Murasaki Shikibu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Shikibu Murasaki)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Murasaki Shikibu

Murasaki Shikibu (jap. 紫式部 Murasaki Shikibu?, ur. około 973-975, zm. około 1014) – pseudonim japońskiej pisarki i poetki z okresu Heian. Zaliczana do Trzydziestu Sześciu Mistrzyń Poezji[1]

Jej prawdziwe imię jest nieznane. Była córką uczonego arystokraty (bocznej gałęzi wpływowego rodu Fujiwara) i urzędnika administracji cesarskiej, Tametoki Fujiwary. Przyjmuje się, że jej imię pochodzi od jednej z jej bohaterek, Murasaki no Ue lub od koloru murasaki (fiolet). Natomiast Shikibu pochodzi od nazwy urzędu (ds. ceremonii dworskich) sprawowanego przez jej ojca. Prawdopodobnie jej imię własne brzmiało Takako. W 998 r. wyszła za mąż za Fujiwarę no Nobutakę. Z małżeństwa tego miała jedno dziecko, córkę o imieniu Kenshi (znaną szerzej jako Daini no sanmi), również znaną poetkę i jedną z Trzydziestu Sześciu Mistrzyń Poezji[1].

Od dzieciństwa miała kontakt z chińską i japońską poezją, gdyż jej przodkowie tradycyjnie mieli zainteresowania naukowe i artystyczne. Od około 1006 r., wraz z Ise no taifu (była jej bliską przyjaciółką), Akazome Emon i Izumi Shikibu służyła jako dama dworu cesarzowej Shōshi, małżonki cesarza Ichijō[1].

Najwybitniejszym dziełem damy Murasaki jest Genji monogatari (jap. 源氏物語 Opowieść o księciu Genji?), napisana najprawdopodobniej w 1008. Jest ona uznawana za pierwszą powieść w literaturze światowej oraz największe dzieło starożytnej literatury japońskiej. Z 54 zwojów aż 42 poświęconych jest tytułowemu księciu Genji. Dalsze zwoje opisują losy jego potomków. Losy bohaterów opisane są na tle wydarzeń społecznych i politycznych, dzięki temu dzieło jest przedmiotem nieustających badań historyków. Na całym świecie napisano już tysiące opracowań i prac naukowych nt. Genji monogatari.

Między rokiem 1008 i 1010 Murasaki spisywała też dziennik – Murasaki Shikibu nikki (jap. 紫式部日記?) zawierający opisy uroczystości dworskich i obserwacji życia arystokracji. Dzieło wypełnione jest osobistymi przeżyciami i refleksjami autorki.

W zbiorach Chokusen-shū (jap. 勅選集 Zbiory z nakazu cesarskiego?), antologiach poezji powstałej na rozkaz cesarza, zamieszczono łącznie 59 poematów Murasaki[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Eishi Hosoda, Andrew J. Pekarik: The thirty-six immortal women poets: a poetry album with illustrations. Nowy Jork: G. Braziller, 1991, s. 100. ISBN 9780807612569. OCLC 753117968. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ivan Morris, Świat księcia Promienistego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973
  • Jolanta Tubielewicz, Historia Japonii, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6.