Sierpiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sierpiec
Bucephala islandica[1]
(J. F. Gmelin, 1789)
Samiec
Samiec
Samica
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Mergini
Rodzaj Bucephala
Gatunek sierpiec
Synonimy
  • Anas islandica J. F. Gmelin, 1789[2]
  • Clangula islandica (J. F. Gmelin, 1789)[3]
  • Glaucionetta islandica (J. F. Gmelin, 1789)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sierpiec, gągoł północny[5] (Bucephala islandica) – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Alaska przez południową Kanadę do północno-zachodnich USA oraz Islandia[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 41-51[7][8], długość skrzydła 21-25 cm[8], rozpiętość skrzydeł 67-85 cm[9], masa ciała około 1100 g[7]. Samiec większy od samicy. głowa czarna z odcieniem koloru purpury. Między czarnym dziobem i żółtym okiem biała plama w kształcie półksiężyca. Na potylicy widać czubek z dłuższych piór. Brzuch, szyja, boki pierś, ogon czarne, z białymi plamami. Głowa samicy i młodych brązowa; plecy, boki oraz ogon ciemne; dziób żółty do pomarańczowego. W locie widoczne skrzydła z czarnym rysunkiem, lot świszczący.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Ptaki monogamiczne. Preferuje otwarte jeziora i oczka wodne, jeziora śródlądowe i rzeki.[7] W głębi lądu, latem i jesienią, żywi się owadami wodnymi, skorupiaków i roślinami wodnymi. Na zimowiskach, odżywia się głównie na skorupiakami, mięczakami, małymi rybami i różnym materiałem roślinnym; pożywienie zdobywa nurkując z powierzchni wody[7]. Gniazda pokryte puchem i trawą buduje w szczelinach skał, urwistych brzegach rzek lub na drzewach nawet do wysokości 50 m[7][8]. Samica znosi 5-15 blado-niebieskich, oliwkowych lub zielonych jaj, które wysiaduje przez okres 28-34 dni[7].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[4]. Wielkość populacji jest bardzo duża[4].

Przypisy

  1. Bucephala islandica w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Carboneras 1992 ↓, s. 623.
  3. 3,0 3,1 Denis Lapage: Sierpiec (Bucephala islandica) (Gmelin, 1789). Avibase. [dostęp 2013-11-25].
  4. 4,0 4,1 4,2 Bucephala islandica. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  5. Busse i in. 1991a ↓, s. 171.
  6. Frank Gill, David Donsker: Family Anatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.5. [dostęp 2013-11-25].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Barrow's Goldeneye Bucephala islandica (ang.). WhatBird. [dostęp 2013-11-25].
  8. 8,0 8,1 8,2 Busse i in. 1991b ↓, s. 184.
  9. Sterry i in. 2002 ↓, s. 88.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrew Gosler: Atlas Ptaków Świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
  2. Carles Carboneras: Family Anatidae (Ducks, geese and Swans). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  3. Przemysław Busse, Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
  4. Przemysław Busse, Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
  5. Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN 83-7311-341-X.