Selernica żyłkowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Selernica żyłkowana
Cnidium dubium 001.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj selernica
Gatunek selernica żyłkowana
Nazwa systematyczna
Kadenia dubia (Schkuhr) Lavrova & V.N.Tikhom.
Byull. Moskovsk. Obshch. Isp. Prir., Otd. Biol. 91(2): 93 1986
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Owocostan
Liść

Selernica żyłkowana (Kadenia dubia) – gatunek roślin należący do rodziny selerowatych (Apiaceae).

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Źródła polskie zwykle podają naukową nazwę tego gatunku Cnidium dubium (Schkuhr) Schmeil & Fitschen[2][3]. Jednak według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa tego taksonu to Kadenia dubia (Schkuhr) Lavrova & V.N.Tikhom. Synonimy[4]:

  • Aethusa venosa Jess.
  • Cnidium dubium (Schkuhr) Schmeil & Fitschen
  • Cnidium sylvestre Grande
  • Cnidium venosum (Hoffm.) W.D.J.Koch
  • Selinum venosum Prantl

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie Środkowej i Zachodniej Syberii. W Europie zachodnia granica zasięgu ciągnie się przez Austrię i Niemcy, południowa przez Węgry i Rumunię, północna przez południe Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce występuje głównie na nizinach, szczególnie w dolinach Wisły, Odry i ich większych dopływów. W Karpatach znany z dwóch tylko stanowisk: w Droginii koło Myślenic nad Jeziorem Dobczyckim (w 2002 jednakże nie został znaleziony) i w Józefowie koło Jasła (Doły Jasielsko-Sanockie). Podawany był również z Puszczy Niepołomickiej i pod Przemyślem[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona, przeważnie nierozgałęziona, o wysokości 50-100 cm. Jest delikatnie bruzdowana i naga[3].
Liście
2 – 3-krotnie pierzastosieczne, złożone z równowąskolancetowatych odcinków o długości 1-2 cm i szerokości 1-3 mm. Na spodniej stronie są szarozielone, a ich pochwy liściowe są dwuuszkowe i nieco rozdęte. Pokryw zazwyczaj brak, czasami tylko są 1 – 2. Pokrywki mają długość baldaszka i są nitkowate, równowąskie[3].
Kwiaty
Drobne, zebrane w baldach złożony na szczycie łodygi. Składa się on z 20-30 baldaszków[3]. Szypuły baldachu są owłosione i kanciaste, a szypuły baldaszków tylko szorstkie. Płatki kwiatów białe o długości 1 mm i maja łatkę na szczycie[5].
Owoc
Żebrowana, kulista lub jajowata rozłupnia o długości 2-2,5 mm[5]. Wszystkie żebra o tej samej wysokości[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Występuje na podmokłych łąkach, w zaroślach i świetlistych dąbrowach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n = 22[6]. Gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Cnidion dubii i Ass. Violo-Cnidietum[7].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[8]. Z powodu niepozornego wyglądu jest trudna do odszukania w terenie, być może więc występuje na większej liczbie stanowisk, niż to jest podawane w literaturze[5].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  4. The Plant List Kadenia. [dostęp 20011-03-30].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  7. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  8. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.