Shlomo Carlebach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Shlomo Carlebach (hebr. שלמה קרליבך) – zwany także jako Reb Shlomo (ur. 14 stycznia 1925 r. w Berlinie – zm. 20 października 1994 r. podczas lotu do Kanady) – amerykański rabin, muzyk, kompozytor. Nazywany „Śpiewającym Rabinem”. Wydał ponad 25 albumów ze skomponowaną przez siebie muzyką do modlitw, wersetów z pism, psalmów oraz ze swoimi naukami. Uważany za jednego z największych muzyków i kompozytorów żydowskich XX wieku. Był zaangażowany w prace skierowanego do młodzieży ruchu Baal teszuwa – powracających do Judaizmu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się, w Berlinie. Jego ojciec Hartwig Naftali Carlebach był rabinem ortodoksyjnym. Matka Shloma, Paula Kon pochodziła z rodziny rabinów, jej ojciec Aszer Michael Kagan był głównym rabinem Bazylei. Szlomo od czwartego roku życia uczył się czytać Torę i poznawał komentarze Rasziego, a gdy miał pięć lat rozpoczął naukę Talmudu. W 1931 r. razem z rodziną, wyjechał z Niemiec do Austrii, by następnie w 1933 r. udać się do Szwajcarii. W 1938 r. wyjechał na Litwę i rozpoczął naukę w jesziwie w Poniewieżu, gdzie miał również Bar micwę. W 1939 r. rodzina tym razem osiedliła się, w Nowym Jorku, gdyż ojciec - Naftali Carlebach został rabinem w tamtejszej synagodze „Kehilat Jakow”. Po śmierci ojca w 1967 r. jego funkcję przejął brat bliźniak Shloma Eli Chaim.

Shlomo Carlebach studiował w nowojorskich jesziwach, po otrzymaniu smichy, został uczniem Rabiego Josefa Jcchoka Schneersohna, szóstego rabina Chabadu – Lubawicz. W latach 19511954 pracował jako nauczyciel. Był jednym z pierwszych wysłanników siódmego lubawickiego rabina Menachema Mendla Schneersona.

W 1972 r. poślubił Elainę Neile Glick, z którą miał dwie córki. Jedna z nich - Neszama ur. 1974 r. podobnie jak ojciec jest muzykiem. Był głównym fundatorem moszawu Mewo Modim w Izraelu, gdzie często przebywał.

Zmarł na zawał serca podczas lotu do Kanady, pochowany jest na cmentarzu Har haMenuchot w Jerozolimie.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Shlomo Carlebach komponował swoje piosenki w oparciu o wersety z Tanach i Talmudu, jednak największą część jego utworów stanowią stworzone przez niego własne melodie do znanych pieśni i modlitw. Opracował też nowe niguny. Jego styl opierał się w głównej mierze na pieśniach chasydzkich. Koncerty Carlebacha przyciągały ogromne rzesze ludzi. Podczas występów aranżował wyjątkowe tańce, które dawały możliwość wspólnotowego przeżywania śpiewanych modlitw. Za wspólne tańce mężczyzn i kobiet był krytykowany przez środowisko ortodoksyjne. Od 1966 występował na koncertach, również folkowych, a następnie, zdobywszy sławę wśród chasydów, koncertował na festiwalach chasydzkich. W 1989 r. przyjechał do Polski. To wydarzenie jest często postrzegane za początek odradzania się diaspory żydowskiej w Polsce. Jego uniwersalne piosenki, zrozumiałe przesłanie i „wpadające w ucho” melodie zdobyły uznanie wśród różnych grup i do dziś są wykorzystywane w wielu synagogach różnych nurtów.

Nauki[edytuj | edytuj kod]

Reb Shlomo w swoich naukach często podkreślał, że „Jeden Bóg stworzył jeden świat. Wszyscy jesteśmy braćmi i siostrami”, przez co jego uniwersalne nauczanie nie zamykało się tylko do grupy żydowskiej.

Podkreślał, jak bardzo ważny jest pokój na całym świecie. Prowadził nauczanie wśród grupy hipisów, co łącznie z koncertami i wspólnymi modlitwami doprowadziło do zdobycia uznania w subkulturach młodzieżowych.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Haneshama Lach [Songs of My Soul] – 1959
  • Barchi Nafshi [Sing My Heart] – 1960
  • Shlomo Carlebach Live – 1961
  • Wake Up World (Rare) – 1962
  • At The Village Gate – 1963
  • In The Palace Of The King – 1965
  • I Heard the Wall Singing [2 vol.] – 1968
  • Days Are Coming – 1973
  • Uvnei Yerushalayim [6 Million in Heaven – 3 Million in Hell] – 1970s
  • Am Yisrael Chai – 1973
  • Let There Be Peace [Live in Vienna] (Rare) – 1973
  • V'Ha'eir Eineinu – 1970s
  • Yisrael B'tach BaShem – 1973-4
  • Ani Maamin (Hisoriri) – 1970s
  • Live in Tel-Aviv [Heichal HaTarbut] – 1976
  • Nachamu Ami – 1983
  • Shvochin Asader – 1988
  • Carlebach in Jerusalem [Al Eileh] – 1980s
  • Live in Concert for the Jews of Russia – 1980s
  • Even Ma'asu HaBonim – 1990s
  • Shlomo Sings with the Children Of Israel – 1990
  • Shabbos with Shlomo – 1992