Siergiej Wojciechowski

Siergiej Wojciechowski, (ros.) Сергей Николаевич Войцеховский, Sergej Vojcechovský (ur. 16 października 1883 w Witebsku, zm. 7 kwietnia 1951 w rejonie Irkucka) – rosyjski i czeski generał, dowódca Białych, uczestnik wojny domowej w Rosji.

Był synem carskiego oficera. Ukończył liceum w Wielkich Łukach w 1902, następnie Konstantynowską Szkołę Artyleryjską (1904), w późniejszym okresie także Akademię Nikołajewską Sztabu Generalnego w 1912. Do czasu wstąpienia do Akademii Sztabu Generalnego pełnił służbę oficera zawodowego w różnych jednostkach artyleryjskich. Nie brał wówczas udziału w działaniach bojowych. Po 1912 r. wykładał taktykę w Szkole Wojennej Aleksandrowskiej, będąc jednocześnie oficerem 1 Brygady Grenadierów, do 1914 służył także w sztabie Moskiewskiego Okręgu Wojskowego, był dowódcą kompanii w pułku piechoty oraz słuchaczem i absolwentem szkoły pilotów.

Na początku I wojny światowej został awansowany na kapitana, walczył jako oficer sztabowy na frontach w Karpatach i w Kotlinie Dniepru. W 1916 mianowany podpułkownikiem. W 1917 został szefem sztabu 1 Dywizji Czechosłowackiej w ramach armii rosyjskiej. Od początku 1918 służył jako wyższy oficer w Korpusie Czechosłowackim, najpierw jako podpułkownik, w czerwcu 1918 awansowany na pułkownika, a w październiku tegoż roku na generał-majora czechosłowackich sił. Jednostki czeskie pod jego dowództwem odniosły szereg istotnych militarnych sukcesów nad bolszewikami na froncie w rejonie Uralu, Powołża i zachodniej Syberii. W czasie konfliktu między dowództwem Korpusu a admirałem Kołczakiem opowiedział się za tym ostatnim, co spowodowało jego odejście z armii czechosłowackiej i przejście pod dowództwo Kołczaka w marcu 1919 jako dowódcy korpusu, a od października 1919 dowódcy armii. Odniósł kolejne zwycięstwa nad bolszewikami w rejonie Ufy. W czasie cofania się armii Kołczaka przez Syberię, wraz z generałem Kapellem szedł w straży tylnej, odnosząc kolejne poważne zwycięstwa, które jednak nie mogły zatrzymać ofensywy bolszewickiej. Jako zastępca generała Kappeli uczestniczył w wyrwaniu się z okrążenia sił bolszewickich pod Krasnojarskiem i następnie w Wielkim Syberyjskim Lodowym Marszu, którego był dowódcą po śmierci Kappela 25 stycznia 1920. 30 stycznia rozbił wojska bolszewickie pod Irkuckiem i przygotował atak na to miasto. Jednak na skutek wiadomości o rozstrzelaniu admirała Kołczaka, a także wycieńczenia swojej armii, okrążył Irkuck i podążył na wschód. W maju 1920 delegowany do armii generała Wrangla, skąd ewakuował się wraz z resztkami tej armii do Turcji, a później, już samodzielnie, do Czechosłowacji.

Od maja 1921 był generałem armii czechosłowackiej, dowódcą brygady, a później dywizji, następnie zajmował sztabowe funkcje w dowództwie armii w Pradze. Pod koniec 1929 został awansowany na generała-majora armii czechosłowackiej (wcześniejszy analogiczny stopień armii rosyjskiej i Korpusu Czechosłowackiego nie był uznany). W 1938 był zwolennikiem oporu militarnego wobec Niemiec, co spowodowało zwolnienie go ze służby w 1939. W czasie okupacji Czechosłowacji przez Niemców działał w opozycyjnych partiach rosyjskich emigrantów oraz w czeskim ruchu oporu, pełniąc funkcję ministra wojny w podziemnym czechosłowackim rządzie.

12 maja 1945 został aresztowany przez NKWD, skazany za antysowiecką działalność, przebywał w więzieniu na Butyrkach, później w łagrach w rejonie Gorkiego, a następnie w łagrze pod Irkuckiem, gdzie zmarł z wycieńczenia i gruźlicy. Miejsce pochówku jest nieznane.

Bibliografia

• Биография
• Биография
• Биография
• Биография