Selernica żyłkowana
| Selernica żyłkowana | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny naczyniowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | Euphyllophyta |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny nasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | okrytonasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | klad astrowych |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | selerowce |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | selerowate |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | selernica |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | selernica żyłkowana |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kadenia dubia (Schkuhr) Lavrova & V.N.Tikhom. Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir., Otd. Biol. 91(2): 93 1986 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
||||||||||||||||||||||||||||||||
Selernica żyłkowana (Kadenia dubia) – gatunek roślin należący do rodziny selerowatych (Apiaceae).
Spis treści |
Nazewnictwo [edytuj]
Źródła polskie zwykle podają naukową nazwę tego gatunku Cnidium dubium (Schkuhr) Schmeil & Fitschen[2][3]. Jednak według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa tego taksonu to Kadenia dubia (Schkuhr) Lavrova & V.N.Tikhom. Synonimy[4]:
- Aethusa venosa Jess.
- Cnidium dubium (Schkuhr) Schmeil & Fitschen
- Cnidium sylvestre Grande
- Cnidium venosum (Hoffm.) W.D.J.Koch
- Selinum venosum Prantl
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Występuje w Europie Środkowej i Zachodniej Syberii. W Europie zachodnia granica zasięgu ciągnie się przez Austrię i Niemcy, południowa przez Węgry i Rumunię, północna przez południe Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce występuje głównie na nizinach, szczególnie w dolinach Wisły, Odry i ich większych dopływów. W Karpatach znany z dwóch tylko stanowisk: w Droginii koło Myślenic nad Jeziorem Dobczyckim (w 2002 jednakże nie został znaleziony) i w Józefowie koło Jasła (Doły Jasielsko-Sanockie). Podawany był również z Puszczy Niepołomickiej i pod Przemyślem[5].
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Wzniesiona, przeważnie nierozgałęziona, o wysokości 50-100 cm. Jest delikatnie bruzdowana i naga[3].
- Liście
- 2 – 3-krotnie pierzastosieczne, złożone z równowąskolancetowatych odcinków o długości 1-2 cm i szerokości 1-3 mm. Na spodniej stronie są szarozielone, a ich pochwy liściowe są dwuuszkowe i nieco rozdęte. Pokryw zazwyczaj brak, czasami tylko są 1 – 2. Pokrywki mają długość baldaszka i są nitkowate, równowąskie[3].
- Kwiaty
- Drobne, zebrane w baldach złożony na szczycie łodygi. Składa się on z 20-30 baldaszków[3]. Szypuły baldachu są owłosione i kanciaste, a szypuły baldaszków tylko szorstkie. Płatki kwiatów białe o długości 1 mm i maja łatkę na szczycie[5].
- Owoc
- Żebrowana, kulista lub jajowata rozłupnia o długości 2-2,5 mm[5]. Wszystkie żebra o tej samej wysokości[3].
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Występuje na podmokłych łąkach, w zaroślach i świetlistych dąbrowach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n = 22[6]. Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Cnidion dubii i Ass. Violo-Cnidietum[7].
Zagrożenia [edytuj]
Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[8]. Z powodu niepozornego wyglądu jest trudna do odszukania w terenie, być może więc występuje na większej liczbie stanowisk, niż to jest podawane w literaturze[5].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- ↑ The Plant List Kadenia. [dostęp 20011-03-30].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
