Skaleń
| Skaleń | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Inne nazwy | Szpat polny | ||
| Skład chemiczny | (KAlSi3O8 – NaAlSi3O8 – CaAl2Si2O8) | ||
| Twardość w skali Mohsa | 6-6,5 | ||
| Łupliwość | doskonała w dwóch kierunkach | ||
| Układ krystalograficzny | jednoskośny lub trójskośny | ||
| Gęstość minerału | 2,54-2,76 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Barwa | biała, białoszara lub z odcieniem czerwonawym, kremowożółty lub niebieskoszary | ||
Skalenie, szpat polny – najpospolitsze minerały w skorupie ziemskiej. Skalenie są glinokrzemianami przestrzennymi potasu, sodu, wapnia, rzadziej baru. Zawierają izomorficzne domieszki litu, rubidu, cezu, strontu i żelaza.
Grupa skaleni obejmuje szereg minerałów o zróżnicowanym składzie chemicznym i różnej postaci kryształów. Tworzą one kryształy mieszane, w których wzajemnemu podstawieniu ulega jedna lub dwie pary jonów.
Spis treści |
[edytuj] Podział skaleni
Ze względu na skład chemiczny skalenie dzielą się na:
- plagioklazy – skalenie sodowo-wapniowe. Pospolite są plagioklazy będące mieszaninami tych dwóch skaleni: oligoklaz, andezyn, labrador, bytownit, celsjan – skaleń barowy (bardzo rzadki).
- skalenie potasowe
[edytuj] Występowanie
Są obok kwarcu najważniejszymi minerałami skałotwórczymi większości skał magmowych (przeważnie jako składniki jasne, wyjątkowo tylko mają barwę ciemną), stanowią bowiem blisko 60% objętości ich składu mineralnego. Ważną rolę skałotwórczą odgrywają także w pospolitych skałach metamorficznych. Skalenie występują również w skałach osadowych, głównie jednak jako składnik allogeniczny. Są też ważnymi komponentami materiału glebowego. Można znaleźć je również w pegmatytach i żyłach hydrotermalnych.
[edytuj] Szlachetne odmiany skaleni
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont”, 2002
- G. G. Gormaz, J. J. Casanovas, Atlas mineralogii, „Wiedza i życie”, 1992
- O. Medenbach, C. Sussieck–Fornefeld, Minerały, „Świat Książki”, 1996
- R. Hochleitner, Minerały i kryształy, „Muza S.A.”, 1994
