Sektor finansów publicznych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Sektor finansów publicznych - to zbiór państwowych i samorządowych osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, finansowanych głównie lub wyłącznie ze środków budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wykonujących zadania na zasadach niekomercyjnych.

Podział[edytuj | edytuj kod]

W sektorze finansów publicznych wyodrębnić można:

  1. Sektor rządowy;
  2. Sektor samorządowy – jednostki samorządu terytorialnego i ich organy oraz podległe tym organom jednostki organizacyjne.

W myśl art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych do sektora finansów publicznych[1] zalicza się:

  • organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały;
  • jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
  • jednostki budżetowe;
  • samorządowe zakłady budżetowe;
  • agencje wykonawcze;
  • instytucje gospodarki budżetowej;
  • państwowe fundusze celowe;
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa KRUS;
  • Narodowy Fundusz Zdrowia;
  • samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
  • uczelnie publiczne;
  • Polską Akademię Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
  • państwowe i samorządowe instytucje kultury oraz państwowe instytucje filmowe;
  • inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, jednostek badawczo-rozwojowych, banków i spółek prawa handlowego[2].

Jednostka budżetowa[edytuj | edytuj kod]

Jednostka budżetowa środki na swoje potrzeby otrzymuje z budżetu państwa i nie może mieszać dochodów z wydatkami. W tej formie występują podmioty z założenia deficytowe np: szkoły, straż miejska, straż pożarna, policja, zakłady karne, domy kultury, domy dziecka, domy pomocy społecznej, wszystkie urzędy. Jednostka budżetowa jest powiązana z budżetem metodą brutto (pełna kwotę dochodów i pełna kwotę wydatków). Jednostka budżetowa może mieć utworzony rachunek dochodów własnych. W jednostce budżetowej obowiązuje zasada roczności - niezrealizowane wydatki wygasają z dniem 31 grudnia oraz do budżetu państwa musi zostać odprowadzona ustalona na ten dzień nadwyżka z rachunku dochodów własnych. Rachunek dochodów własnych może być tworzony przez każdą jednostkę budżetową.

Samorządowe zakłady budżetowe[edytuj | edytuj kod]

Zakłady budżetowe świadczą swoje usługi odpłatnie, zaś koszty ich działalności pokrywane są z przychodów własnych. Przychód może być wykorzystany do pokrycia kosztów np. obiektów sportowych, zakładów utylizacji odpadów, zakładów komunalnych, oczyszczalni ścieków.

Agencje wykonawcze[edytuj | edytuj kod]

Utworzona na mocy ustawy państwowa osoba prawna w celu realizacji zadań publicznych (art 18 ufp) pod nadzorem właściwego ministra. Agencje wykonawcze powinny realizować ważne dla całego kraju zadania. Agencjami wykonawczymi są np. Agencja Rynku Rolnego, Agencja Nieruchomości Rolnych, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Instytucja gospodarki budżetowej[edytuj | edytuj kod]

Jednostka organizacyjno-prawna sektora finansów publicznych (art. 24 ust 1 ufp)

Państwowe fundusze celowe[edytuj | edytuj kod]

Państwowym funduszem celowym jest fundusz utworzony ustawowo, którego przychody pochodzą ze środków publicznych, a koszty są ponoszone na realizację wyodrębnionych zadań państwowych. Państwowy fundusz celowy nie posiada osobowości prawnej, stanowi wyodrębniony rachunek bankowy, którym dysponuje minister wskazany w ustawie tworzącej fundusz albo inny organ wskazany w tej ustawie[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240
  2. Bożena Ciupek, Teresa Famulska, Artur Walasik: Sektor finansów publicznych. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, 2012, s. 12-13. ISBN 978-83-7228-299-6.
  3. Bożena Ciupek, Teresa Famulska, Artur Walasik: Sektor finansów publicznych. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, 2012, s. 23. ISBN 978-83-7228-299-6.