Shtjefën Kurti
| Shtjefën Kurti | |
| Kraj działania |  Albania |
| Data i miejsce urodzenia | 24 grudnia 1898 Prizren |
| Data i miejsce śmierci | 29 września 1971 Fushë-Kruja |
| Proboszcz Tirany | |
| Okres sprawowania | 1938 - 1967 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Prezbiterat | 13 maja 1924 |
Shtjefën Kurti - (ur. 24 grudnia 1898 w Prizrenie, zm. 29 września 1971 w Fushë-Kruja) - albański ksiądz katolicki, więzień sumienia.
Pochodził z zamożnej rodziny kupieckiej. Urodził się w Prizrenie (w tym czasie należącym do Imperium Osmańskiego), skąd jego rodzina w 1900 przeniosła się do Ferizaju. Ukończył gimnazjum prowadzone przez jezuitów w Szkodrze, a następnie wyjechał na studia do Austrii. W 1918 został zapisany jako student Wydziału Teologicznego Uniwersytetu w Innsbrucku, ale jeszcze w tym roku wyjechał do Rzymu, gdzie kontynuował studia. 13 maja 1924 został w Rzymie wyświęcony na księdza. Pracę duszpasterską rozpoczął w parafii Novoselle w okolicach Gjakove. W 1929 należał do sygnatariuszy memorandum, skierowanego do Ligi Narodów w obronie ludności albańskiej prześladowanej na terytorium Kosowa. Zastraszony przez miejscowych nacjonalistów serbskich, 2 stycznia 1930 przekroczył nielegalnie granicę jugosłowiańską i dotarł do Albanii. Pracował tam początkowo jako wikary w parafii Shenaprende k. Kruji, a następnie w Gures. W 1936 został przeniesiony do Tirany, gdzie od 1938 kierował miejscową parafią katolicką. W tym samym roku został kapelanem królowej Geraldine, którą to funkcję sprawował do kwietnia 1939, kiedy rodzina królewska opuściła Albanię.
W czasie wojny zaangażował się w działalność społeczną, organizował pomoc dla mieszkańców Tirany, którzy utracili swoje domy w wyniku działań wojennych. W sprawach pomocy humanitarnej dla ludności prowadził wielokrotnie rozmowy z władzami okupacyjnymi, zarówno włoskimi, jak i niemieckimi.
Po raz pierwszy aresztowany przez władze komunistyczne 28 października 1946. Stanął przed sądem wojskowym, który 17 kwietnia 1947 skazał go na 20 lat więzienia za rzekomą działalność w terrorystycznej organizacji faszystowskiej, kierowanej przez Samiego Qeribashi i współpracę z okupantem. Karę odbywał w więzieniu w Tiranie, a następnie w Burrel. Wyszedł na wolność 5 maja 1963, w wyniku amnestii, po odsiedzeniu 17 lat w więzieniu. Chciał pracować jako proboszcz w parafii Jube k. Durrës, ale nie uzyskał zgody władz i powrócił do parafii w Gures, gdzie wcześniej pracował.
W 1967, po ogłoszeniu Albanii państwem ateistycznym podjął pracę robotnika w kołchozie w Milot, otrzymał także zakaz prowadzenia jakiejkolwiek działalności religijnej. W 1970 w tajemnicy ochrzcił dziecko kobiety, która prosiła aby uczynił to dla jej syna. Wskutek donosu został ponownie aresztowany w czerwcu 1970. Stanął przed sądem, który uznał go za winnego przynależności do organizacji antypaństwowej. Stracony 29 września 1971. Rodzina Kurtiego nie została o tym poinformowana, aż do 1973. W 1973 włoska telewizja RAI podała informację o straceniu Kurtiego, w ramach represji wobec osób prowadzących nadal działalność duszpasterską. Ciała Kurtiego nie odnaleziono - prawdopodobnie pochowano go na cmentarzu w Szkodrze, w jednej ze zbiorowych mogił ofiar represji.
Imię Kurtiego nosi gimnazjum w Gorre k. Kurbin. 2 listopada 2002 w Rzymie rozpoczęto proces beatyfikacyjny Kurtiego.
Bibliografia [edytuj]
- Tadeusz Czekalski: Zarys dziejów chrześcijaństwa albańskiego w latach 1912-1996. Kraków: 1996. ISBN 83-85527-40-0.
- Markus Peters: Geschichte der Katholischen Kirche in Albanien 1919 - 1993. Wiesbaden: 2003. ISBN 3-447-04784-4. (niem.)
- V. Prendi: Don Shtjefën Kurti: Kronikë e një jete në amshim. Monografi 1-2. Skanderbeg Books: 2003. ISBN 9789992781753. (alb.)
- Artykuł o Kurtim
