Sikorowate
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Sikorowate | |
| Paridae[1] | |
| Vigors, 1825 | |
.jpg&filetimestamp=20050405104756) Sikora bogatka (Parus major) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | sikorowate |
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Sikorowate, sikory (Paridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych. Obejmuje gatunki lądowe, nadrzewne, zamieszkujące półkulę północną i Afrykę. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
- osiągają niewielkie rozmiary (średnia długość ciała: 12–13 cm),
- mają krótkie skrzydła, ogon stosunkowo długi,
- mają mały, krótki dziób (odżywiają się owadami),
- większość charakteryzuje się kontrastowym, najczęściej czarno-białym, ubarwieniem głowy,
- mają 10 lotek I rzędu oraz 12 sterówek.
Są to w większości gatunki o dużej liczebności (przykładowo sikora bogatka jest jednym z najliczniejszych ptaków Polski). Nie są zagrożone wyginięciem. Jedynie 3 gatunki z rodzaju Parus uznaje się za narażone w przyszłości na utratę liczebności lub wręcz wymarcie. Do polskiej awifauny zalicza się 7 gatunków, wszystkie są objęte ścisłą ochroną gatunkową[2].
[edytuj] Systematyka
Do rodziny zaliczane są następujące rodzaje i gatunki[3][4]:
- Rodzaj: Poecile (często umieszczane w rodzaju Parus)
- sikora uboga (Poecile palustris syn. Parus palustris)
- sikora czarnobroda (Poecile hypermelaenus)
- sikora żałobna (Poecile lugubris syn. Parus lugubris)
- czarnogłówka (Poecile montanus syn. Parus montanus)
- Poecile weigoldicus
- sikora karolińska (Poecile carolinensis syn. Parus carolinensis)
- sikora jasnoskrzydła (Poecile atricapillus syn. Parus atricapillus)
- sikora górska (Poecile gambeli syn. Parus gambeli)
- sikora meksykańska (Poecile sclateri syn. Parus sclateri)
- sikora białobrewa (Poecile superciliosus syn. Parus superciliosus)
- sikora cynamonowa (Poecile davidi syn. Parus davidi)
- sikora północna (Poecile cinctus syn. Parus cinctus)
- sikora kanadyjska (Poecile hudsonicus syn. Parus hudsonicus)
- sikora brunatna (Poecile rufescens syn. Parus rufescens)
- sikora rdzawa (Poecile varius syn. Parus varius) czasem umieszczana w odrębnym rodzaju Sittiparus
- czasami wyróżniana jest też czarnogłówka brązowawa (Poecile songara syn. Poecile songarus, Parus songarus), do niedawna klasyfikowana jako podgatunek czarnogłówki
- Rodzaj: Periparus (często umieszczane w rodzaju Parus)
- sikora czarnopierśna (Periparus rufonuchalis lub Parus rufonuchalis)
- sikora czarnoczuba (Periparus rubidiventris lub Parus rubidiventris)
- sosnówka (Periparus ater lub Parus ater)
- sikora żółtobrzucha (Periparus venustulus lub Parus venustulus) czasem umieszczana w odrębnym rodzaju Pardaliparus
- sikora plamista (Periparus elegans lub Parus elegans) czasem umieszczana w odrębnym rodzaju Pardaliparus
- sikora kapturowa (Periparus amabilis lub Parus amabilis) czasem umieszczana w odrębnym rodzaju Pardaliparus
- Rodzaj: Lophophanes (często umieszczane w rodzaju Parus)
- czubatka (Lophophanes cristatus lub Parus cristatus)
- sikora szaroczuba (Lophophanes dichrous lub Parus dichrous)
- Rodzaj: Parus
- sikora żółtooka (Parus guineensis)
- sikora białoskrzydła (Parus leucomelas)
- sikora namibijska (Parus carpi)
- sikora czarna (Parus niger)
- sikora białobrzucha (Parus albiventris)
- sikora jasnogrzbieta (Parus leuconotus)
- sikora ciemna (Parus funereus)
- sikora rdzawobrzucha (Parus rufiventris)
- sikora płowobrzucha (Parus pallidiventris)
- sikora rdzawoszyja (Parus fringillinus)
- sikora smużkowa (Parus fasciiventer)
- sikora sawannowa (Parus thruppi)
- sikora krawatowa (Parus griseiventris)
- sikora szara (Parus cinerascens)
- sikora akacjowa (Parus afer)
- sikora bogatka (Parus major)
- bogatka wschodnia (Parus minor)
- bogatka orientalna (Parus cinereus)
- sikora zielonogrzbieta (Parus monticolus)
- sikora białokarkowa (Parus nuchalis)
- sikora czarnoczelna (Parus xanthogenys)
- Parus aplonotus
- sikora żółtolica (Parus spilonotus)
- sikora żółtogardła (Parus holsti)
- sikora białoczelna (Parus semilarvatus) czasem umieszczana w odrębnym rodzaju Sittiparus
- sójeczka mała (Parus humilis syn. Pseudopodoces humilis – gatunek niedawno przeklasyfikowany z rodziny krukowatych (Corvidae), ale pokrewieństwo z rodzajem Parus jest dyskutowane)
- Rodzaj: Cyanistes (często umieszczane w rodzaju Parus)
- modraszka (Cyanistes caeruleus lub Parus caeruleus)
- modraszka kanaryjska (Cyanistes teneriffae)
- sikora lazurowa (Cyanistes cyanus lub Parus cyanus)
- Rodzaj: Baeolophus
- sikora cuglowa (Baeolophus wollweberi lub Parus wollweberi)
- sikora kalifornijska (Baeolophus inornatus lub Parus inornatus)
- sikora jałowcowa (Baeolophus ridgwayi) do 1996 uważany za podgatunek Baeolophus inornatus
- sikora dwubarwna (Baeolophus bicolor lub Parus bicolor)
- sikora teksaska (Baeolophus atricristatus)
- Rodzaj: Sylviparus
- sikora oliwkowa (Sylviparus modestus)
- Rodzaj: Melanochlora
- sikora sułtańska (Melanochlora sultanea)
Przypisy
- ↑ Paridae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237
- ↑ Gill, F., Wright, M. & Donsker, D.: Family Paridae (ang.). IOC World Bird Names (wersja 2.0), 2009. [dostęp 26 kwietnia 2009].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842.
[edytuj] Źródła
- Beth Slikas, Frederick H. Sheldon, Frank B. Gill, Phylogeny of Titmice (Paridae): I. Estimate of Relationships among Subgenera Based on DNA-DNA Hybridization, 1996.
- Eck & Martens, Review of the Aegithalidae etc. Zool. Med. Leiden 80 (2006).
- Jochen Martens, Dieter Thomas Tietze & Yue-Hua Sun, Molecular phylogeny of Parus (Periparus), a Eurasian radiation of tits (Aves: Passeriformes: Paridae),(2005).
- Grzimek's Animal Life Encyclopedia, (2005).
- American Ornithologists' Union, (2007).
- British Ornithologists’ Union Records Committee: 35th Report (April 2007).
- Cornell Lab of Ornithology, (2007).
