Sekurytyzacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Sekurytyzacja (ang. securitization) – transakcja lub program, w wyniku których ryzyko kredytowe związane z ekspozycją lub pulą ekspozycji ulega podziałowi na transze charakteryzujące się obiema następującymi cechami:

  • płatności w ramach transakcji lub programu zależą od dochodów z tytułu ekspozycji lub puli ekspozycji;
  • hierarchia transz określa rozkład strat w czasie trwania transakcji lub programu[1].

Stanowi pozabilansową metodę pozyskiwania kapitału, polegającą na przekształceniu wyodrębnionych aktywów w papiery wartościowe. Aktywami tymi mogą być zwłaszcza wierzytelności wynikające z umów (pożyczki, kredytu, leasingu), należności handlowe przedsiębiorstw (wymagalne, przedawnione), należności eksportowe, a także należności przyszłe[2].

Sekurytyzacja określa proces emisji papierów wartościowych, które zabezpieczone są przez grupę wyselekcjonowanych aktywów. Dłużne papiery wartościowe, takie jak obligacje czy certyfikaty inwestycyjne, sprzedawane są inwestorom, którym stwarzają możliwość lokowania wolnych środków.

Historia sekurytyzacji[edytuj | edytuj kod]

Początki sekurytyzacji związane są ze Stanami Zjednoczonymi, gdzie w 1970 r. przeprowadzono pierwsze tego typu transakcje dotyczące wyłącznie kredytów hipotecznych. Pierwszym krajem europejskim, gdzie przeprowadzono proces sekurytyzacji, była w 1987 r. Wielka Brytania – dotyczył on również kredytów hipotecznych. W innych krajach europejskich sekurytyzację zaczęto stosować dopiero w latach dziewięćdziesiątych. Sekurytyzacja jest formą finansowania należności bardzo popularną na rozwiniętych rynkach. Jest obecnie najszybciej rozwijającym się elementem rynku kapitałowego w USA i Europie Zachodniej. Sekurytyzacji podlega już szereg różnych rodzajów wierzytelności, np.:

  • kredyty konsumenckie
  • kredyty dla przedsiębiorstw
  • należności przyszłe
  • należności ze sprzedaży gazu i energii elektrycznej
  • należności z tytułu umów ubezpieczeniowych.

Rozwój sekurytyzacji w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Sekurytyzacja wierzytelności bankowych stała się w Polsce możliwa wraz z wejściem w życie w 2004 roku nowych przepisów zawartych w:

  • Ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (w szczególności art. 92a – 92c oraz art. 104)
  • Ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (w szczególności art. 183 – 195 oraz art. 326). Ustawa ta dała możliwość tworzenia funduszy sekurytyzacyjnych, które stwarzają bankom zupełnie nowe możliwości odzyskiwania swoich należności.

Dzięki zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i nowelizacji prawa bankowego korzyści wypływające z sekurytyzacji znalazły się w zasięgu ręki także polskich wierzycieli i inwestorów.

W prawie bankowym nie ma jednolitej definicji sekurytyzacji. Uchwała KNB nr 1/2007 w par. 1 Załącznika nr 18 do Uchwały stanowi że[3]:

Quote-alpha.png
Sekurytyzacja oznacza transakcję, program lub strukturę prawno-organizacyjną, w wyniku której ryzyko kredytowe związane z ekspozycją bazową lub pulą ekspozycji bazowych ulega podziałowi na transze o następujących cechach:

1) płatności w ramach transakcji, programu lub struktury zależą od dochodów z tytułu ekspozycji lub puli ekspozycji;

2) hierarchia transz określa rozkład strat w ciągu okresu trwania transakcji lub struktury.

Rynek sekurytyzacji w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Do 25 października 2007 w Polsce zostały zarejestrowane następujące fundusze sekurytyzacyjne:

  • S-Collect Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny (PKO/CREDIT SUISSE TFI S.A.)
  • Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • Bison Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • Best I Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • Prokulus Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • ProCollect Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • Sekura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • Ultimo Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny (Copernicus Capital TFI)
  • VPF I Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • VPF III Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Copernicus Capital TFI)
  • GE Debt Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny (GE Debt Management TFI)
  • Intrum Justitia Debt Fund 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny (Intrum Justitia TFI)
  • EGB Podstawowy Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (TFI Skarbiec)
  • Allianz – Euler Hermes Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (TFI Allianz)
  • GPM Vindexus Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (Idea TFI)

Rejestracja funduszu to dopiero połowa drogi do przeprowadzenia pełnej transakcji sekurytyzacyjnej. Fundusz musi posiadać serwisera, czyli firmę windykacyjną, która będzie odzyskiwać zakupione przez niego wierzytelności. Serwiser musi dawać pełną gwarancje legalności i wysokiej jakości działania, dlatego zgodę na zawarcie umowy serwisowej funduszu z konkretną firmą windykacyjną wydaje Komisja Nadzoru Finansowego.

Pierwsze (historyczne) zezwolenie w Polsce w lutym 2006 r. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydała firmie Kruk na obsługę wierzytelności sekurytyzowanych przez PROKURA NS FIZ. Zgoda Komisji umożliwiła zawarcie przez firmę windykacyjną umowy serwisowania wierzytelności nabytych przez fundusz sekurytyzacyjny.

Korzyści podatkowe z sekurytyzacji[edytuj | edytuj kod]

Korzyść podatkowa dla banków wiąże się ze zmianą przepisów dotyczących traktowania kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie z tą zasadą, bank może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów straty poniesione na zbyciu wierzytelności na rzecz funduszu do wysokości rezerwy utworzonej na pokrycie zbywanych wierzytelności i zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów. Zanim weszły w Polsce w życie przepisy o sekurytyzacji, banki nie mogły tego robić i przez to zwykle sprzedaż wierzytelności była dla nich nieopłacalna.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012. (CELEX: 32013R0575)
  2. Finanse przedsiębiorstwa. Jan Szczepański, Lech Szyszko (red.). Warszawa: PWE, wydanie III zmienione i rozszerzone, 2007, s. 141-142. ISBN 83-208-1666-1.
  3. Komisja Nadzoru Bankowego: Uchwała nr 1 /2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (pol.). 2007-03-13. [dostęp 2009-11-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]