Siodło
Siodło – część rzędu końskiego stanowiąca siedzenie przeznaczone dla jeźdźca. Rusztowanie siodła to tzw. stelaż lub terlica, wykonany z drewna, metalu lub tworzywa sztucznego. Jego pokrycie to część wykonana z wyściółki (najczęściej z plastikowej pianki, dawniej ze słomy lub filcu) i obciągnięta skórą lub sztucznym materiałem. Chroni ona kręgosłup konia przed urazami oraz umożliwia mu swobodę poruszania. Kształt i wyprofilowanie siodła wpływa na dosiad i sylwetkę jeźdźca. Siodła są wytwarzane w różnych rozmiarach oraz ciężarach, tak, aby pasowały do różnych rodzajów koni i jeźdźców.
Części siodła [edytuj]
- łęk przedni oraz tylny – najwyższych punktów na początku i końcu siodła,
- siedzisko – miejsca pomiędzy łękami,
- dwie tybinki – duże płaty skóry po bokach siodła z poduszkami kolanowymi,
- podtybinki – małe płaty skóry pod spodem tybinek, które przykrywają przystuły,
- przystuły – paski, do których zapina się popręg,
- przystulica – kolejny płat grubszej i sztywniejszej skóry na spodniej stronie siodła przylegającego bezpośrednio do czapraka,
- popręg – pas zapinany pod brzuchem konia (niekiedy dwa cieńsze na obu końcach siodła – w wypadku siodła westernowego),
- puśliska – paski po obu stronach siodła, na których wiszą strzemiona,
- strzemiona – metalowe (lub skórzane w wypadku siodła westernowego), półokrągłe "uchwyty" na stopy jeźdźca,
- czaprak – dodatkowa podkładka pod siodło z materiału, filcu, futerka lub specjalnego plastyku zapobiegająca odparzeniom grzbietu konia,
- terlica – podstawa (stelaż) każdego siodła.
Rodzaje siodeł [edytuj]
Istnieje wiele rodzajów siodeł przystosowanych do różnych potrzeb. Najczęściej używa się siodła ogólnoużytkowego (wszechstronnego). Pozostałe rodzaje to:
- siodła skokowe
- ujeżdżeniowe
- wyścigowe
- westernowe, rajdowe i wojskowe (kulbaki)
- siodła do gry w polo i siodła do polowań.
W hipoterapii i onoterapii stosuje się siodło u uproszczonej budowie, zwane gapą, które umożliwia wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych. Kobiety biorące udział w zawodach czasami, zgodnie z tradycją XIX wieku używają damskich siodeł.
Bibliografia [edytuj]
- zob. Agata Obidowicz: Siodło, Portal specjalistyczny Artelis, 2007-12-09. [dostęp 2011-08-26]