Serbia Nedicia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Недићева Србија
Nedićeva Srbija
Królestwo Jugosławii 1941-1944 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Flaga Serbii Nedicia
Godło Serbii Nedicia
Flaga Serbii Nedicia Godło Serbii Nedicia
Hymn: (nieoficjalnie) Oj Srbijo, mila mati
Położenie Serbii Nedicia
Język urzędowy serbski
Stolica Belgrad
Ustrój polityczny dyktatura
Jednostka monetarna dinar serbski (CSD)
Data powstania 1 kwietnia 1941
Data likwidacji maj 1944
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC+2 – lato
Mapa Serbii Nedicia
Podział administracyjny Serbii w dobie II wojny światowej

Serbia Nedicia (serbski: Недићева Србија, Nedićeva Srbija) – popularna nazwa dla Serbii pod niemiecką okupacją podczas II wojny światowej. Krajowi przewodził kolaboracyjny rząd Milana Nedicia, pod niemieckim nadzorem wojskowym – oficjalna nazwa to Rząd Ocalenia Narodowego (srb.: Влада Националног Спаса, Vlada Nacionalnog Spasa) – który funkcjonował w latach 1941-1944. Geograficznie Serbia Nedicia pokrywała się mniej więcej z dzisiejszą Serbią Centralną (Централна Србија), północną częścią Kosowa (wokół Kosovskiej Mitrovicy) i z autonomicznym regionem Banat, który był rządzony przez mniejszość niemiecką.

Ówczesna Serbia graniczyła z Niezależnym Państwem Chorwackim, terenami okupowanymi przez wojska włoskie (Albania, Kosowo, Czarnogóra), bułgarskie, rumuńskie i węgierskie.

Sytuacja geopolityczna[edytuj | edytuj kod]

Po szybkiej porażce Królestwa Jugosłowiańskiego, terytorium znane obecnie jako Centralna Serbia znalazło się pod okupacją wojskową III Rzeszy. Tak jak w przypadku innych zajętych krajów Niemcy 29 sierpnia 1941 (po uzyskaniu współpracy gen. Milana Nedicia – byłego ministra obrony Królestwa Jugosławii i dowódcy jednej z armii jugosłowiańskich w wojnie z III Rzeszą w kwietniu 1941) stworzyli rząd kolaboracyjny, który miał pomagać okupantowi w utrzymywaniu porządku i zapewnianiu bezpieczeństwa, będąc jednocześnie uzależnionym politycznie od Niemiec. Serbia była otoczona przez państwa związane sojuszniczo z III Rzeszą, lub od niej uzależnione: Niepodległe Państwo Chorwackie na zachodzie; Czarnogórę, Kosowo i Albanię – okupowane (do września 1943[1])przez Włochy na południu i południowym zachodzie; Macedonię – okupowaną przez Bułgarię na południowym wschodzie. Na północy – Banat był pod bezpośrednią kontrolą Niemiec – rządzony autonomicznie przez zamieszkującą tam mniejszość niemiecką, choć formalnie pozostał częścią Serbii, wreszcie zachodnia Wojwodina została anektowana przez Węgry.

Polityka wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Polityka wewnętrzna Serbii była podporządkowana niemieckiemu prawu. Prawo to, oparte na rasizmie, powodowało ze wszyscy Żydzi i Romowie oraz osoby o poglądach lewicowych mieli zostać uwięzieni. Dwoma głównymi więzieniami Serbii były obozy koncentracyjne Sajmište i Banjica. Rząd Milana Nedicia był wspierany przez Dymitra Ljoticia i jego partię ZBOR. Jednym z głównych celów polityki rządu było zdławienie wszelkiego oporu przeciw okupacji kraju przez siły niemieckie. Szczególny priorytet uzyskało ograniczanie ruchu oporu po masakrze w Kragujevacu, gdzie żołnierze Wehrmachtu zabili, w odwecie za atak na swój oddział, wielu mieszkańców (100 cywilów za każdego zmarłego żołnierza niemieckiego i 50 za każdego rannego). Siły Nedicia walczyły z partyzantami oraz czetnikami, którzy nie chcieli się zgodzić na podpisanie układu o współpracy. Pod rządami Nedicia Belgrad w 1942 Niemcy ogłosili strefą wolną od Żydów (niem.Judenfrei)[2]. Po tym jak Republika Užička została wyzwolona spod panowania Niemiec przez połączoną operację partyzantów komunistycznych i czetników na jesieni 1941, walki z Niemcami na terenie Serbii były sporadyczne. Partyzanci i czetnicy w Serbii byli głównie zaangażowani w walkę przeciw sobie i tylko czasami atakowali siły niemieckie.

Przypisy

  1. kapitulacji Włoch wobec aliantów
  2. W czasie okupacji niemieckiej zostało zamordowanych 14.500 spośród liczącej 15 000 osób ludności żydowskiej w Serbii

Główni politycy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]