Sialografia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sialogram pacjenta z podejrzeniem zespołu Sjögrena.

Sialografia – badanie kontrastowe RTG przewodów i miąższu ślinianek, zapisem tego badania jest tzw. sialogram. Dzięki wykonanemu sialogramowi lekarz ma możliwość dokładnego i wyraźnego obejrzenia systemu przewodów wyprowadzających ślinianki oraz określenia rodzaju, lokalizacji i rozległości zmian patologicznych.

Wykonywana jest sialografia konwencjonalna lub sialografia w TK[1].

Przebieg badania[edytuj | edytuj kod]

U pacjenta w pozycji leżącej lub siedzącej podaje się do przewodów i miąższu ślinianki środek kontrastujący. Stosuje się rozpuszczalne w tłuszczach jak również rozpuszczalne w wodzie[1]. Dokonuje się tego tępo zakończoną igłą, aby nie sperforować brodawki przyuszniczej i ścian przewodu wyprowadzającego Stenona[1]. Następnie wykonuje się zdjęcia rentgenowskie. Badanie trwa kilkadziesiąt minut.

W badaniu wyróżniamy 3 fazy[1]:

  • wypełnianie przewodów,
  • wypełnianie zrazików – zaburzenia na tym etapie mogą świadczyć o każdym procesie powodującym obrzęk, np. zapalenie,
  • wydalanie środka kontrastowego z tkanki – równie ważna faza, mogąca świadczyć o zapaleniu, zatorze, destrukcji tkanek (sialozy autoimunologiczne, przewlekłe infekcje, skutki napromieniowania, guzy).

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Sialografia wskazana jest w[1]:

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nie można wykonywać badania u kobiet w ciąży, u osób po przebytej reakcji alergicznej na środek kontrastowy, u pacjentów wrażliwych na jod, w ciężkim stanie, z ropnym zapaleniem ślinianki (ostrym lub przewlekłym), z guzem w okolicy ślinianki[3], z planowanym lub po przeprowadzonym badaniu radioizotopowym tarczycy[1].

Skutki uboczne[edytuj | edytuj kod]

Sialografia jest badaniem o bardzo niskim ryzyku powikłań[4][5]. Takie jak pogorszenie stanu zapalnego, objawy uczulenia na środek kontrastowy lub infekcja są rzadko spotykane[4][5]. Bardzo rzadko też zdarza się pozaprzewodowe podanie środka cieniującego i przedostanie się kontrastu do tkanek miękkich[6] (co może spowodować np. obrzęk lub przerwanie przewodu ślinianek, przeważnie dzieje się to na skutek wywarcia nadmiernego ciśnienia w miejscu, gdzie przewód wyprowadzający ślinianki zakrzywia się[6]) albo omdlenia u osób starszych lub nadmiernie pobudliwych oraz przy zbyt szybkim podawaniu środka cieniującego w nadmiernej ilości.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Mahmood F. Mafee, Galdino E. Valvassori, Minerva Becker: Imaging of the head and neck. Stuttgart: Thieme, 2004, s. 632-633. ISBN 3-13-100942-X.
  2. DM. Yousem, MA. Kraut, AA. Chalian. Major salivary gland imaging.. „Radiology”. 216 (1), s. 19–29, Jul 2000. PMID 10887223. 
  3. Patteta: Bhatia's Dentogist: MCQs in dentistry, with explanatory answers : clinical sciences. Jaypee Brothers Publishers, 2008, s. 397. ISBN 978-8-184483-34-5.
  4. 4,0 4,1 John J. Cush, Arthur. Kavanaugh, C. Michael (Charles Michael) Stein: Rheumatology: diagnosis and therapeutics. Filadelfia: Lippincott Williams Wilkins, 2005, s. 100. ISBN 978-0-7817-5732-4.
  5. 5,0 5,1 Byron J. Bailey, Jonas T. Johnson, Shawn D. Newlands: Head neck surgery--otolaryngology. Philadelphia, PA: Lippincott Williams Wilkins, 2006, s. 528. ISBN 978-0-7817-5561-0.
  6. 6,0 6,1 Richard J. Wiet, Jean-Bernard. Causse, Michael E. Johns: Complications in Otolaryngology: Head and Neck Surgery. Toronto: Philadelphia : B.C. Decker, 1986, s. 153. ISBN 978-0-941158-63-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.