Secemin
| Secemin | |||
|
|||
Kościół w Seceminie. Wcześniej zbór protestancki. |
|||
| Państwo | |||
| Województwo | świętokrzyskie | ||
| Powiat | włoszczowski | ||
| Gmina | Secemin | ||
| Liczba ludności (2006) | 1600 | ||
| Strefa numeracyjna | (+48) 34 | ||
| Kod pocztowy | 29-145 | ||
| Tablice rejestracyjne | TLW | ||
Secemin – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Secemin[1]. W latach 1401-1869 miasto. Miejscowość jest siedzibą gminy Secemin.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Pierwsza wzmianka o Seceminie pochodzi z 1326. Osada wymieniona została jako siedziba parafii, która liczyła 288 mieszkańców i miała obszar 57 km²[2]. W 1401 na mocy przywileju wydanego przez Władysława Jagiełłę Secemin otrzymał prawa miejskie[3]. Równocześnie król nadał Piotrowi Szafrańcowi tytuł własności miasta oraz prawo do pobierania mostowego[3].
W 1517 Zygmunt Stary wydał przywilej zwalniający mieszczan secemińskich z opłat targowych, na terenie całego kraju. Król zezwolił także na dwa jarmarki w roku[3].
W 1540 Secemin miał 40 łanów, 60 ogrodów, młyn, dwór z folwarkiem, łaźnię oraz 9 sadzawek. Do miasta należało przedmieście Nawsie. W mieście dobrze rozwinięte było rzemiosło. W 1532 powstał tu cech garncarski[3].
W 1558 Stanisław Szafraniec zamienił miejscowy kościół w zbór. Ministrem zboru został Feliks ze Szczebrzeszyna[4]. W latach 1556-1616 odbyły się tu synody kalwińskie[5]. W czasie synodu w 1556 r. pierwszy raz w Polsce jawnie wystąpiono przeciw dogmatowi o Trójcy Świętej. Miasto było w okresie reformacji ważnym ośrodkiem kulturalnym. Przez pewien czas miejscowa szkoła działała jako filia Akademii Rakowskiej[3]. W tym czasie spora część mieszczanm, jeśli nie większość przeszła na kalwinizm.
Po wygaśnięciu rodziny Szafrańców, miasto trafiło w ręce właścicieli, którzy w 1617 roku przekazali budynek zboru katolikom.[potrzebne źródło]
Po wygaśnięciu rodu Szafrańców, właściciele miasta często się zmieniali[3]. Należało ono kolejno do rodów: Dembińskich, Czartoryskich, Machockich i Lohmanów. W 1869 Secemin utracił prawa miejskie.
W 1960 Secemin miał 1802 mieszkańców[3]. 50% z nich utrzymywało się z rolnictwa[3]. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Zabytki [edytuj]
- kościół gotycki pod wezwaniem Świętej Katarzyny i Jana Ewangelisty z 1402 roku; od 1554 roku zbór protestancki; zwrócony katolikom w 1617; w XVIII wieku przebudowany
- pozostałości fosy z XVI wieku otaczającej dawną siedzibę rodu Szafrańców
- park założony w połowie XVIII wieku
- plebania z przełomu XIX i XX wieku
Zobacz też [edytuj]
Przypisy [edytuj]
- ↑ Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-6].
- ↑ Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965-1967, Tom I, str 538-539.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 .
- ↑ Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 98.
- ↑ Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 97.
Bibliografia [edytuj]
- Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1965-1967
- Kalendarz Świętokrzyski 2005.Z dnia na dzień przez stulecia. Kielce, 2004.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Secemin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.
|
|||||||||||
|
|||||||||||||||||