Shang Yang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Shang.
Shang Yang
Shang Yang
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Shāng Yāng
Wade-Giles Shang Yang
Zn. tradycyjne 商鞅
Zn. uproszczone 商鞅

Shang Yang (znany też jako 公孫鞅 Gongsun Yang, 商君 Shang Jun lub 卫鞅 Wei Yang; ur. ok. 390 p.n.e., zm. 338 p.n.e.) – starożytny chiński polityk i filozof, przedstawiciel szkoły legistów.

Urodził się w państwie Wei jako syn królewskiej konkubiny, jednak całe swoje życie poświęcił służbie państwu Qin. Jako legista za najważniejszy czynnik w polityce i sprawowaniu władzy uważał fa (法), czyli przestrzeganie prawa[1].

Po wstąpieniu na tron Qin króla Xiao (361 p.n.e.) został mianowany ministrem i otrzymał lenno w Shang (stąd jego imię Shang Jun, Pan na Shangu). Jako minister przeprowadził liczne, radykalne reformy administracyjne i wojskowe, które stały się podstawą późniejszej potęgi państwa Qin[2]. Shang Yang wprowadził m.in. prywatną własność ziemi, zwolnienie od pańszczyzny osób zajmujących się tkactwem i produkcją rolną, nobilitację za zasługi wojskowe przy jednoczesnym odbieraniu szlachectwa starej arystokracji, która nie wykazywała się w boju. Cały kraj został podzielony na jednolite okręgi administrowane przez urzędników państwowych. Ludność wiejską podzielono na grupy po pięć lub dziesięć rodzin. Wprowadzono ścisły system policyjny, obowiązek donoszenia władzy o przestępstwach i odpowiedzialność zbiorową. Włóczęgów i osoby uchylające się od pracy zamieniano w niewolników.

Reformy Shang Yanga wywołały sprzeciw dużej części dawnej arystokracji. Po śmierci króla Xiao w 338 p.n.e. nowy władca Huiwen skazał Shanga na śmierć przez rozerwanie czterema rydwanami. Stracono także całą jego rodzinę.

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Shang Yanga

Przypisy

  1. Feng Youlan: Krótka historia filozofii chińskiej. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 180. ISBN 83-01-13421-6.
  2. Encyklopedia historyczna świata. T. X. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 97. ISBN 83-85909-72-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia historyczna świata. T. III. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2000. ISBN 83-85909-61-3.