Skaleń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skaleń
mikroklin
mikroklin
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy Szpat polny
Skład chemiczny (KAlSi3O8 – NaAlSi3O8 – CaAl2Si2O8)
Twardość w skali Mohsa 6-6,5
Łupliwość doskonała w dwóch kierunkach
Układ krystalograficzny jednoskośny lub trójskośny
Gęstość minerału 2,54-2,76 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa biała, białoszara lub z odcieniem czerwonawym, kremowożółty lub niebieskoszary

Skalenie, szpat polny – najpospolitsze minerały w skorupie ziemskiej. Skalenie są glinokrzemianami przestrzennymi potasu, sodu, wapnia, rzadziej baru. Zawierają izomorficzne domieszki litu, rubidu, cezu, strontu i żelaza.

Grupa skaleni obejmuje szereg minerałów o zróżnicowanym składzie chemicznym i różnej postaci kryształów. Tworzą one kryształy mieszane, w których wzajemnemu podstawieniu ulega jedna lub dwie pary jonów.

Podział skaleni[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na skład chemiczny skalenie dzielą się na:

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

skaleń potasowy

Są obok kwarcu najważniejszymi minerałami skałotwórczymi większości skał magmowych (przeważnie jako składniki jasne, wyjątkowo tylko mają barwę ciemną), stanowią bowiem blisko 60% objętości ich składu mineralnego. Ważną rolę skałotwórczą odgrywają także w pospolitych skałach metamorficznych. Skalenie występują również w skałach osadowych, głównie jednak jako składnik allogeniczny. Są też ważnymi komponentami materiału glebowego. Można znaleźć je również w pegmatytach i żyłach hydrotermalnych.

Szlachetne odmiany skaleni[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło skaleń w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont”, 2002
  • G. G. Gormaz, J. J. Casanovas, Atlas mineralogii, „Wiedza i życie”, 1992
  • O. Medenbach, C. Sussieck–Fornefeld, Minerały, „Świat Książki”, 1996
  • R. Hochleitner, Minerały i kryształy, „Muza S.A.”, 1994