Siedliska-Bogusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siedliska-Bogusz
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina Brzostek
Liczba ludności (2006) 1000
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 39-231
Tablice rejestracyjne RDE
SIMC 0814910
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Siedliska-Bogusz
Siedliska-Bogusz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Siedliska-Bogusz
Siedliska-Bogusz
Ziemia 49°54′49″N 21°24′48″E/49,913611 21,413333

Siedliska-Boguszwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Brzostek. W latach 1949-1954 miejscowość była siedzibą gminy Siedliska Bogusz. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1353 synowie Iwana (Iwoni) z Klecia, trzej bracia - Chodko, Ostaszko i Piotr z Klecia otrzymali od króla Kazimierza Wielkiego kilkanaście wsi: Klecie (Kleszcze), Czermno, Januszkowice, Błażkową, Gogołów, Glinik, Bukową, Smarżowa i Kamienicę - (okolice Jasła). W ten sposób wynagrodził ich za zasługi położone na rzecz Polski w walkach na Rusi. Otrzymali oni także miejscowości Klecie, Januszkowice i Skurowa, odebrane wcześniej benedyktynom, o które toczyły się długie procesy, z interwencjami, po stronie opactwa tynieckiego, kolejnych papieży (Kodeks Małopolski III 88, 310). Trudno było rozstrzygnąć, gdyż przypadły w dziedzictwie synom Piotra z Klecia: Iwanowi i Dymitrowi - (potomkom Iwoni- sędziego chełmskiego - właściciela dóbr rymanowskich i Klecia), który był zaufanym współpracownikiem królów, podskarbim koronnym i marszałkiem królestwa. W konsekwencji benedyktyni musieli się zadowolić odzyskaniem jedynie części Januszkowic i Kleci. W XV wieku benedyktyni z opactwa tynieckiego odzyskali Siedliska i sąsiednie wsie. W 1536 roku ich właścicielami byli Jan, Kasper i Melchior Oświęcimowie.

W 1581 roku Siedliska podzielone były na dwie części. Pierwsza, jako jedna z czternastu wsi należała do Floriana Oświęcima, a druga (większa) część, do Alberta Kowaliowskiego. W tej wsi urodził się dworzanin królewski Stanisław Oświęcim syn Floriana. W drugiej połowie XVII wieku Siedliska dolne były własnością Rzuchowskich, od których zakupił je w 1740 roku Jan Stojowski. Natomiast Siedliska górne w 1686 roku należały do Stanisława Jordana Stojowskiego. Na początku XVIII wieku przejęli je Trzeciescy. W ich imieniu majątkiem zarządzał Francuz Antoni de Tournelles, mąż Krystyny Trzecieskiej. Przejściowo dzierżawił także Siedliska dolne i Kopaliny. W czasie pobytu w majątku wybudował nowy dwór (1728), budynki gospodarcze.

W 1763 roku Siedliska dolne i górne objął w posiadanie Nikodem Jordan Stojowski, burgrabia krakowski. Jedna z jego córek, Apolonia, wyszła za mąż 22 stycznia 1794, w kościele parafialnym w Siedliskach, za Stanisława Bogusza - szlachcica spod Dąbrowy - szambelana króla Stanisława Augusta. W 1804 roku przejęli tę wioskę wraz z sąsiednią Smarżową na własność. Od tej pory miejscowość ma nazwę Siedliska – Bogusz. Spośród pięciu synów Boguszów trzech brało udział w powstaniu listopadowym: Feliks, Henryk i Nikodem. Feliks Bogusz był kapitanem w Legii Nadwiślańskiej i został odznaczony krzyżem Virtuti Militari, Henryk Bogusz otrzymał nominację na podporucznika. Po podziale między rodzeństwo Siedliska przejął Wiktoryn Bogusz, procesujący się z wioską Smarżowa, którą reprezentował deputowany Jakub Szela. Narastała wzajemna wrogość, która doprowadziła w lutym 1846 roku do krwawej rozprawy. Przyczynili się do tego Austriacy, którzy przy pomocy chłopów chcieli stłumić przewidywane powstanie narodowe. W czasie rzezi galicyjskiej, spośród mieszkającej tu szlachty, ocalały tylko kobiety i dzieci. Jeden z potomków rodziny dr Adam Bogusz opisał te wydarzenia i wydał w Krakowie na początku XX w. dwie książki poświęcone historii Siedlisk i Smarżowej.

W czasie okupacji działał tu ks. Karol Kawula ps. „Groźny”, proboszcz parafii i rezydent ks. Józef Śmietana ps. „Błyskawica”, który w czasie Akcji Burza był kapelanem oddziałów partyzanckich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]