Sione Ngu Manumataongo Uelingatoni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sione Ngu Manumataongo Uelingatoni, książę Tu’ipelehake
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia lub 7 lutego 1922
Nuku'alofa
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 1999
Auckland
Tonga Premier
Okres urzędowania od 1965
do 1991
Poprzednik Taufa'ahau Tupou IV
Następca Sia'osi Tu'ihala Alipate Tupou
Tonga Minister spraw zagranicznych
Okres urzędowania od 1970
do 1979
Następca Jerzy Tupou V
Odznaczenia
Order Korony Tonga Honorowy Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego Honorowy Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego Medal Koronacji Elżbiety II

Sione Ngu Manumataongo Uelingatoni, książę Tu’ipelehake (ur. 7 stycznia lub 7 lutego 1922 w Nuku'alofa, zm. 10 kwietnia 1999 w Auckland) – tongański polityk, młodszy brat króla Taufa'ahau Tupou IV.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Pałacu królewskim w w Nuku'alofie. Był ostatnim dzieckiem królowej Salote Tupou III i Viliami Tupoulahi Tuku'aho[1]. Kształcił się w Wesleyan European School w rodzinnym mieście, następnie w Tupou College w Nafualu oraz w Newington College w Sydney i Gatton College w Queensland.

Kariera polityczna i dworska[edytuj | edytuj kod]

7 stycznia 1943 otrzymał tytuł księcia Tu'ipelehake. W latach 1944 - 1946 był pracownikiem ministerstwa rolnictwa. Od 1948 do 1949 był Głównym Inspektorem Rolnym. W 1949 został mianowany gubernatorem Vava'u. Funkcję tę pełnił do 1952, gdy przeniesiono go na stanowisko gubernatora Ha'apai[2]. W 1953 wszedł w skład rządu, obejmując tekę ministra zdrowia i gruntów rolnych. Siedem lat później został wicepremierem. W 1965 stanął na czele rządu (do 1991)[3], obejmując także ministerstwo rolnictwa. Kierował tym resortem aż do wycofania się z polityki w 1991. Dodatkowo, w latach 1965 - 1972 był ministrem edukacji i pracy, w latach 1970 - 1979 szefem dyplomacji, a w latach 1972 - 1991 ministrem leśnictwa, rybołówstwa i morza[4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

10 czerwca 1947 w Nuku'alofie poślubił księżniczkę Melenaite Tupoumoheofo[5]. Miał z tego związku 2 synów i 4 córki:

  • księcia Sione 'Uluvalu Ngu Takeivulai Tuku'aho
  • księcia Viliami Tupoulahi Mailefihi Tuku'aho
  • księżniczkę Mele Siu'ilikutapu Tuku'aho
  • księżniczkę 'Elisiva Fusipala Tauki'onetuku Tuku'aho
  • księżniczkę Lavinia Mata-'o-Taone Tuku'aho
  • księżniczkę Sinaitakala 'Ofeina-'e he-Langi Tuku'aho[6]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Medal Koronacji Królowej Elżbiety II (1953)
  • Honorowy Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (11 czerwca 1966)
  • Honorowy Rycerz Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (14 lutego 1977)
  • Złoty Medal Zasługi 'Uluafu (8 stycznia 1982)
  • Order Korony Tonga (1991)
  • Medal Srebrnego Jubileuszu Koronacji Taufa'ahau Tupou IV (4 lipca 1992)

Przypisy

  1. HRH Prince SIONE NGU MANUMATAONGO UELINGATONI (ang.). Ancestry.com. [dostęp 31 października 2010].
  2. TU'I PELEHAKE (Title) (ang.). Uqconnect.net. [dostęp 31 października 2010].
  3. Index Tj-Tz (ang.). Rulers.org. [dostęp 31 października 2010].
  4. The Tupou Dynasty GENEALOGY (ang.). Royalark.net. [dostęp 31 października 2010].
  5. TU'I PELEHAKE (Title) (ang.). Uqconnect.net. [dostęp 1 listopada 2010].
  6. The Tupou Dynasty GENEALOGY (ang.). Royalark.net. [dostęp 1 listopada 2010].