Sherlock Holmes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy postaci. Zobacz też: inne znaczenia.
Sherlock Holmes
Portret Sherlocka Holmesa na ilustracji Sidneya Pageta z 1904 roku
Portret Sherlocka Holmesa na ilustracji Sidneya Pageta z 1904 roku
Seria cykl o Sherlocku Holmesie
Pierwszy występ Studium w szkarłacie
Ostatni występ Księga przypadków Sherlocka Holmesa
Twórca postaci Arthur Conan Doyle
Odtwórca roli Basil Rathbone,
Christopher Lee,
Matt Frewer,
Jeremy Brett,
Robert Downey Jr.,
Benedict Cumberbatch,
Peter Cushing,
i wielu innych
Informacje
Charakterystyka detektyw-amator
Narodowość Brytyjczyk
Rodzina Mycroft Holmes (starszy brat)
Sherlock Holmes i doktor Watson na ilustracji Pageta z 1892 roku

Sherlock Holmes (ur. 6 stycznia 1854[1] lub 17 czerwca 1854 w Hutton Hall, zm. 23 czerwca 1929 w Downs Sussex[a][2]) – postać fikcyjna, bohater powieści i opowiadań kryminalnych sir Arthura Conan Doyle'a.

Holmes po raz pierwszy pojawił się w powieści Studium w szkarłacie, wydanej w 1887 roku[3]. Łącznie Conan Doyle napisał 4 powieści (Studium w szkarłacie, Pies Baskerville'ów, Znak czterech, Dolina trwogi) i 56 opowiadań o Holmesie.

Conan Doyle, znużony tworzeniem kolejnych opowiadań, w 1893 roku uśmiercił postać Sherlocka w utworze Ostatnia zagadka. Holmes zginął w walce ze swym największym wrogiem, geniuszem świata przestępczego profesorem Moriartym, gdy razem spadli do alpejskiego wodospadu Reichenbach[3]. Jednak czytelnicy brytyjscy tak przywiązali się do genialnego Holmesa, że po "uśmierceniu" ich bohatera nosili czarne przepaski na znak żałoby. Protesty czytelników spowodowały, że detektyw pojawił się znów, cudownie ocalony w opowiadaniu Pusty dom (The Empty House) wydanym w roku 1903[3].

Muzea Sherlocka Holmesa znajdują się na Baker Street w Londynie[4] i w miejscowości Lucens w Szwajcarii[5].

Charakterystyka postaci[edytuj | edytuj kod]

Holmes był genialnym detektywem wykorzystującym do rozwiązywania zagadek kryminalnych metody, jak sam autor określał, dedukcji[3]. Tak naprawdę jednak używaną metodą było rozumowanie abdukcyjne. Swoje śledztwa opierał na umiejętności obserwacji i znajomości psychologii, chemii, balistyki, matematyki, a także dużej wiedzy na temat wielu kultur i religii[3]. Był również utalentowanym skrzypkiem i bokserem. Był uzależniony od tytoniu, kokainy i morfiny.

Holmes już w czasie studiów doskonalił swoją metodę dedukcyjną, prowadząc niekiedy dochodzenia w sprawach kryminalnych. Potem zamieszkał razem z doktorem Watsonem, który stał się jego kronikarzem i najlepszym przyjacielem. Obaj panowie rozwiązali dziesiątki zwykle bardzo zawiłych i tajemniczych zagadek kryminalnych, nierzadko związanych z wysoko postawionymi osobami całej Europy. W szczytowym okresie kariery Holmesa obaj panowie mieszkali przy ulicy Baker Street 221b, a ich gospodynią była pani Hudson. Później, w wyniku jednej ze spraw Holmesa, Watson ożenił się, założył praktykę lekarską i wyprowadził się ze wspólnego lokum. Po roku 1903 Holmes stracił kontakt z Watsonem, zamieszkał na niewielkiej farmie w nadmorskiej miejscowości.

Sherlock Holmes miał starszego brata o imieniu Mycroft, który posiadał większe zdolności, lecz nie korzystał z nich tak często, jak detektyw.

Holmes w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Basil Rathbone jako Sherlock Holmes

Sherlock Holmes jest także bohaterem wielu gier komputerowych, filmów i spektakli teatralnych, niekoniecznie będących ekranizacjami utworów Conan Doyle'a[6]. Występował również w literaturze brukowej i komiksach. Charakterystyczna szczupła sylwetka, pociągła twarz z orlim nosem, kraciasty płaszcz, nieodłączna fajka czynią postać Holmesa łatwo rozpoznawalną na całym świecie. Taki wygląd Sherlock Holmes zawdzięcza ilustratorowi opowiadań, a nie ich autorowi. Można uznać, iż postać ta stała się swoistą ikoną popkultury.

W 13 odcinku 7 sezonu serialu Dr House w prawie jazdy House'a jako adres podany jest 221 Baker Street, apt. B, Princeton. Sam doktor House jest częściowo wzorowany na postaci Sherlocka Holmesa[7][8][9]. Jednymi z najprostszych porównań są same nazwiska postaci. House – Holmes, Wilson – Watson. Kolejnym porównaniem jest charakter obu tytułowych dla swych serii bohaterów. Głównym wątkiem w serialu nie było jedynie leczenie, a rozwiązywanie zagadek z nim związanych.

Powieści i opowiadania o Holmesie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. według nieautoryzowanej przez A.C. Doyle'a biografii bohatera

Przypisy

  1. Leslie Klinger: The New Annotated Sherlock Holmes. New York: W.W. Norton, 2005. ISBN 0-393-05916-2.
  2. Nick Rennison: Sherlock Holmes Biografia nieautoryzowana. W.A.B. Warszawa 2010. ISBN 978-83-7414-731-6
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Andrzej Makowiecki: Słownik postaci literackich. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313–314. ISBN 83-06-02757-4.
  4. The Sherlock Holmes Museum (ang.). [dostęp 2011-10-06].
  5. Musée Sherlock Holmes (fr.). lucens.ch. [dostęp 2011-10-06].
  6. Scott Thill: Sublime Sherlocks: The Great Detective’s Brainy Descendants (ang.). Wired, 2010-10-22. [dostęp 2010-10-22].
  7. Arachne Jericho: A House, MD and Sherlock Holmes Special: Predicting House Season Five Based On the Sherlock Holmes Canon (ang.). Holmesian Derivations, A 21st century look at Sherlock Holmes, 2008-05-31. [dostęp 2008-09-27].
  8. House and Holmes: A Guide to Deductive and Inductive Reasoning. FactCheckEd.org. [dostęp 25 czerwca, 2009].
  9. Wendell Wittler: Living in a ‘House’ built for one. MSNBC, 18 kwietnia, 2005. [dostęp 12 października, 2007].
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Sherlocka Holmesa
Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]