Shōtōkan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Shōtōkan w języku japońskim

Shōtōkan (jap. 松涛館?) – grupa stylów i organizacji karate wywodząca się ze szkoły karate Gichina Funakoshi. Za sprawą Japan Karatedo Organization (JKA) Shōtōkan rozpowszechnił się na całym świecie. Gichin Funakoshi wyszkolił wielu wybitnych karateków. Można do nich zaliczyć: Shigeru Egami (Shotokai), Tsutomu Ohshima (także pisownia Ōshima), Teruyuki Okazaki, Yoshitaka Funakoshi, Hidetaka Nishiyama (twórca Światowej Federacji Karate Tradycyjnego - ITKF) oraz Masatoshi Nakayama (wieloletni dyrektor JKA), Hirokazu Kanazawa (SKI).

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "Shōtōkan" oznacza "budynek, miejsce, salę, w której uczy Shōtō" (mistrz o tym imieniu). Wyraz "shōtō" oznacza "falowanie sosen" (w znaczeniu: "szumu wiatru wśród sosen") i był to pseudonim Gichina Funakoshi (w różnych źródłach podaje się, że podpisywał w ten sposób swoje prace kaligraficzne lub był to jego pseudonim literacki). "Kan" oznacza natomiast budynek, pawilon, siedzibę (w tym przypadku dojo). Jako ciekawostkę można podać, że Gichin Funakoshi określał swój styl do końca życia jedynie jako "karate", natomiast nazwa Shōtōkan, została nadana stylowi dopiero przez jego syna i uczniów. Początkowo nazwą tą określane było jedynie dojo, w którym nauczał Funakoshi.

Podstawy[edytuj | edytuj kod]

W karate shōtōkan wyróżniamy:

  • Tachi-waza (pozycje)
  • Tsuki-waza (ciosy)
  • Uchi-waza (uderzenia)
  • Keri-waza (kopnięcia)
  • Uke-waza (bloki)
  • Nage-waza (rzuty)
  • Kansetsu-waza (dźwignie)

Dodatkowe pojęcia w karate shōtōkan:

  • kumite (sparing, dosłownie spotkanie rąk, walka ze "złośliwym" celem)
  • kata (układ ruchów, ćwiczenie formalne, walka z wyobrażonymi przeciwnikami)
  • kihon (ćwiczenie podstaw, pokaz technik karate)

Postawy shōtōkanu są niskie, szerokie, "twarde". Przejścia pomiędzy nimi dynamiczne i silne. Ręce spoczywają zazwyczaj nisko na biodrach, ataki wyprowadza się po liniach bliskich środkowej linii ciała. Bloki są twarde, niezbyt obszerne, oszczędne w ruchach. Techniki nożne, nawet wykonywane wysoko, muszą opierać się na względnie niskich, stabilnych postawach. Kata wywodzą się ze szkół Shōrei-ryū i Shōrin-ryū – są lekkie i manewrowe w jednej grupie, ciężkie i "twarde" w innej. Każdy zawodnik, niezależnie od typu budowy, powinien znaleźć coś dla siebie. Względnie lekkie i szybkie kata to: heian, bassai, kanku, empi, gankaku. Cięższe to: tekki, jitte, hangetsu, jion – wywodzące się z Shōrei-ryū.

W technikach shōtōkanu jest wiele elementów walki z wieloma przeciwnikami i z przeciwnikami uzbrojonymi w miecz lub pałkę. W kumite sportowym zezwala się na kontakt na poziomie jodan, chudan i gedan, lecz wymagana jest precyzyjna kontrola psychiczna nad własnym zachowaniem w walce. W Polsce shōtōkan jest najbardziej popularnym, obok kyokushin kai, stylem karate.

W Polsce istnieją dwie główne organizacje karate shōtōkan PZK Komisja Shotokan (W.K.F. i E.S.K.A.) i PZKT (I.T.K.F. - Karate tradycyjne).

Główną zasadą w karate shōtōkan jest: zaczynaj blokiem i kończ blokiem. Mistrz Funakoshi twierdził, że żadnego kroku kata nie wolno wykonywać bez zrozumienia ruchu. Nauczycieli zważających jedynie na czystość techniki nazywał technikami, karatekami zostawali tylko ci, którzy zrozumieli sens shōtōkan. Ta idea znajduje swoje odzwierciedlanie w półkontaktowej walce kumite – techniki w walce są wykonywane z pełną siłą bez głębszej penetracji celu (dopuszczalny jest lekki kontakt). Aby technika została zaliczona musi być wykonana z odpowiednio stabilnej pozycji i z należytą siłą.

Prezesem Polskiego Związku Karate Tradycyjnego jest Włodzimierz Kwieciński. Prezesem Polskiego Związku Karate jest Wacław Antoniak. Oprócz obu polskich związków działa w Polsce jeszcze kilka innych federacji, w których uprawia się karate shōtōkan.

System pasów[edytuj | edytuj kod]

Kolejność pasów
Biały Ceinture blanche.png  
Żółty Ceinture jaune.png  
Pomarańczowy Ceinture orange.png  
Zielony Ceinture verte.png  
Niebieski Ceinture bleue.png  
Brązowy Ceinture marron.png  
Czarny Ceinture noire.png  

Istnieje 10 stopni uczniowskich (kyu). Każdemu stopniowi odpowiada kolor: Dla dzieci uczniów które ukończyły 14 rok życia:

  • brak pasa (osoba która rozpoczeła trening) - 10 kyu,
  • biały – 9 kyu,
  • żółty – 8 kyu,
  • pomarańczowy – 7 kyu,
  • zielony – 6 kyu,
  • niebieski – 5 kyu,
  • niebieski/granatowy – 4 kyu,
  • brązowy – 3 kyu,
  • 2. brązowy – 2 kyu,
  • 3. brązowy – 1 kyu,

Dla uczniów poniżej 14 roku życia:

  • 9.1 kyū pas biały z jedną belką,
  • 9.2 kyū pas biały z dwiema belkami
  • 9.3 kyū pas biały z trzema belkami,
  • 8.1 kyū pas żółty z jedną belką,
  • 8.2 kyū pas żółty z dwiema belkami,
  • 8.3 kyū pas żółty z trzema belkami,
  • 7.1 kyū pas pomarańczowy z jedną belką,
  • 7.2 kyū pas pomarańczowy z dwiema belkami,
  • 7.3 kyū pas pomarańczowy z trzema belkami,
  • 6.1 kyū pas zielony z jedną belką,
  • 6.2 kyū pas zielony z dwiema belkami,
  • 6.3 kyū pas zielony z trzema belkami,
  • 5.1 kyū pas niebieski z jedną belką,
  • 5.2 kyū pas niebieski z dwiema belkami,
  • 5.3 kyū pas niebieski z trzema belkami,
  • 4.1 kyū pas niebieski/granatowy z jedną belką,
  • 4.2 kyū pas niebieski/granatowy z dwiema belkami,
  • 4.3 kyū pas niebieski/granatowy z trzema belkami,

Oprócz stopni uczniowskich, są także stopnie mistrzowskie (dan), jest ich 10. Dany 1–5 są możliwe do zdobycia na normalnym egzaminie technicznym, zaś stopnie od 6–9 dan są przyznawane za wybitne zasługi dla światowego karate. 10 dan oznacza osiągnięcie ideału na drodze karate i w praktyce jest przyznawany pośmiertnie (zobacz też podział stopni i pasów w karate w innych stylach).

Kata sōtōkan[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]