Siwerniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Siwerniak
Anthus spinoletta[1]
(Linnaeus, 1758)
Siwerniak
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina pliszkowate
Rodzaj Anthus
Gatunek siwerniak
Synonimy
  • Alauda Spinoletta Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • A. s. spinoletta (Linnaeus, 1758)
  • A. s. coutellii Audouin, 1826
  • A. s. blakistoni Swinhoe, 1863
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Siwerniak, świergotek górski, siwarnik (Anthus spinoletta) – gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych (Motacillidae), zamieszkujący góry południowej i środkowej Europy oraz strefy klimatów umiarkowanych Azji aż po Chiny. Zimą przemieszcza się w rejony niżej położonych zbiorników wodnych i torfowisk (przeloty III–IV i IX).

W Polsce występuje w Karpatach, głównie w wyższych partiach Tatr i Bieszczadów, w partiach szczytowych Babiej Góry oraz mniej licznie w Sudetach. Łączną liczebność ocenia się na 2200–2700 par[4]. Za podgatunek siwerniaka uznawano niegdyś świergotka nadmorskiego, który obecnie jest wydzielany jako osobny gatunek[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono trzy podgatunki A. spinoletta[5][2]:

  • A. spinoletta spinoletta – środkowa i południowa Europa.
  • A. spinoletta coutelliiTurcja, Kaukaz i północny Iran.
  • A. spinoletta blakistoni – południowa Rosja i wschodni Kazachstan do południowo-środkowej Syberii, Mongolia i północne Chiny

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku: Większy od świergotka łąkowego. Obie płci ubarwione jednakowo. W szacie godowej wierzch ciała szarobrązowy, głowa szara, skrzydła ciemnobrązowe z kontrastowymi paskami pokrywowymi i jasnymi brzegami lotek trzeciorzędowych. Nad okiem biała brew. Spód biały z różowawym nalotem, zwłaszcza na piersi. Ogon czarnobrązowy z białymi brzegami. W szacie spoczynkowej wierzch bardziej brązowy, a spód bez różowego nalotu i mocniej kreskowany. Nogi brązowoszare.

Wymiary średnie
długość ciała ok. 16 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 28 cm
masa ciała ok. 24 g

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Wysokogórskie torfowiska, hale i połoniny, płaty kosodrzewiny, kamieniste brzegi rzek i potoków.
Gniazdo
W trawie między kamieniami, pod osłoną korzeni wywróconego drzewa.
Jaja
W maju i czerwcu składa 4–5 jaj o średnich wymiarach 21x15 mm, o białym tle z odcieniem szarawym lub zielonkawym z drobnym, szarooliwkowym plamkowaniem.
Wysiadywanie
Trwa od 14–16 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 15 dniach.
Pożywienie
Drobne owady zbierane na ziemi.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochrona
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Przypisy

  1. Anthus spinoletta w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Water Pipit (Anthus spinoletta) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-01-28].
  3. Anthus spinoletta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP „pro Natura”, 2003, s. 552–555. ISBN 83-919626-1-X.
  5. Frank Gill, David Donsker: Family Motacillidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.3. [dostęp 2014-09-20].
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej G. Kruszewicz: Ptaki Polski. Encyklopedia ilustrowana. Warszawa: MULTICO, 2007, s. 198. ISBN 978-83-7073-474-9.