Siwerniak
| Siwerniak | |
| Anthus spinoletta[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | pliszkowate |
| Rodzaj | Anthus |
| Gatunek | siwerniak |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Siwerniak, świergotek górski, siwarnik (Anthus spinoletta) – gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych (Motacillidae), zamieszkujący góry południowej i środkowej Europy oraz strefy klimatów umiarkowanych Azji aż po Chiny. Zimą przemieszcza się w rejony niżej położonych zbiorników wodnych i torfowisk (przeloty III–IV i IX).
W Polsce występuje w Karpatach, głównie w wyższych partiach Tatr i Bieszczadów, w partiach szczytowych Babiej Góry oraz mniej licznie w Sudetach. Łączną liczebność ocenia się na 2200–2700 par[4]. Za podgatunek siwerniaka uznawano niegdyś świergotka nadmorskiego, który obecnie jest wydzielany jako osobny gatunek[4].
Systematyka [edytuj]
Wyróżniono trzy podgatunki A. spinoletta[5][2]:
- A. spinoletta spinoletta – środkowa i południowa Europa.
- A. spinoletta coutellii – Turcja, Kaukaz i północny Iran.
- A. spinoletta blakistoni – południowa Rosja i wschodni Kazachstan do południowo-środkowej Syberii, Mongolia i północne Chiny
Morfologia [edytuj]
Cechy gatunku: Większy od świergotka łąkowego. Obie płci ubarwione jednakowo. W szacie godowej wierzch ciała szarobrązowy, głowa szara, skrzydła ciemnobrązowe z kontrastowymi paskami pokrywowymi i jasnymi brzegami lotek trzeciorzędowych. Nad okiem biała brew. Spód biały z różowawym nalotem, zwłaszcza na piersi. Ogon czarnobrązowy z białymi brzegami. W szacie spoczynkowej wierzch bardziej brązowy, a spód bez różowego nalotu i mocniej kreskowany. Nogi brązowoszare.
- Wymiary średnie
- długość ciała ok. 16 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 28 cm
masa ciała ok. 24 g
Ekologia [edytuj]
- Biotop
- Wysokogórskie torfowiska, hale i połoniny, płaty kosodrzewiny, kamieniste brzegi rzek i potoków.
- Gniazdo
- W trawie między kamieniami, pod osłoną korzeni wywróconego drzewa.
- Jaja
- W maju i czerwcu składa 4–5 jaj o średnich wymiarach 21x15 mm, o białym tle z odcieniem szarawym lub zielonkawym z drobnym, szarooliwkowym plamkowaniem.
- Wysiadywanie
- Trwa od 14–16 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 15 dniach.
- Pożywienie
- Drobne owady zbierane na ziemi.
Status i ochrona [edytuj]
- Ochrona
- Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].
Przypisy
- ↑ Anthus spinoletta w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Water Pipit (Anthus spinoletta) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-01-28].
- ↑ Anthus spinoletta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 4,0 4,1 Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP „pro Natura”, 2003, s. 552–555. ISBN 83-919626-1-X.
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Motacillidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2013-01-28].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237.
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Andrzej G. Kruszewicz: Ptaki Polski. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 198. ISBN 978-83-7073-474-9.
