Siemion Timoszenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Siemion Konstantynowicz Timoszenko
Семён Константинович Тимошенко
Marszałek Siemion Timoszenko
Marszałek Siemion Timoszenko
Marszałek Związku Radzieckiego Marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1895
Furmanka k. Odessy,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 31 marca 1970
Moskwa,  ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19141960
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska dowódca Okręgów Wojskowych:
Północno-Kaukaskiego ,
Charkowskiego,
Kijowskiego Specjalnego,
dowódca Frontów: Ukraińskiego,
Zachodniego,
Południowo-Zachodniego
oraz Stalingradzkiego i
Północno-Zachodniego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna domowa w Rosji, wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
wojna zimowa z Finlandią,
Wielka Wojna Ojczyźniana
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Zwycięstwa
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy Order Suworowa I klasy Order Suworowa I klasy Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 Medal 20-lecia Zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 Medal "20 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "30 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "40 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal "50 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Krzyż Św. Jerzego (Imperium Rosyjskie) Krzyż Św. Jerzego (Imperium Rosyjskie) Krzyż Św. Jerzego (Imperium Rosyjskie) Order Tudora Wladimiresku I klasy (Rumunia) Czechosłowacki Order Wojenny Białego Lwa "Za zwycięstwo" I Klasy Złota Gwiazda Partyzancka (Jugosławia)

Siemion Konstantinowicz Timoszenko (ros. Семён Константинович Тимошенко, ur. 18 lutego 1895 we wsi Furmanka, zm. 31 marca 1970 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1940), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1940, 1965), członek Komitetu Centralnego WKP(b) (1939–1952), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 1., 2., 3., 4., 5., 6. i 7. kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 18 lutego (6 lutego jul.) 1895 we wsi Furmanka k. Odessy w rodzinie ukraińskich chłopów. W 1914 został powołany do wojska rosyjskiego i walczył w pierwszej wojnie światowej z Niemcami. W 1918 wstąpił do Armii Czerwonej. Walczył w wojnie domowej dowodząc plutonem, szwadronem, a w końcu 1. Krymskim Rewolucyjnym pułkiem, z którym w sierpniu 1918 brał udział w obronie Carycyna. Od listopada dowodził brygadą kawalerii. W 1919 wstąpił do RKP(b). W wojnie polsko-bolszewickiej dowodził 6. Dywizją Kawalerii (listopad 1919 – sierpień 1920), następnie 4. Dywizją Kawalerii, wchodzącymi w skład 1. Armii Konnej Budionnego. Był kilkakrotnie raniony. W 1922 ukończył Akademię Wojskową Armii Czerwonej.

Po zakończeniu wojny ukończył wyższe kursy wojskowe w 1922, 1927 i 1930. Dowodził 3., a następnie 6. Korpusem Kawalerii. W 1933 został zastępcą dowódcy Białoruskiego Okręgu Wojskowego, a w 1935 – Kijowskiego Okręgu Wojskowego. Od czerwca 1937 dowodził Północno-Kaukaskim Okręgiem Wojskowym, od września 1937 Charkowskim Okręgiem Wojskowym, a od lutego 1938 – Kijowskim Specjalnym Okręgiem Wojskowym.

We wrześniu 1939, w stopniu komandarma był dowódcą Frontu Ukraińskiego uczestniczącego w agresji na Polskę. W tym czasie wydał prowokacyjną odezwę skierowaną do żołnierzy Wojska Polskiego, która w treści zawierała kłamliwe wiadomości (o tym, iż oficerowie polscy prowadzą żołnierzy na rzeź i nienawidzą ich oraz że rozstrzelali delegatów posłanych z propozycją kapitulacji), informacje o rzekomej zdradzie dokonanej przez polskich oficerów oraz wzywała do użycia przemocy ze strony żołnierzy polskich wobec oficerów polskich[1]. Objął również dowództwo nad wojskami w czasie drugiego etapu wojny radziecko-fińskiej, od 7 stycznia 1940. Za dowodzenie w tej wojnie 21 marca 1940 przyznano mu tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

7 maja 1940 mianowano go marszałkiem Związku Radzieckiego. Od maja 1940 do lipca 1941 był ludowym komisarzem obrony ZSRR, po Woroszyłowie. W czerwcu 1941, po agresji niemieckiej, stał się z racji stanowiska komisarza przewodniczącym Stawki i tytularnym Naczelnym Wodzem wojsk radzieckich (faktycznym był Józef Stalin). Na początku lipca 1941 z rozkazu Stalina wyruszył dowodzić wojskami Frontu Zachodniego oraz pięcioma armiami rezerwowymi. Dowodzeni przez niego żołnierze nie powstrzymali uderzenia niemieckiego. 30 września 1941 objął dowództwo Frontu Południowo-Zachodniego. W kwietniu 1942 w czasie ofensywy w kierunku Charkowa stracił 250 tys. żołnierzy. W lipcu objął dowództwo Frontu Stalingradzkiego, lecz 23 lipca Stalin odwołał go do Moskwy. Od października 1942 do marca 1943 dowodził Frontem Północno-Zachodnim.

Brak sukcesów jego wojsk przesądził o przeniesieniu go jako przedstawiciela Kwatery Głównej Naczelnego Dowództwa do zajęć koordynowania działań frontów. Między innymi, od sierpnia 1944 do końca wojny koordynował działania sztabów 2., 3. i 4. Frontu Ukraińskiego.

Po wojnie dowodził kolejno kilkoma okręgami wojskowymi (1945–1946 – Baranowickim, 1946–1949 – Południowouralskim, 1949–1960 – Białoruskim Okręgiem Wojskowym). Od 1960 był w grupie generalnych inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. 18 lutego 1965, w 70. urodziny przyznano mu drugi tytuł Bohatera Związku Radzieckiego za zasługi dla sił zbrojnych. Zmarł 31 marca 1970; pochowany przy ścianie kremlowskiej na Placu Czerwonym w Moskwie.

Był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR od 1. do 7. kadencji, w latach 1939–1952 był członkiem Komitetu Centralnego WKP(b).

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

Timoszenko przedstawiony został w jednym z cyklu opowiadań Isaaka Babla "Armia konna" pod postacią Pawliczenki, dowódcy VI Dywizji Kawalerii, która rozwiązana została jesienią 1920 za bandytyzm i pogromy. [2]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów. Londyn: Gryf, 1982, s. 11.
  2. Teresa Torańska, Wywiad z Jerzym Pomianowskim, Duży Format Gazety Wyborczej, 22 października 2009

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]