Siły Powietrzne

Siły Powietrzne
SP
Państwo	Polska
Historia
Sformowanie	1918
Pierwszy dowódca	ppłk pil. Hipolit Łossowski
Święto	28 sierpnia
Dane podstawowe
Obecny dowódca	gen. broni pil. Lech Majewski
Podporządkowanie	Ministerstwo Obrony Narodowej
Liczebność	16 547 (2012)
Wojskowy budżet
Kwota	1 422 020 000 zł (2012)

Siły Powietrzne (SP) – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych. Ich głównym zadaniem jest prowadzenie operacji mających na celu uzyskanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych rodzajów Sił Zbrojnych. Składają się z Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.

Ich prekursorem były siły powietrzne Błękitnej Armii podczas I wojny światowej. Do 1 lipca 2004 roku nosiły nazwę Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej (WLOP), które z kolei utworzono 1 lipca 1990 roku przez połączenie dwóch rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.

Historia

1918–1922

Nieuport Macchi M 9 w polskiej służbie 1920.

Albatrosy D.III (Oef) 7. „Kościuszkowskiej” Eskadry Myśliwskiej, z widocznym godłem eskadry

Breguet 14A2 39. Eskadry Breguetów 16. eskadry wywiadowczej w Kijowie, 1920

Historia Sił Powietrznych zaczyna się z końcem I wojny światowej. W 1918 roku funkcjonowało kilka polskich eskadr stworzonych w innych państwach. W Rosji istniała eskadra przy oddziałach generała Józefa Dowbor-Muśnickiego, rozformowana w maju 1918 roku. We Francji pięć eskadr lotniczych powstało przy armii generała Józefa Hallera. Znalazły się w Polsce wraz z wyposażeniem w 1919 roku.

Siły Powietrzne zaczęto tworzyć w listopadzie 1918 roku. Początkowo opierały się na maszynach zdobycznych lub pozostawionych przez armie zaborców (niemiecką lub austriacką). Najwięcej sprzętu zdobyli powstańcy wielkopolscy w bitwie o Ławicę, rozegranej 6 stycznia 1919 roku, w której zdobyto kilkaset rozmontowanych i zakonserwowanych samolotów bojowych i balonów obserwacyjnych. Zdobyty sprzęt miał wartość 200 milionów marek niemieckich i stanowił największy łup wojenny w dziejach polskiego oręża. Na zdobytych samolotach LVG 9 stycznia 1919 roku poznańska eskadra zbombardowała 25-kilogramowymi bombami lotnisko we Frankfurcie nad Odrą, wykonując bombardowanie 6 samolotami, zrzucając łącznie 900 kg bomb. Na sprzęcie zdobytym na Ławicy walczono później o Lwów podczas walk polsko-ukraińskich i wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920. Od 1919 roku kupowano samoloty za granicą. W wyniku tego w 1920 roku Siły Powietrzne posiadały mieszankę samolotów brytyjskich, francuskich, niemieckich, austriackich i włoskich z okresu I wojny światowej. Głównie były to:

• myśliwce: Bristol F.2B Fighter, SPAD XIII, Fokker D.VII, Oeffag D.III, Ansaldo A.1 Balilla, SPAD VII, Albatros D.III, Sopwith Dolphin, Fokker E.V (D.VIII)
• bombowce i rozpoznawcze: Breguet 14, Ansaldo SVA-9, Salmson 2A2, Airco DH.9, Albatros C.X, Albatros C.XII, DFW C.V, LVG C.V i LVG C.VI.

1923–1932

W 1925 roku utworzono Oficerską Szkołę Lotnictwa w Grudziądzu, w 1927 przeniesioną do Dęblina.

Po wojnie z ZSRR przestarzałe samoloty wycofywano, a ich miejsce zajęły nowe, zakupione głównie we Francji. W latach 1924–1926 podstawowym myśliwcem został SPAD 61C1 (280 sztuk), lekkimi bombowcami kolejno: Potez XV (245 sztuk), Breguet XIX (250 sztuk) i Potez XXV (316 szuk), który był produkowany w Polsce na licencji. Cięższe bombowce to Farman F-68BN4 Goliath, a później Fokker F.VIIB/3m, również produkowany w Polsce. Później, na licencji czeskiej, wyprodukowano 50 samolotów Avia BH-33 pod nazwą PWS-A. Lotnictwo morskie do połowy lat trzydziestych używało francuskich łodzi latających, głównie Schreck FBA-17H, LeO H.13, LeO H.135B3 i Latham 43. Od początku lat trzydziestych lotnictwo polskie zaczęto wyposażać w samoloty polskiej konstrukcji, produkowane w Polsce. Pierwszym myśliwcem polskiej konstrukcji był następca PWS-A, samolot PWS-10, którego 80 egzemplarzy używano od 1932 roku.

1933–1938

Galeria

PZL.37 Łoś

 

W 1933 roku do służby weszły myśliwce PZL P.7a, wyprodukowane w liczbie około 150 sztuk, a następnie około 50 egzemplarzy PZL P.11a. W latach 1935–1936 jednostki wyposażono w myśliwce PZL P.11c (około 150 sztuk). Niestety, nowoczesne w 1935 roku samoloty cztery lata później były już przestarzałe. Rozwinięcie tych konstrukcji w postaci PZL P.24 było kierowane wyłącznie na eksport. Jedynie PZL.23 Karaś (166 sztuk) i PZL.37 Łoś (36 sztuk) względnie odpowiadały standardom ówczesnej broni. Prototyp PZL.50 Jastrząb nie doczekał się produkcji seryjnej. Podobny los spotkał ciężkie myśliwce PZL.38 Wilk i PZL.48 Lampart.

Do 1939 roku lotnictwo zorganizowane było w 6 pułków:

• 1 Pułk Lotniczy – Warszawa (1921–1939)
• 2 Pułk Lotniczy – Kraków (1921–1939)
• 3 Pułk Lotniczy – Poznań (1921–1939)
• 4 Pułk Lotniczy – Toruń (1924–1939)
• 5 Pułk Lotniczy – Lida (1928–1939)
• 6 Pułk Lotniczy – Skniłów (1925–1939)

1939

Pomnik Lotników Polskich poległych w czasie II wojny światowej, Northolt Wielka Brytania

24 sierpnia 1939 roku pułki lotnicze zlikwidowano. Eskadry przydzielono do poszczególnych armii oraz brygad. Według danych z 1 września 1939 roku ogólna liczba samolotów wojskowych lotnictwa polskiego wynosiła 745, z czego w oddziałach bojowych 400 maszyn. Pozostałe 345 stanowiło sprzęt rezerwowy.

Skład lotnictwa bojowego:

• brygada bombowa (PZL.37 Łoś)
• brygada pościgowa (PZL P.7 i PZL P.11)
• eskadry liniowe (rozpoznawczo-bombowe) (PZL.23 Karaś)
• Morski Dywizjon Lotniczy (Lublin R.XIII)
• eskadry łącznikowe (Lublin R.XIII towarzyszące poszczególnym armiom)

Z wyjątkiem Łosi sprzęt ten ustępował pod każdym względem samolotom niemieckiej Luftwaffe, a eskadry łącznikowe były niemal bezbronne.

Mimo prawie ośmiokrotnej przewagi liczebnej nieprzyjaciela, w walkach powietrznych poniósł on poważne straty. Już 1 września brygada pościgowa zestrzeliła w rejonie Warszawy 14 samolotów niemieckich, a nazajutrz piloci 142. Eskadry (4. Pułk Lotniczy) w rejonie Chełmży – 7. Ogółem w okresie od 1 do 17 września polscy myśliwcy zestrzelili na pewno 126 samolotów niemieckich, prawdopodobnie jeszcze 10 i uszkodzili 14. Ponadto polskie załogi bombowe zestrzeliły 11 maszyn, a artyleria przeciwlotnicza – kolejne kilkadziesiąt.

Według archiwalnych źródeł niemieckich Luftwaffe straciła bezpowrotnie w kampanii polskiej około 247 samolotów, w tym 91 w wypadkach lotniczych, a niemal tyleż zostało uszkodzonych.

Lotnictwo polskie straciło około 70% sprzętu i wielu lotników. 17 września do Rumunii przeleciały 43 samoloty P.7 i P.11 oraz część Łosi. Pomiędzy 17 a 20 września większość lotników polskich przekroczyła granicę rumuńską i węgierską.

1940 (Francja)

Po upadku Polski zaczęto tworzyć nowe jednostki we Francji. Jedyną sformowaną przed atakiem Niemiec na Francję był dywizjon 1/145, wyposażony w myśliwce Caudron CR.714 (przerobione na wojskowe samoloty sportowe, była to jedyna jednostka używająca tych maszyn). Polskich pilotów przydzielano do dywizjonów francuskich i tak zwanych kluczy kominowych. Latali na wielu typach maszyn, jednak najwięcej z nich na myśliwcach Morane-Saulnier MS.406.

1943–1989

Początki lotnictwa ludowego Wojska Polskiego sięgają 7 lipca 1943 roku, kiedy to dowódca 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki wydał rozkaz Nr 43 o sformowaniu 1. Samodzielnej Eskadry Lotnictwa Myśliwskiego. Na miejsce formowania wybrano lotnisko Grigoriewskoje. 20 sierpnia 1943 roku eskadrę rozwinięto do rozmiarów pułku, któremu nadano nazwę: 1. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa".

1 kwietnia 1944 roku przystąpiono do formowania 2. Pułku Nocnych Bombowców „Kraków”. 31 października „zorganizowano” Dowództwo Lotnictwa Frontu Wojska Polskiego. Wymieniony organ dowodzenia, z gen. Fiodorem Połyninem na czele, powstał w wyniku przemianowania radzieckiego Dowództwa 6. Armii Lotniczej.

Po zakończeniu wojny (10 maja 1945 roku), polskie lotnictwo wojskowe przebazowano z terenu Niemiec do stałych miejsc postoju w kraju. Dysponowało wówczas następującymi jednostkami:

• 1 Mieszany Korpus Lotniczy (mp. Łowicz)
  • 1 Dywizja Lotnictwa Bombowego
    • 3 Pułk Lotnictwa Bombowego
    • 4 Pułk Lotnictwa Bombowego
    • 5 Pułk Lotnictwa Bombowego
  • 2 Dywizja Lotnictwa Szturmowego (mp. Łódź)
    • 6 Pułk Lotnictwa Szturmowego (mp. Ujazdów k. Tomaszowa Mazowieckiego)
    • 7 Pułk Lotnictwa Szturmowego (mp. Ujazdów k. Tomaszowa Mazowieckiego)
    • 8 Pułk Lotnictwa Szturmowego (mp. Łódź)
  • 3 Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego (mp. Kutno)
    • 9 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
    • 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
    • 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego
  • 1 Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
• 4 Mieszana Dywizja Lotnicza (mp. Bydgoszcz)
  • 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”
  • 2 Pułk Lotnictwa Szturmowego „Kraków”
  • 3 Pułk Lotnictwa Szturmowego

Jednostki samodzielne

• 12 Pułk Lotnictwa Sanitarnego
• 13 Pułk Lotnictwa Transportowego
• 14 Samodzielny Pułk Korekcji i Zwiadu
• 15 Samodzielny Pułk Lotniczy
• 17 Pułk Lotnictwa Łącznikowego
• 3 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
• 4 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
• 5 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
• 6 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego
• 103 Samodzielna Eskadra Lotnictwa Łącznikowego

Pod koniec 1945 roku na stanie sił powietrznych znajdowały się 643 samoloty:

• 152 Jak-9 (wszystkich wersji)
• 177 Ił-2 (wszystkich wersji)
• 121 Pe-2 (wszystkich wersji)
• 36 UT-2
• 138 Po-2
• 11 C-47
• 4 Li-2
• 2 Szcze-2
• 1 P-39
• 1 Bf 108

Po wojnie nadal rozwijano polskie lotnictwo. Z ZSRR dostarczono bombowce Pe-2 i Tu-2 (w 1950 roku) oraz bombowce treningowe USB-1 i USB-2. W 1949 roku do służby wprowadzono przebudowane na bombowce treningowe samoloty transportowe Li-2sb. W 1950 roku przeszkolono pierwszych pilotów na samolotach odrzutowych (Jak-17); do uzbrojenia weszły transportowce Ił-12 oraz samoloty treningowe Jak-18 i treningowe bombowce UTB-2. W 1951 roku pojawiły się pierwsze odrzutowce – Jak-23 i MiG-15 (również w wersji dwumiejscowej UTIMiG-15), a w 1961 roku następca MiG-a-15 – MiG-17.

Poza dostawami z ZSRR Polska podjęła również produkcję licencyjną: MiG-ów-15 (jako Lim-1, w 1952 roku) i MiG-ów-15bis (jako Lim-2, od 1957 roku). W 1955 roku rozpoczęto produkcję MiG-ów-17 (jako Lim-5). W 1964 roku powstało krajowe rozwinięcie tego samolotu – szturmowy Lim-6bis.

SM-1

Mi-2

An-2

Jak-11

Jak-12

Ił-28

Ił-14

An-26

MiG-15

Lim-5

MiG-21

MiG-23

TS-8 Bies

TS-11 Iskra

PZL M96 Iryda

Su-20

F-16

Wspólny przelot samolotów bojowych wszystkich trzech typów użytkowanych przez Siły Powietrzne. Od czoła formacji: F-16, MiG-29, Su-22.

CASA C-295

PZL W-3 Sokół

Bell 412HP

Jedyny odrzutowy bombowiec, Ił-28, wszedł do służby w 1952 roku. Siedem lat później Polska otrzymała niewielką liczbę samolotów MiG-19, a w 1963 roku podstawowym samolotem myśliwskim stał się MiG-21. W 1979 roku do służby trafiła mała liczba samolotów MiG-23, a w roku 1989 – MiG-29.

Od 1949 roku podstawowym samolotem szturmowym był Ił-10 (od 1951 roku również wersja treningowa UIł-10). Począwszy od roku 1965 lotnictwo szturmowe zaczęło używać odrzutowców, początkowo Su-7, następnie Su-20 (1974) i Su-22 (1984).

Jedyny odrzutowy samolot szkolny, PZL TS-11 Iskra, zastąpił tłokowe Junak-2 (w służbie od 1952 roku), Junak-3 (1954) i TS-8 Bies (1958). Następca Iskry, PZL I-22 Iryda, przez pewien czas znajdował się w małej liczbie w wyposażeniu Wojsk Lotniczych, lecz ciągłe problemy sprawiły, że wszystkie Irydy wróciły do fabryki w celu dokonania modyfikacji i obecnie nie znajdują się w wyposażeniu wojska.

Od 1951 roku funkcję samolotu wielozadaniowego spełniał Jak-12, w 1955 roku dołączył do niego An-2, a później również Wilga-35P.

Samoloty transportowe i pasażerskie to kolejno: Ił-14 (od 1955 roku), Ił-18 (1961), An-12B (1966), An-26 (1972), Jak-40 (1973) i Tu-154.

W okresie powojennym polskie lotnictwo zostało również wyposażone w śmigłowce: wielozadaniowy SM-1 (licencja Mi-1) od 1956 roku, wielozadaniowy Mi-4 od 1958 roku, wielozadaniowy SM-2 od 1960 roku, Mi-2 i Mi-8 (później również Mi-17) od 1968 roku, a także szturmowy Mi-24 od 1976 roku. W użyciu znalazły się również amfibijny Mi-14 i ciężki transportowy Mi-6.

W 1954 Wojska Lotnicze połączono z Wojskami Obrony Powietrznej Kraju, tworząc Wojska Lotnicze i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju. Nowa formacja skupiała zarówno jednostki lotnicze, jak i przeciwlotnicze. W 1962 rozdzielono je ponowie na Wojska Lotnicze i Wojska Obrony Powietrznej Kraju jako odrębne rodzaje sił zbrojnych. Ta struktura funkcjonowała nieprzerwanie przez 28 lat.

1990–2004

1 lipca 1990 roku ponownie połączono oba elementy, tworząc Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej.

Po 2004

W roku 2006 do uzbrojenia weszły dwa nowe typy maszyn: na początku roku lekki śmigłowiec PZL SW-4, 9 listopada zaś – pierwsze samoloty F-16C/D, które w przetargu na myśliwiec wielozadaniowy pokonały Gripena i Mirage’a 2000.

16 stycznia 2009 roku wycofano ze służby ostatni z 12 samolotów transportowych An-26. 24 marca przekazano pierwszy z pięciu samolotów transportowych C-130 Hercules.

Po 10 kwietnia 2010 roku Ministerstwo Obrony Narodowej wyczarterowało na cztery lata dwa samoloty Embraer 175 od PLL LOT do przewozu najważniejszych osób w państwie; samoloty te pozostały maszynami cywilnymi i nie są oznaczone szachownicą lotniczą.

Dowódcy Sił Powietrznych

Szef Sekcji Żeglugi Napowietrznej

• 1918 – ppłk pil. Hipolit Łossowski

Dowódca Wojsk Lotniczych

• 1918-1919 – ppłk pil. Hipolit Łossowski

Inspektorzy Wojsk Lotniczych

• 1919 – ppłk pil. Hipolit Łossowski
• 1919-1920 – gen. bryg. pil. Gustaw Macewicz

Szefowie Departamentu Żeglugi Powietrznej

• 1920-1923 – gen. bryg. pil. Gustaw Macewicz
• 1923-1924 – gen. bryg. pil. François-Lèon Leveque
• 1924-1926 – gen. bryg. pil. Włodzimierz Zagórski
• 1926-1936 – gen. bryg. pil. Ludomił Rayski

Dowódcy Lotnictwa w Ministerstwie Spraw Wojskowych

• 1936-1939 – gen. bryg. pil. Ludomił Rayski
• 1939 – gen. bryg. pil. Władysław Kalkus

Inspektorzy Obrony Powietrznej Państwa

• 1936 – gen. dyw. Gustaw Orlicz-Dreszer
• 1936-1939 – gen. bryg. pil. Józef Zając

Naczelny Dowódca Lotnictwa i OPL, Dowódca Lotnictwa i OPL

• 1939-1940 – gen. bryg. pil. Józef Zając

Dowódca Polskich Sił Powietrznych

• 1940 – gen. bryg. pil. Józef Zając

Inspektorzy Polskich Sił Powietrznych

• 1940-1943 – gen. bryg. pil. Stanisław Ujejski
• 1943 – płk pil. Stanisław Karpiński
• 1943-1944 – gen. bryg. pil. Mateusz Iżycki

Dowódca Polskich Sił Powietrznych

• 1944-1947 – gen. bryg. pil. Mateusz Iżycki

Dowódca Lotnictwa Frontu Polskiego (na Wschodzie)

• 1944-1945 – gen. dyw. pil. Fiodor Pietrowicz Połynin

Dowódca Lotnictwa WP

• 1945-1947 – gen. broni pil. Fiodor Pietrowicz Połynin

Dowódcy Wojsk Lotniczych

• 1947-1950 – gen. bryg. Aleksander Romeyko
• 1950-1954 – gen. broni pil. Iwan Turkiel

Dowódcy Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (samodzielny organ dowodzenia w latach 1951-1954)

• 1951-1952 – gen. bryg. Nikołaj Trawin
• 1952-1954 – gen. bryg. Siergiej Sazonow

Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju

• 1954-1956 – gen. broni pil. Iwan Turkiel
• 1956-1962 – gen. dyw. pil. Jan Frey-Bielecki

Dowódca Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (w ramach Dowództwa Wojsk Lotniczych i OPL OK)

• 1959-1962 – gen. bryg. pil. Czesław Mankiewicz

Główni Inspektorzy Lotnictwa

• 1962-1963 – gen. dyw. pil. Jan Frey-Bielecki
• 1963-1967 – gen. dyw. pil. Jan Raczkowski

Dowódcy Wojsk Lotniczych

• 1967-1972 – gen. dyw. pil. Jan Raczkowski
• 1972-1976 – gen. dyw. pil. Henryk Michałowski
• 1976-1983 – gen. dyw. pil. Tadeusz Krepski
• 1983-1989 – gen. dyw. pil. Tytus Krawczyc
• 1989-1990 – gen. dyw. pil. Jerzy Gotowała

Dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju

• 1962-1967 – gen. dyw. pil. Czesław Mankiewicz
• 1967-1976 – gen. dyw. pil. Roman Paszkowski
• 1976-1990 – gen. broni Longin Łozowicki

Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej (po scaleniu WOPK i Wojsk Lotniczych w 1990 roku)

• 1990-1995 – gen. broni pil. Jerzy Gotowała
• 1995-1999 – gen. dyw. Kazimierz Dziok
• 1999-2002 – gen. broni pil. Andrzej Dulęba
• 2002-2004 – gen. broni pil. Ryszard Olszewski

Dowódcy Sił Powietrznych (zmiana nazwy z WLOP na Siły Powietrzne 1 lipca 2004 r.)

• 2004-2005 – gen. broni pil. Ryszard Olszewski
• 2005-2007 – gen. broni pil. Stanisław Targosz
• 2007-2010 – gen. broni pil. Andrzej Błasik
• Od 2010 – gen. broni pil. Lech Majewski

Podstawy prawne

Podstawami prawnymi utworzenia powietrznego segmentu polskich Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz akty prawne niższego rzędu, w tym przede wszystkim ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dziennik Ustaw z 2012 roku poz. 461). Zgodnie z artykułem 3 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, w skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje: Wojska Lądowe, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna i Wojska Specjalne, zaś na podstawie art. 3 ust 4a tej samej ustawy, Siłami Powietrznymi dowodzi Dowódca Sił Powietrznych. Przepis ten nie narusza jednak postanowień prawa w zakresie cywilnego zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, sprawowanego za pośrednictwem Ministra Obrony.

Flagi lotnictwa wojskowego

współczesne (od 1993 r.)

• 

  Flaga WLOP (do 2004).
  Flaga Sił Powietrznych (od 2004).

• 

  Flaga lotnisk i lądowisk wojskowych.

• 

  Flaga lotnisk i lądowisk Marynarki Wojennej.

• 

  Flaga Dowódcy Sił Powietrznych (od 2011).

historyczne

• 

  Flaga wojskowych portów lotniczych (1930-1938).
  Flaga PSP (1940-1947).

• 

  Flaga wojskowych portów lotniczych (1938-1945).

• 

  Flaga lotnictwa wojskowego PRL (1955-1959).

• 

  Flaga lotnictwa wojskowego PRL (od 1959).
  Flaga WLOP (do 1993.)

• 

  Flaga lotnisk i lądowisk Marynarki Wojennej PRL.
  (1959-1990).

• 

  Flaga lotnictwa morskiego WOP PRL (1959-1990).

Organizacja

Na dzień 1 stycznia 2012

Podległość, rodzaj wojsk	Nazwa jednostki, dyslokacja, skład
Jednostki bezpośrednio podległe Dowództwu Sił Powietrznych	1 Baza Lotnictwa Transportowego w Warszawie Centrum Operacji Powietrznych w Warszawie-Pyrach Mobilna Jednostka Dowodzenia Operacjami Powietrznymi w Poznań-Babki 22 Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania w Bydgoszczy 32 Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania w Krakowie 1 Centrum Koordynacji Operacji Powietrznych w Gdyni 2 Centrum Koordynacji Operacji Powietrznych w Krakowie 4 Centrum Koordynacji Operacji Powietrznych w Szczecinie Szefostwo Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie Szefostwo Służby Hydrometeorologicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie-Pyrach Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych w Warszawie 1 Rejon Wsparcia Teleinformatycznego w Babkach 2 Rejon Wsparcia Teleinformatycznego w Bydgoszczy 3 Rejon Wsparcia Teleinformatycznego w Krakowie 4 Rejon Wsparcia Teleinformatycznego w Warszawie 6 Batalion Dowodzenia Sił Powietrznych w Śremie 6 Batalion Chemiczny Sił Powietrznych w Śremie Centrum Szkolenia Sił Powietrznych w Koszalinie 1 Ośrodek Radioelektroniczny w Grójcu Ośrodek Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego i Spadochronowego w Poznaniu-Krzesinach Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce 21 Centralny Poligon Lotniczy w Nadarzycach Ogólnokształcące Liceum Lotnicze w Dęblinie Wojskowy Ośrodek Szkoleniowo-Kondycyjny w Zakopanem Klub Sił Powietrznych Orkiestra Reprezentacyjna Sił Powietrznych w Poznaniu Orkiestra Garnizonowa Bytom Orkiestra Garnizonowa Radom Orkiestra Garnizonowa Koszalin Orkiestra Garnizonowa Dęblin
Wojska lotnicze	1 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie 12 Komenda Lotniska w Mirosławcu 21 Baza Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie 22 Baza Lotnictwa Taktycznego w Malborku 23 Baza Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim 2 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu 31 Baza Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach 32 Baza Lotnictwa Taktycznego w Łasku 16 Batalion Remontu Lotnisk w Jarocinie 3 Skrzydło Lotnictwa Transportowego w Powidzu 33 Baza Lotnictwa Transportowego w Powidzu; 8 Baza Lotnictwa Transportowego w Krakowie; 1 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Świdwinie; 2 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Mińsku Mazowieckim; 3 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Krakowie. 4 Skrzydło Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie 41 Baza Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie 42 Baza Lotnictwa Szkolnego w Radomiu Centrum Szkolenia Inżynieryjno-Lotniczego w Dęblinie Szkoła Podoficerska Sił Powietrznych w Dęblinie
Wojska obrony przeciwlotniczej	3 Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej w Warszawie 32 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Olszewnica Stara 33 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Gdynia 34 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Bytom 35 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Skwierzyna 36 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Mrzeżyno 37 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej – Bielice 38 Dywizjon Zabezpieczenia Obrony Powietrznej – Warszawa
Wojska radiotechniczne	3 Brygada Radiotechniczna we Wrocławiu 3 Sandomierski Batalion Radiotechniczny w Sandomierzu 8 Szczycieński Batalion Radiotechniczny w Lipowcu 31 Batalion Radiotechniczny we Wrocławiu 34 Batalion Radiotechniczny w Chojnicach

Dowództwo

• dowódca – gen. broni pil. Lech Majewski
• zastępca dowódcy – szef szkolenia – gen. dyw. pil. Sławomir Kałuziński
• szef sztabu – gen. bryg. Jerzy Fryczyński

Uzbrojenie i wyposażenie: Wojsk Obrony Przeciwlotniczej SP

Artyleria przeciwlotnicza:

• Armata S-60: 190
• Armata Zu-23-2: 270;
• Armata Zur-23-2 „Kaczka”: 50
• PZR Newa: 70
• PZR Wega: 20
• PPZR Grom: 440
• PPZR Strzała-2M: 450

Uzbrojenie i wyposażenie: Wojsk Radiotechnicznych SP

Zdjęcie	Nazwa	Wejście do służby	Ogólna liczba	Uwagi
	NUR-12M (TRD-1222)	2007	3 posterunki stacjonarne (stan na rok 2010)	docelowo 13 do 2017 roku
	NUR-15	2007	2 (stan na rok 2013)
	NUR-15M (TRS-15 Odra)	2007	4 (stan na rok 2013)	zamówiono kolejne 8 sztuk – dostawy w latach 2015 (3) 2016 (4) i 2017 (1)

Uzbrojenie i wyposażenie: Wojsk Lotniczych SP

Samolot	Zdjęcie	Producent	Typ maszyny	Wersja	Liczba sztuk	Uwagi
F-16		Stany Zjednoczone	Myśliwiec wielozadaniowy	F16C bl 52+ F16D bl 52+	36 12
MiG-29		ZSRR Rosja	Myśliwiec przewagi powietrznej	MiG-29A MiG-29UB	31	modernizacja awioniki 16 szt. w latach 2012-2014
Su-22		ZSRR	Samolot szturmowy	Su-22M4K Su-22UM3K	48
CASA C-295		Hiszpania	Samolot transportowy	C-295M	11	dostawa kolejnych 2 szt. w 2013r., 1 utracono w katastrofie 23 stycznia 2008 pod Mirosławcem.
C-130 Hercules		Stany Zjednoczone	Samolot transportowy	C-130E	6	od 2012r. modernizacja silników do wersji "15",
PZL TS-11 Iskra		Polska	Samolot szkolno-treningowy		54
Diamond DA-20		Austria	Samolot szkolno-treningowy	C1 Eclipse	5	zamówiono kolejne 3 sztuki
PZL-130 Orlik		Polska	Samolot szkolno-treningowy		37
PZL M28		Polska	Samolot wielozadaniowy	Bryza TD	17	Zamówiono kolejne 8 sztuk.
Mi-8		ZSRR	Śmigłowiec wielozadaniowy	Mi-8T Mi-8RL Mi-8P Mi-8S	1 4 4 3
Mi-2		ZSRR Polska	Śmigłowiec wielozadaniowy		50
Mi-17		Rosja	Śmigłowiec wielozadaniowy		3 (docelowo ok. 10)	7 Eskadra Działań Specjalnych
Mi-24		ZSRR/Rosja	Śmigłowiec bojowy		4 są lub będą na stanie	7 Eskadra Działań Specjalnych
PZL W-3 Sokół		Polska	Śmigłowiec wielozadaniowy	W-3T W-3P W-3RL W-3WA W-3A VIP W-3WA VIP W-3W SAR W-3WA SAR	4 1 6 4 2 1 1 1
PZL SW-4		Polska	Śmigłowiec wielozadaniowy		24

Bazy lotnicze

Baza	Miasto	Wyposażenie
1 Baza Lotnictwa Transportowego	Warszawa	Mi-8, PZL W-3
8 Baza Lotnictwa Transportowego	Kraków	CASA C-295, PZL M28,Mi-2, Mi-8
12 Komenda Lotniska	Mirosławiec
21 Baza Lotnictwa Taktycznego	Świdwin	Su-22 M4
22 Baza Lotnictwa Taktycznego	Malbork	MiG-29
23 Baza Lotnictwa Taktycznego	Mińsk Mazowiecki	MiG-29
31 Baza Lotnictwa Taktycznego	Poznań	F-16
32 Baza Lotnictwa Taktycznego	Łask	F-16
33 Baza Lotnictwa Transportowego	Powidz	C-130E, PZL M28, Mi-17, Mi-24
41 Baza Lotnictwa Szkolnego	Dęblin	TS-11, Mi-2, PZL SW-4, DA-20
42 Baza Lotnictwa Szkolnego	Radom	PZL-130, PZL M28,

Zobacz też

• Polskie Siły Powietrzne na obczyźnie

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Sił Powietrznych
• Grupa Historyczna Lotnictwa Polskiego

Bibliografia

• Jan Liwiński, Jak to drzewiej bywało, „Skrzydlata Polska”, nr 11 (1996), s. 32-34, ISSN 0137-866x.
• Bombowce WP z okresu przed II wojną światową