Simo Häyhä

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Simo Häyhä
Biała śmierć
Simo Häyhä podczas wojny zimowej
Simo Häyhä podczas wojny zimowej
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 17 grudnia 1905
Rautjärvi,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 1 kwietnia 2002
Hamina,  Finlandia
Przebieg służby
Lata służby od 1925
Siły zbrojne Suomen Maavoimien tunnus.svg Armia Finlandii
Jednostki 34 Regiment Piechoty
Stanowiska strzelec wyborowy
Główne wojny i bitwy wojna zimowa
Późniejsza praca łowiectwo, hodowla psów
Odznaczenia
Medal Wolności kl. I Medal Wolności kl. II Krzyż Wolności kl. III Krzyż Wolności kl. IV
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Simo Häyhä, ps. „Biała śmierć”, fin. „Valkoinen Kuolema”, ros. „Белая смерть” (ur. 17 grudnia 1905 w Rautjärvi, zm. 1 kwietnia 2002 w Haminie) – fiński strzelec wyborowy, najskuteczniejszy snajper w historii wojen.

W 1925 r. wstąpił do armii fińskiej. W czasie wojny zimowej (1939-1940) służył jako snajper. W ekstremalnych warunkach (temperatura od –20 do –40°C), ubrany w biały ubiór ochronny, zabił z broni snajperskiej 505 żołnierzy Armii Czerwonej.

Używał fińskiego wariantu karabinu wyborowego Mosin M28, bądź też M28/30 "Pystykorva" z muszką i szczerbinką zamiast celownika optycznego. Uzasadniał to tym, że przy używaniu celownika optycznego snajper musi podnieść głowę wyżej, a poza tym możliwość wystąpienia odbić światła na soczewkach celownika zwiększa ryzyko wykrycia strzelca. Używał też pistoletu maszynowego Suomi oraz pistoletu Lahti L-35, z których zabił jeszcze ponad 200 nieprzyjaciół, co daje mu w sumie ponad 705 trafień śmiertelnych. Do bitwy zawsze ubierał się całkowicie na biało, jeżeli zamierzał strzelać długo z jednej kryjówki polewał wodą śnieg (by podmuch wystrzału nie uniósł zdradzającego pozycję śnieżnego pyłu). Ponieważ w tak niskich temperaturach w wydychanym powietrzu skraplają się ogromne ilości pary wodnej wkładał do ust śnieg (ten prowizoryczny filtr zatrzymywał parę wodną).

Jego akcje wpływały demoralizująco na oddziały ZSRR. Sowieci wielokrotnie i bezskutecznie próbowali go zlikwidować, przeprowadzając naloty bombowe i używając ciężkiej artylerii oraz wysyłając swoich snajperów. Najlepszym rezultatem, jaki osiągnęli, było zniszczenie płaszcza Simo, w który zaplątał się odłamek szrapnela. Pewnego dnia parę metrów od niego spadł radziecki pocisk. Simo cudem przeżył, odnosząc tylko lekkie rany, które nie zagrażały jego życiu.

6 marca 1940 r. został postrzelony w szczękę. Pocisk przekoziołkował po uderzeniu i opuścił jego głowę. Zanim stracił przytomność zdążył jeszcze zastrzelić radzieckiego żołnierza, który go zranił. Jeden z żołnierzy, którzy odnosili go do punktu opatrunkowego, opowiadał iż „brakowało mu połowy głowy”. Odzyskał przytomność 13 marca, w dzień zawarcia pokoju. Wkrótce po wojnie marszałek Carl Gustaf Mannerheim awansował go z rangi kaprala do stopnia podporucznika. Nikt inny w historii Finlandii nie został awansowany tak wysoko w tak krótkim czasie.

Minęło kilka lat zanim całkowicie wyzdrowiał z odniesionych ran. Sowiecka kula zniszczyła jego szczękę i rozerwała policzek. Po wojnie zajął się polowaniem i hodowlą psów. Swoje ostatnie lata spędził w małej wiosce Ruokolahti znajdującej się w południowo-wschodniej Finlandii, a leżącej 15 km od rosyjskiej granicy.

Kiedy w 1998 r. spytano go o sekret jego celności, odpowiedział: – Praktyka, zaś swój rekord ponad 505 zabitych wrogów skomentował słowami: Robiłem to, co mi kazano – najlepiej, jak mogłem.

Simo Häyhä w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku na płycie Coat of Arms zespół Sabaton zamieścił piosenkę White Death poświęconą snajperowi.

Powstał utwór o snajperze Simo pt. Biała Śmierć polskiego zespołu RAC Obłęd.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Petri Sarjanen – Biała śmierć. Najskuteczniejszy snajper w historii Simo Häyhä, Zakrzewo 2009, ISBN 978-83-60383-59-9