Sejm łotewski

	Łotwa;
	Ten artykuł jest częścią serii:; Ustrój i polityka; Łotwy Ustrój polityczny; Konstytucja; Sejm; Prezydent Valdis Zatlers; ; Premier Ivars Godmanis; ; Rząd; Podział administracyjny; Partie polityczne; Polityka zagraniczna; Wikiprojekt Polityka;

Z Wikipedii

(Przekierowano z Sejm (łotewski))

Skocz do: nawigacji, szukaj

Sejm (łot. Saeima) to nazwa jednoizbowego parlamentu Łotwy.

Spis treści

1 Ogólna charakterystyka
2 Rada Ludowa i Zgromadzenie Konstytucyjne
3 Wybory z 1922 roku
4 Wybory z 1925, 1928 i 1931 roku
5 Wybory z 1993 roku
6 Wybory z 1995 roku
7 Wybory z 1998 roku
8 Wybory z 2002 roku
9 Wybory z 2006 roku
10 Zobacz też
11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Ogólna charakterystyka

Łotewski Sejm składa się ze stu członków, wybieranych z list partyjnych w głosowaniu powszechnym, w wyborach proporcjonalnych. W wyborach obowiązuje, tak jak w Polsce, pięcioprocentowy próg zaporowy w skali kraju dla poszczególnych partii politycznych. Wybrany może zostać każdy obywatel, który ukończył 21 lat. Kadencja Sejmu trwa cztery lata (ostatnie wybory odbyły się w listopadzie 2006 roku).

[edytuj] Rada Ludowa i Zgromadzenie Konstytucyjne

Pierwszą władzą na Łotwie po proklamowaniu niepodległości 18 listopada 1918 roku była Rada Ludowa. Funkcjonowała ona do 30 kwietnia 1920 roku. Był to organ powstały w wyniku porozumienia ważniejszych łotewskich partii politycznych i to one właśnie miały wpływ na skład Rady. Ze względu na skomplikowaną sytuacją polityczną kraju pierwsze wolne wybory mogły się odbyć dopiero 17 i 18 kwietnia 1920 roku. Wyborcy ustalili wtedy skład Zgromadzenia Konstytucyjnego. Znalazło się w nim 150 osób, w tym 5 kobiet. Ustaliło ono tekst łotewskiej konstytucji (Satversme). Przyjęło również szereg ważnych praw, między innymi dotyczących reformy rolnej oraz zasad wyborów do przyszłego parlamentu- Sejmu.

[edytuj] Wybory z 1922 roku

Zgromadzenie Konstytucyjne funkcjonowało do dnia pierwszych wyborów do Sejmu łotewskiego, które odbyły się 7 i 8 października 1922 roku. Zgodnie z Satversme Sejm miał być wybierany na trzyletnią kadencję w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, proporcjonalnych i w głosowaniu tajnym. Miał pracować do czasu pierwszej sesji kolejnego parlamentu. Do pierwszego Sejmu dostali się kandydaci z aż 46 list wyborczych. Frekwencja w głosowaniu wyniosła 82,2%. Pierwszym przewodniczącym Sejmu został Fridrihs Vesmanis, którego 20 marca 1925 roku zastąpił na tym stanowisku Pauls Kalnins (aż do 1934 roku był on przewodniczącym Sejmów wszystkich następnych kadencji). Sejm ten przyjął między innymi ustawy dotyczące funkcjonowania Rady Ministrów, o zgromadzeniach, stowarzyszeniach, organizacjach politycznych.

[edytuj] Wybory z 1925, 1928 i 1931 roku

Wybory do drugiego Sejmu odbyły się 3 i 4 października 1925 roku. Frekwencja w wyborach wyniosła 74,9%. W Sejmie znaleźli się przedstawiciele 48 list wyborczych. Trzeci Sejm wybrany został 6 i 7 października 1928 roku przy frekwencji wynoszącej 79,3%. Znaleźli się w nim przedstawiciele 54 list. Wybory do czwartego Sejmu odbyły się 3 i 4 października 1931 roku. Funkcjonował on do czasu przewrotu 15 maja 1934 roku.

[edytuj] Wybory z 1993 roku

Budynek łotewskiego sejmu

Odrodzenie instytucji Sejmu nastąpiło dopiero po odzyskaniu przez Łotwę niepodległości, w 1993 roku. Wybory do piątego Sejmu odbyły się 5 i 6 czerwca. Podstawą prawną była dla nich ustawa o wyborach do piątego Sejmu, przyjęta 20 października 1992 roku. Zgłoszono 23 listy wyborcze, przy czym ustalony został czteroprocentowy próg zaporowy, który sprawił, że w mandaty zdobyli przedstawiciele jedynie ośmiu list. Większość mandatów zdobyła wtedy liberalno-konserwatywna partia Łotewska Droga (LC). Frekwencja w wyborach wyniosła 89,9%. Pośród 100 członków nowowybranego Sejmu było 15 kobiet. 88 parlamentarzystów było Łotyszami. Przewodniczącym Sejmu został Anatolijs Gorbunovs. Piąty Sejm przyjął między innymi kontrowersyjną ustawę o obywatelstwie, która pozbawiła go rosyjskojęzycznych mieszkańców kraju, była jednak niezbędna dla utrzymania przewagi liczebnej przedstawicieli narodowości tytularnej. Sejm ten przyjął także porozumienie dotyczące wycofania z kraju stacjonujących tam wojsk rosyjskich.

[edytuj] Wybory z 1995 roku

Wybory do szóstego Sejmu odbyły się 30 września i 1 października 1995 roku. Zastosowano w nich tym razem pięcioprocentowy próg zaporowy. Spośród zgłoszonych dziewiętnastu list próg wyborczy przekroczyło dziewięć. Frekwencja w wyborach wyniosła 71,9% głosów. Przewodniczącą szóstego Sejmu była początkowo Ilga Kreituse. 26 września 1996 zastąpił ją na tym stanowisku Alfreds Cepanis. Szósty Sejm wprowadził do Konstytucji poprawki, zgodnie z którymi następny Sejm miał być wybierany na kadencję czteroletnią, a nie jak dotąd na trzyletnią. Wybory miały odbywać się ponadto tylko jednego dnia.

[edytuj] Wybory z 1998 roku

Siódmy Sejm został po raz pierwszy w historii wybrany w głosowaniu trwającym tylko jeden dzień, 3 października 1998 roku i po raz pierwszy wybrany został na czteroletnią kadencję. Frekwencja wyborcza wyniosła 71,9%. Na dwadzieścia jeden zgłoszonych list wyborczych do Sejmu dostali się przedstawiciele jedynie sześciu. Pośród 100 wybranych członków było 17 kobiet. 84 parlamentarzystów było Łotyszami. Przewodniczącym siódmego Sejmu został Janis Straume. Najważniejsze ustawy przyjęte przez ten Sejm to Ustawa o zmianach w Konstytucji, Ustawa o systemie administracji państwowej, Ustawa o dokumentach elektronicznych, Kodeks handlowy.

[edytuj] Wybory z 2002 roku

Ósmy Sejm łotewski wybrany został 5 października 2002 roku. Frekwencja w głosowaniu wyniosła 71,51%. Na dwadzieścia zgłoszonych list wyborczych, mandaty w Sejmie zdobyli przedstawiciele sześciu. Wśród 100 wybranych członków było 18 kobiet. 79 parlamentarzystów było Łotyszami. Przewodniczącą parlamentu jest Ingrida Udre.

[edytuj] Wybory z 2006 roku

Obecnie urzędujący, dziewiąty sejm wybrany został 7 października 2006 r. Frekwencja w głosowaniu wyniosła 62,23%. Spośród dziewiętnastu zgłoszonych list wyborczych, mandaty w Sejmie zdobyli przedstawiciele siedmiu. Wśród 100 wybranych członków było 19 kobiet. 78 parlamentarzystów było Łotyszami. Przewodniczącym parlamentu był początkowo Indulis Emsis, a od 24 września 2007 funkcję tę pełni Gundars Daudze.