Siatkoblaszek maczugowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Siatkolist maczugowaty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siatkoblaszek maczugowaty
Siatkoblaszek maczugowaty: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd siatkolistkowce
Rodzina siatkolistowate
Rodzaj siatkoblaszek
Gatunek siatkoblaszek maczugowaty
Nazwa systematyczna
Gomphus clavatus (Pers.) Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 638 (Londyn, 1821)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Vurrik e seakõrv (Gomphus clavatus) (viljakehad), Eestis.JPG

Siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus (Pers.) Gray) – gatunek grzybów należący do rodziny siatkolistowatych (Gomphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako siatkolist maczugowaty, lejek, lejek klinowy, zajęcze uszy, lejkowiec buławiasty[2]. Synonimy naukowe[3]:

  • Cantharellus brevipes Peck 1883
  • Cantharellus clavatus (Pers.) Fr. 1821
  • Clavaria elveloides Wulfen (in Jacquin 1781
  • Clavaria truncata Schmidel 1796
  • Craterellus clavatus (Pers.) Fr. 1838
  • Gomphora clavata (Pers.) Fr. 1825
  • Gomphus clavatus (Pers.) Gray 1821 var. clavatus
  • Gomphus clavatus var. parvisporus Corner 1966
  • Gomphus truncatus (Schmidel) Pers. 1825
  • Merulius brevipes (Peck) Kuntze 1891
  • Merulius clavatus Pers. 1796
  • Merulius clavatus Pers. 1796 var. clavatus
  • Merulius clavatus var. spadiceus Pers. 1886
  • Merulius clavatus var. violaceus Pers. 1797
  • Neurophyllum clavatum (Pers.) Pat. 1886
  • Thelephora clavata (Pers.) P. Kumm. 1871
  • Trombetta clavata (Pers.) Kuntze 1891

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

4-10 cm wysoki i do 6 cm szeroki. Kształt zmienny, zwykle maczugowaty z płasko uciętym szczytem, który z wiekiem jest nieco wklęśnięty. Powierzchnia gładka, lekko falisto zmarszczona. Barwa za młodu liliowa, z wiekiem ochrowo-brązowa.

Hymenofor

W formie grubych, nieregularnie rozwidlonych listewek lub fałd połączonych w siateczkę zbiegającą na na trzon.

Trzon

Niewyraźny.

Miąższ

W stanie wilgotnym ochrowożółtawy i wodnisto żyłkowany (marmurkowaty), w stanie suchym jednolicie białawy, miękki. Zapach słaby, smak łagodny lub nieco gorzkawy.

Wysyp zarodników

Ciemnożółty. Zarodniki elipsoidalne, brodawkowane, z kroplami, o średnicy 9-12 x 4-5,5 μm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od sierpnia do października, w lasach liściastych i iglasych, pod świerkami, jodłami, bukami, w średnich i wyższych partiach gór. Najczęściej na glebach wapiennych. Przypuszczalnie tworzy mikoryzy.

Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[4], dawniej podlegał ochronie ścisłej. Jest rzadki, ma status E – gatunek wymierający[5]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Niemczech, Danii, Estonii, Anglii, Litwie, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Słowacji[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[2]. Grzyb jadalny: Smaczny i wydajny grzyb spożywczy o smaku podobnym do smaku pieprznika jadalnego.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Kształtem podobny do buławki obciętej (Clavariadelphus truncatus), od której różni się barwą i siateczką na hymenoforze.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Czesław Narkiewicz "Grzyby chronione Dolnego Śląska" Jelenia Góra, 2005, Muzeum Przyrodnicze ISBN 83-89863-20-0
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 560. ISBN 83-7404-513-2.