Skalmierzyce
| Skalmierzyce | |
| Państwo | |
| Województwo | wielkopolskie |
| Powiat | ostrowski |
| Gmina | Nowe Skalmierzyce |
| Liczba ludności (2003) | 1974 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 62 |
| Kod pocztowy | 63-460 (poczta: Nowe Skalmierzyce) |
| Tablice rejestracyjne | POS |
| SIMC | 0204748 |
Skalmierzyce (niem. (Alt) Skalmierschütz) – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim. Siedziba władz gminy Nowe Skalmierzyce. Sąsiadująca z miastem Nowe Skalmierzyce. Według danych z 2003 r. Skalmierzyce miały 1974 mieszkańców[1].
Skalmierzyce są (od 1 stycznia 2010) jedyną wsią w Polsce będącą siedzibą gminy miejsko-wiejskiej (na obszarze gminy znajduje się miasto Nowe Skalmierzyce).
W potocznym użyciu jest nazwa Stare Skalmierzyce – dla odróżnienia od sąsiednich Nowych Skalmierzyc.
14 września 2009 oddano do użytku obwodnicę dla nr 25 (Ostrów-Kalisz). Przez wieś przechodzi linia kolejowa nr 14 (Łódź Kaliska-Forst).
Spis treści |
Położenie[edytuj]
Skalmierzyce leżą na Wysoczyźnie Kaliskiej. Przez wschodnią część wsi przepływa struga Ciemna (dopływ Ołoboku).
Wieś tworzy sołectwo Skalmierzyce. Organem wykonawczym sołectwa jest sołtys wspomagany przez radę sołecką składającą się z 3 do 7 członków[2].
Skalmierzyce mają charakter miejski.[potrzebne źródło]
Ulica Kaliska stanowi dalszy ciąg układu miasta Nowe Skalmierzyce, z którym wieś sąsiaduje. Granica administracyjna sołectwa Skalmierzyce z miastem Nowe Skalmierzyce przebiega wzdłuż ulic Boczkowskiej i Podkockiej.
Historia[edytuj]
Pierwotnie Scarbimirzyce. Znane od 1343 roku. Z 1357 roku pochodzi informacja, według której Kazimierz III Wielki potwierdza własność kapituły gnieźnieńskiej (miejscowość należała do niej do 1793 roku). W 1815 założono na terenie wsi osadę z komorą celną przy granicy niemiecko-rosyjskiej - późniejsze Nowe Skalmierzyce.
Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego, w latach 1975-1998 do województwa kaliskiego, a w latach 1887–1975 i od 1999 do powiatu ostrowskiego.
Sanktuarium Matki Bożej[edytuj]
W Skalmierzycach znajduję się Sanktuarium Matki Bożej Skalmierzyckiej z cudownym obrazem przedstawiającym Maryję trzymającą na lewym ramieniu dzieciątko . W prawej dłoni Matki Bożej umieszczono berło – symbol władzy królewskiej.
Kult Maryi w Skalmierzycach datuje się od XV wieku. Dowodem cudów i łask otrzymanych za pośrednictwem Matki Bożej są liczne wota. Najcenniejszym jest srebrny ryngraf z roku 1634, podarowany przez króla Władysława IV Wazę w podziękowaniu za zwycięstwo nad Turkami.
We wnętrzu polichromie z XV i XIX wieku.
4 września 1966 roku prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński dokonał koronacji obrazu koronami poświęconymi przez papieża Pawła VI.
Zabytki[edytuj]
- kościół św. Katarzyny z lat 1791-1792, rozbudowany w 1873. W oknach dwa witraże Władysława Tetmajera z lat 1907-1908 (św. Jan Nepomucen i św. Jadwiga). Pod głównym ołtarzem płaskorzeźba "Ostatnia Wieczerza" miejscowego ludowego twórcy, Jana Wawrzyńczaka,
- kaplica św. Józefa z 1791 roku, nakryta sklepieniem krzyżowym,
- kaplica Matki Boskiej z 1621 roku, późnorenesansowa, nakryta kopułą, ołtarz również późnorenesansowy, powstały około roku 1630, rzeźby, obraz św. Stanisław Kostka z 1620 roku, obraz z XVI wieku Matka Boska Skalmierzycka z Dzieciątkiem, koronowany 4 września 1966 roku w uroczystościach z udziałem ks. prymasa Stefana Wyszyńskiego, wśród wotów - srebrna tabliczka darowana w 1634 roku przez Władysława Wazę,
- płaskorzeźba ostatnia wieczerza z XIX wieku, autorstwa ludowego rzeźbiarza Jana Wawrzyńczaka,
- rzeźba św. Katarzyna z XIX wieku, autorstwa Jana Wawrzyńczka,
- nagrobek dziedzica pobliskich Śliwnik, oficera powstania listopadowego – Jana Nepomucena Niemojowskiego, z XIX wieku,
- wokół drzewa pomnikowe,
- dom katolicki z 1909 roku,
- dąb posadzony 11 XI 1919 w I rocznicę odzyskania niepodległości.
Ludzie związani ze Skalmierzycami[edytuj]
- Gunther von Hagens – niemiecki lekarz, wynalazca plastynacji
- Piotr Łyszczak – działacz społeczny, powstaniec śląski, poseł na Sejm II RP
- Zygmunt Pawlaczyk – pilot wojskowy i cywilny, zginął w katastrofie w Lesie Kabackim.
- Saturnina Wadecka - polska pisarka, autorka utworów dla dzieci i młodzieży
Przypisy
- ↑ Plan Rozwoju Lokalnego Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce na lata 2004–2013. s. 10, (Uchwała Nr XVIII/112/04 Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 4 czerwca 2004 roku)
- ↑ Uchwała Nr VIII/52/03 Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 28 kwietnia 2003 roku ws. uchwalenia Statutów Sołectw oraz Statutu Samorządu Mieszkańców Miasta Nowe Skalmierzyce (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2003 r. Nr 116 poz. 2139)
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
||||||||||||||