Selery zwyczajne
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Selery zwyczajne | |
|---|---|
_%27Dolvi%27.jpg&filetimestamp=20061104111350) Selery zwyczajne, odmiana korzeniowa
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | selerowce |
| Rodzina | selerowate |
| Rodzaj | selery |
| Gatunek | selery zwyczajne |
| Nazwa systematyczna | |
| Apium graveolens L. Sp.Pl.2 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Selery zwyczajne (Apium graveolens L.) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Taka jest prawidłowa nazwa tego gatunku[2][3], zwyczajowo nazywany bywa selerem zwyczajnym.
Spis treści |
[edytuj] Rozmieszczenie geograficzne
W stanie dzikim rośnie w Europie, Azji Zachodniej i Środkowej, na Kaukazie, w Afryce[4]. Rozprzestrzenił się także gdzieniegdzie poza obszarem swojego rodzimego występowania[4]. W Polsce w stanie dzikim tylko na wyspie Uznam. Jest uprawiany w wielu rejonach swiata, czasami przejściowo dziczejący (efemerofit).
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Osiąga wysokość do 1 m (kwitnąca).
- Korzeń
- Bulwiasty, spichrzowy.
- Liście
- Zazwyczaj 3-sieczne, częściowo pierzaste, z ząbkowanymi krawędziami na długich nagich łodygach. Błyszczące.
- Kwiaty
- Drobne, bladożółte, zebrane w kwiatostany (forma baldachu złożonego bez pokryw oraz pokrywek), złożone z 6 do 12 szypuł.
- Owoc
- Rozłupki.
[edytuj] Biologia i ekologia
Roślina dwuletnia. Kwitnie od lipca do września. Siedlisko: halofit rosnący na nadmorskich łąkach i terenach podmokłych, a także solniskach w głębi lądu. Liczba chromosomów 2n= 22[3].
[edytuj] Zmienność
- seler typowy (Apium graveolens L. var. graveolens) – odmiana dziko rosnąca
- seler korzeniowy (Apium graveolens L. var. rapaceum (Mill.) Gaudin) – tylko w uprawie
- seler naciowy (Apium graveolens L. var. dulce (Mill.) Pers.) – w uprawie, czasami dziczejący
- seler liściasty (Apium graveolens L. var. secalinum (Alef.) Mansf.) – tylko w uprawie
[edytuj] Zastosowanie
- Sztuka kulinarna – korzeń i liście są wykorzystywane jako warzywo i przyprawa. Uprawiany jest od ponad 2000 lat[5].
- Roślina lecznicza – cała roślina zawiera olejki złożone w 90% z terpenów i seskwiterpenów.
- W starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie stosowana w celach rytualnych i pogrzebowych. Przykładowo zwycięzcy Igrzysk nemejskich otrzymywali wieniec pleciony z liści selera.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 5,0 5,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
