Septymiusz Sewer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Septymiusz Sewer
Septimius Severus busto-Musei Capitolini.jpg
Imiona Lucius Septimius Severus
Panował jako Imperator Caesar Lucius Septimius Severus Pertinax Augustus
zaliczony w poczet bogów jako Divus Septimius Severus
Czas panowania 9 kwietnia 193 r.4 lutego 211 r.
Dynastia Sewerowie
Data urodzin 11 kwietnia 145/146 r.Leptis Magna
Data śmierci 4 lutego 211 r.Eboracum
Moneta
Aureus Septimius Severus-193-leg XIIII GMV.jpg
Lista cesarzy rzymskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lucjusz Septymiusz Sewer, Lucius Septimius Severus (ur. 11 kwietnia 145/146[1] w Leptis Magna, zm. 4 lutego 211 w Eboracum (obecnie York) – ekwita, prawnik, cesarz rzymski w latach 193-211.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Od 173 senator, konsul pomocniczy, następnie namiestnik Panonii. Pochodził z Leptis Magna w Afryce, prawdopodobnie z rodziny o rodowodzie punickim. Jego ojcem był Publius Septimius Geta, a matką Fulvia Pia. W 173 roku ożenił się po raz pierwszy. Po śmierci żony, latem 187 roku ożenił się z Julią Domną, córką Bassjanusa – arcykapłana boga Baala w Emesie, która urodziła mu dwóch synów: Karakallę i Getę.

Cesarz[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Pertynaksa w 193 roku wybrany przez żołnierzy cesarzem. W wyniku wojny domowej pokonał konkurentów do tronu: Didiusza Juliana, Pescenniusza Nigra i Klodiusza Albina. W latach 197-199 pokonał króla Partów Wologazesa V i utworzył na zdobytych terenach nową prowincję Mezopotamię, której zarząd powierzył prefektowi i wikariuszom mianowanym spośród ekwitów. Podczas tej wojny z Partami miał stłumić powstanie żydowskie w Palestynie. Założyciel dynastii Sewerów. Synowie Karakalla i Geta otrzymali za jego życia tytuł cezarów a następnie augustów.

Po pokonaniu Pescenniusza Nigra zrównał z ziemią wspierające uzurpatora miasto Bizancjum (Byzantion), czyli późniejszy Konstantynopol. Po kilku latach zdecydował jednak o jego odbudowie i to właśnie Septymiuszowi Sewerowi przypisuje się rozpoczęcie budowy, na gruzach miasta greckiego, typowo rzymskiej metropolii[2]. Po stu latach jego projekt kontynuował Konstantyn Wielki.

Polityka wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Stworzył trzy nowe legiony zwane partyjskimi. Za jego rządów, wbrew ponad dwustuletniej tradycji, pod Rzymem stacjonował legion (II partyjski). Opierał się na ekwitach, ograniczył wpływy senatu do minimum, sam mianował wszystkich urzędników, łącznie z konsulami. Ze względów strategicznych oraz by zapobiec wojnom domowym, przeprowadził podział większych prowincji imperium, jak Syria, na mniejsze jednostki. By zyskać poparcie armii, zezwolił legionistom zawierać małżeństwa, posiadać ziemię i zamieszkiwać w miastach poza obozami – przed ukończeniem służby. Reforma ta nie miała jednak na celu obniżania dyscypliny w armii rzymskiej, lecz była tylko zalegalizowaniem rzeczywistego stanu rzeczy. Rozwiązał starą gwardię pretoriańską, oskarżając ją o zabójstwo Pertinaksa i na jej miejsce utworzył nową, której żołnierzy werbowano także spoza Italii. Od wczesnego dzieciństwa miłośnik prawa. Jako cesarz otaczał się prawnikami. Starał się bronić ubogich (humiliores) przed bogatymi (honestiones) i objąć opieką państwa wszystkich mieszkańców Imperium. Rozbudował administrację centralną o dwie nowe kancelarie cesarskie. Wielu afrykańskim miastom nadał statusy municypiów, a także prawo italskie, zwalniając je tym samym z podatków.

W 202 wydał rozporządzenie, które zakazywało przyjmowania wiary chrześcijańskiej i żydowskiej oraz zgromadzeń, co spowodowało nasilenie represji wobec tych grup (męczeństwo św. Ireneusza, św. Perpetui)[3] (edykt miał także pewne znaczenie w kontekście pojawienia się praktyki chrztu niemowląt w chrześcijaństwie).

Zmarł podczas wyprawy do Brytanii, w mieście Eboracum (York). Władzę po nim przejęli jego synowie: Karakalla i Geta.

Przypisy

  1. Tadeusz Kotula Septymiusz Sewer. Cesarz z Lepcis Magna, Ossolineum, Wrocław 1987, s. 16.
  2. Konstantynopol: Nowy Rzym. Miasto i ludzie w okresie wczesnobizantyjskim, pod red. Mirosława Leszki i Teresy Wolińskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, ISBN 978-83-01-16521-5, s. 28.
  3. Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.11, Polskie Media Amer.Com, ss. 78-79, ISBN 83-7425-366-5

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Septymiusza Sewera
  • Józef Wolski: Historia powszechna : starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 446,447. ISBN 978-83-01-14907-9.
  • Tadeusz Kotula: Septymiusz Sewer. Cesarz z Lepcis Magna. Wrocław: Ossolineum, 1987. ISBN 83-04-02155-1.
Poprzednik
Didiusz Julianus
Imperatores Romani.svg Cesarz rzymski
193211
Imperatores Romani.svg Następca
Geta i Karakalla