Siłownie wodne we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Elektrownia Południowa we Wrocławiu

Liczne rzeki, w tym największa z nich Odra, przepływające przez miasto Wrocław oraz liczne inwestycje w zakresie hydrotechniki prowadzone przez cały okres historii miasta, wykreowały jeden z większych w Polsce węzeł wodny – Wrocławski Węzeł Wodny. Od początku jego istnienia jednym z jego elementów były siłownie wodne we Wrocławiu wykorzystujące energię wody.

Początkowo były to młyny wodne i inne siłownie wodne dla zlokalizowanych nad brzegami rzek zakładów, takich jak tartaki, folusze, kuźnie czy pomopownie[1]. W czasach współczesnych siłownie te były stopniowo likwidowane, lub część z nich została zniszczona podczas działań wojennych i nieodbudowana. W ich miejsce powstały siłownie ukierunkowane na produkcję energii elektrycznejelektrownie wodne.

Ze względu na ograniczone możliwości związane z niewielkimi spadami występującymi na stopniach wodnych we Wrocławiu oraz brak możliwości budowy zbiorników na zurbanizowanym i równinnym terenie, powstałe na obszarze miasta elektrownie wodne, to małe elektrownie wodne, przepływowe.

Młyny Maria i Feniks
Rynny robocze Młynów Klary
Elektrownia Wodna Wrocław II (Północna)

Historyczne siłownie wodne we Wrocławiu[edytuj | edytuj kod]

Budowa siłowni wodnych na potrzeb różnych zakładów prowadzona była we Wrocławiu od najwcześniejszych wieków istnienia miasta. Były to przede wszystkim młyny wodne.

Poniżej przedstawione jest zestawienie, choć z pewnością niepełne, siłowni co do których istnienia dostępne są historyczne źródła.

Siłownie wodne we Wrocławiu
siłownia inne nazwy rzeka, ramię data budowy data zamknięcia rodzaj
Młyn Maria[2] Kanał Młyna Maria 1267 (1793) do lat 60. XX w. młyn wodny
Młyn Feniks[2] Kanał Młyna Maria 1333 do lat 60. XX w. młyn wodny
Młyny Klary[3][4] Młyn Arnold (1242)[2][4]
Claren Mühle[3]
Upust Klary 1242, 1275[2][3]
1268, 1304[4]
1974 (wyburzenie budynków) młyn wodny
młyny św. Macieja[4] Kanał Jazu Macieja 1254 1876 młyn wodny
obecnie zdemontowane przęsło Jazu św. Macieja
Młyn Pomorski[5] Werdermühle Odra Północna 1922 młyn wodny
obecnie Elektrownia Wodna Wrocław II
Stary Wodociąg[1][6] Wielki Wodociąg Odra Południowa 1387 1924 ujęcie wody
wodociąg Św. Macieja[1][7] Nowy Wodociąg Odra Południowa 1539 ujęcie wody
Młyn Średni[8] Odra Południowa 1921 młyn wodny
obecnie Elektrownia Wodna Wrocław I
Młyn Przedni[9] Odra Południowa 1921 młyn wodny
obecnie Elektrownia Wodna Wrocław I
Młyn Nowy[10] Neu - Mühle Odra Południowa 1921 młyn wodny
obecnie Elektrownia Wodna Wrocław I
Młyn na Kępie[11] Odra Północna 1916 młyn wodny
Młyn Leśnica[12] Mühle Deutsch Lissa Bystrzyca 1932 lata 70. XX wieku pozostał budynek – inne przeznaczenie

Elektrownie wodne we Wrocławiu[edytuj | edytuj kod]

Część elektrowni wodnych we Wrocławiu powstała w miejscach, w których wcześniej istniały inne siłownie wodne, następnie wyburzone. Ze względu na niewielkie moce instalowane – co jest wynikiem warunków na ciekach we Wrocławskiem Węźle Wodnym – część z elektrowni została wyłączona z eksploatacji.

Elektrownie wodne we Wrocławiu
elektrownia wodna rzeka, ramię lokalizacja data budowy data zamknięcia moc instalowana
Elektrownia Wodna Wrocław I[13] Odra Południowa 252,45 km Odry 1924 2400 kW
Elektrownia Wodna Wrocław II[14] Odra Północna 1,2 km Odry Północnej 1925 1000 kW
Elektrownia Wodna Marszowice[15][16][17] Bystrzyca 1921 385 kW
Elektrownia Wodna Stabłowice[18] Bystrzyca 1924 pod koniec lat 70 113 kW
Prywatna elektrownia wodna im. Stanisława Sobolewskiego[19] Ślęza


Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Mariusz Tokarz, Stary Wodociąg zwany "Wielkim", Wratislaviae Amici, 2006-11-22 (dostęp 2010-01-21)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Wratislaviae Amici – Młyn Maria (dostęp 2010-01-21)
  3. 3,0 3,1 3,2 http://wroclaw.hydral.com.pl/test.php?obiekt=1032&start=8&tend=16 Wratislaviae Amici – Młyn Klary] (dostęp 2010-01-21)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Fundacja Otwartego Muzeum Techniki – Trasa turystyczna Mosty i przeprawy, Wrocław 2007 (dostęp 2009-12-02)
  5. Wratislaviae Amici – Młyn Pomorski (dostęp 2010-01-21)
  6. Wratislaviae Amici – Stary Wodociąg (dostęp 2010-01-21)
  7. Wratislaviae Amici – Stary Św. Macieja (dostęp 2010-01-21)
  8. Wratislaviae Amici – Młyn Średni (dostęp 2010-01-21)
  9. Wratislaviae Amici – Młyn Przedni (dostęp 2010-01-21)
  10. Wratislaviae Amici – Młyn Nowy (dostęp 2010-01-21)
  11. Wratislaviae Amici – Młyn na Kępie (dostęp 2010-01-21)
  12. Młyn Leśnica, Lissa Leśnica, czwartek, 03 września 2009 (dostęp 2010-01-28)
  13. Wratislaviae Amici – Mariusz Tokarz, Elektrownia Wodna Południowa, 2004-12-06 (dostęp 2010-01-21)
  14. Wratislaviae Amici – Elektrownia Wodna Północna (dostęp 2010-01-08)
  15. Wratislaviae Amici – Elektrownia Wodna Marszowice (dostęp 2010-01-21)
  16. Elektrownia Marszowice, Wratislaviae Amici, 2004-11-21 (dostęp 2010-01-21)
  17. Wszystkie miejsca w MEW w Polsce, Małe Elektrownie Wodne (dostęp 2010-01-21)
  18. Elektrownia Stabłowice, Wratislaviae Amici (dostęp 2010-01-21)
  19. Prywatna elektrownia wodna im. Stanisława Sobolewskiego , Wratislaviae Amici (dostęp 2010-01-21)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]