Siatkoblaszek maczugowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Siatkolist maczugowaty)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Siatkoblaszek maczugowaty
Gomphus clavatus best.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd siatkolistkowce
Rodzina siatkolistowate
Rodzaj siatkoblaszek
Gatunek siatkoblaszek maczugowaty
Nazwa systematyczna
Gomphus clavatus (Pers.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 638 (Londyn, 1821)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Vurrik e seakõrv (Gomphus clavatus) (viljakehad), Eestis.JPG

Siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus (Pers.) Gray) – gatunek grzybów należący do rodziny siatkolistowatych (Gomphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako siatkolist maczugowaty, lejek, lejek klinowy, zajęcze uszy, lejkowiec buławiasty[2]. Synonimy naukowe[3]:

  • Cantharellus brevipes Peck 1883
  • Cantharellus clavatus (Pers.) Fr. 1821
  • Clavaria elveloides Wulfen (in Jacquin 1781
  • Clavaria truncata Schmidel 1796
  • Craterellus clavatus (Pers.) Fr. 1838
  • Gomphora clavata (Pers.) Fr. 1825
  • Gomphus clavatus (Pers.) Gray 1821 var. clavatus
  • Gomphus clavatus var. parvisporus Corner 1966
  • Gomphus truncatus (Schmidel) Pers. 1825
  • Merulius brevipes (Peck) Kuntze 1891
  • Merulius clavatus Pers. 1796
  • Merulius clavatus Pers. 1796 var. clavatus
  • Merulius clavatus var. spadiceus Pers. 1886
  • Merulius clavatus var. violaceus Pers. 1797
  • Neurophyllum clavatum (Pers.) Pat. 1886
  • Thelephora clavata (Pers.) P. Kumm. 1871
  • Trombetta clavata (Pers.) Kuntze 1891

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

4-10 cm wysoki i do 6 cm szeroki. Kształt zmienny, zwykle maczugowaty z płasko uciętym szczytem, który z wiekiem jest nieco wklęśnięty. Powierzchnia gładka, lekko falisto zmarszczona. Barwa za młodu liliowa, z wiekiem ochrowo-brązowa.

Hymenofor

W formie grubych, nieregularnie rozwidlonych listewek lub fałd połączonych w siateczkę zbiegającą na na trzon.

Trzon

Niewyraźny.

Miąższ

W stanie wilgotnym ochrowożółtawy i wodnisto żyłkowany (marmurkowaty), w stanie suchym jednolicie białawy, miękki. Zapach słaby, smak łagodny lub nieco gorzkawy.

Wysyp zarodników

Ciemnożółty. Zarodniki elipsoidalne, brodawkowane, z kroplami, o średnicy 9-12 x 4-5,5 μm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od sierpnia do października, w lasach liściastych i iglasych, pod świerkami, jodłami, bukami, w średnich i wyższych partiach gór. Najczęściej na glebach wapiennych. Przypuszczalnie tworzy mikoryzy.

W Polsce bardzo rzadki i prawnie chroniony[4]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[5]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Niemczech, Danii, Estonii, Anglii, Litwie, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Słowacji[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[2]. Grzyb jadalny: Smaczny i wydajny grzyb spożywczy o smaku podobnym do smaku pieprznika jadalnego.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Kształtem podobny do buławki obciętej (Clavariadelphus truncatus), od której różni się barwą i siateczką na hymenoforze.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. Lista gatunków grzybów podlegających w Polsce ścisłej ochronie na podstawie "Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. (Dz.U. 04.168.1765 z dnia 28 lipca 2004 r.)" w zgodzie z art. 48 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880)
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Czesław Narkiewicz "Grzyby chronione Dolnego Śląska" Jelenia Góra, 2005, Muzeum Przyrodnicze ISBN 83-89863-20-0
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 560. ISBN 83-7404-513-2.