Skalnica darniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skalnica darniowa
Saxifraga moschata 2-T6.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina skalnicowate
Rodzaj skalnica
Gatunek skalnica mchowata
Nazwa systematyczna
Saxifraga exarata subsp. moschata (Wulfen) Cavill[2].
in Jacq. Misc. ii. (1781) 128. t. 21. f. 2.
Synonimy

Saxifraga moschata Wulfen[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty

Skalnica darniowa (Saxifraga exarata subsp. moschata (Wulfen) Cavill) – podgatunek skalnicy Saxifraga exarataVill.[2], dawniej uważany za odrębny gatunek i opisywany jako Saxifraga moschata Wulfen[3]. Występuje na Kaukazie, oraz w górach Europy. W Polsce występuje tylko w Tatrach, gdzie jest rośliną dość pospolitą, oraz w Karkonoszach, gdzie jest rośliną bardzo rzadką – rośnie tylko w Małym Śnieżnym Kotle.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina darniowa o wysokości 2–12 cm. Cała roślina jest gruczołowato owłosiona miękkimi i członowanymi włoskami.
Łodyga
Wzniesiona lub podnosząca się, o jasnozielonej barwie, słabo ulistniona, lub nieulistniona. Oprócz szczytowych pędów kwiatowych istnieją pędy płonne.
Liście
Jasnozielonej barwy, głównie w przyciemnej różyczce, bez wypotników. Są zazwyczaj 3–5 (rzadko do 7) klapowe, niektóre listki są niepodzielone. Liście o stopniowo zwężającej się nasadzie i podługowatych lub równowąskich odcinkach. Są całobrzegie.
Kwiaty
Wyrastają po kilka (2–10) na szczycie łodyg kwiatowych, tworząc grono lub wiechę. Mają żółtozieloną barwę, są 5–krotne. Podługowato jajowate płatki korony są 1,3–1,7 razy dłuższe od działek kielicha. Tępo zakończone działki mają ogruczolone brzegi. Słupek z dwoma szyjkami, wyżej niż do połowy zrośnięty z dnem kwiatowym.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występują 3 podgatunki:

  • Saxifraga moschata Wulfen subsp. basaltica Braun-Blanq. – występuje tylko w Karkonoszach. Według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski jest taksonem wymierającym, krytycznie zagrożonym (kategoria zagrożenia E)[4].
  • Saxifraga moschata Wulfen subsp. dominii Soó em. Pawłowska – występuje w Tatrach na podłożu wapiennym. Endemit zachodniokarpacki.
  • Saxifraga moschata Wulfens ubsp. kotulae Pawłowska – występuje w Tatrach na podłożu granitowym. Endemit zachodniokarpacki.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-26].
  2. 2,0 2,1 2,2 The Plant List. [dostęp 2012-07-04].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kazimierz Zarzycki. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
  2. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Kraków: Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.