Skalnica zwisła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skalnica zwisła
Dropingsaxifrage-1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina skalnicowate
Rodzaj skalnica
Gatunek skalnica zwisła
Nazwa systematyczna
Saxifraga cernua L.
Sp. Pl. 1: 403. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Liść

Skalnica zwisła (Saxifraga cernua) – gatunek rośliny należący do rodziny skalnicowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek arktyczno-alpejski, występujący wokół bieguna na półkuli północnej oraz wysoko w górach. W Europie występuje w Skandynawii, Szkocji, na Uralu, w Karpatach i Alpach[2]. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach i jest rośliną bardzo rzadką, podaną z kilkunastu tylko stanowisk. W 2002 potwierdzone zostało występowanie tylko na następujących stanowiskach: Wyżnia i Niżnia Świstówka Małołącka oraz próg między nimi, Wielka Turnia, Małołącka Przełęcz, Mała Świstówka, Krzesanica, Dolina Mułowa, Dolina Miętusia, Dolina Małej Łąki (powyżej 1580 m n.p.m.), Dolina Litworowa, Ciemniak[2]. Tak więc wszystkie stanowiska skupione są w rejonie Czerwonych Wierchów.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój 
Nieduża roślina nie tworząca darni, jak inne skalnice. Swoim wyglądem też dość znacznie różni się od innych gatunków skalnic. Oprócz roślin kwiatowych występują też rośliny bezkwiatowe, które rozmnażają się poprzez rozmnóżki.
Łodyga 
Pojedyncza, wyprostowana, górą nieco zwisająca (stąd nazwa gatunkowa rośliny). Ma wysokość 10-35 cm i górą jest gruczołowato owłosiona.
Liście
Liście odziomkowe o nerkowatym kształcie, dłoniasto 3-5 klapowe z ostrymi lub tępymi łatkami. Wyrastają na ogonkach 2-5 razy dłuższych o blaszki liściowej. Liście łodygowe wyrastają skrętolegle, dość rzadko. Zarówno przy liściach odziomkowych (w pachwinach), jak i łodygowych występują bulwki, pełniące funkcję rozmnóżek. Liście bez wypotników, miękko owłosione.
Kwiaty
Na szczycie łodygi przeważnie pojedyncze kwiaty o tępych działkach kielicha, ok. 2,5- 4 razy krótszych od płatków korony. Płatki korony białe, o podłużnie-jajowatym kształcie, słupek zrośnięty z dnem kwiatowym co najwyżej do 1/3 długości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, chamefit. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoców nie wytwarza, rozmnaża się głównie przez rozmnóżki. Siedlisko: wilgotne skały w piętrze kosówki. Kalcyfit, występujący wyłącznie na wapiennym podłożu. Jej odpowiednikiem na granitowym podłożu (tzw. gatunek zastępczy) jest skalnica karpacka. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla zespołu związków (All.) Papaverion tatrici[3]. Liczba chromosomów 2n = 24-72.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin z kategorią VU (narażony). Wszystkie stanowiska chronione są w Tatrzańskim Parku Narodowym.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-26].
  2. 2,0 2,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Kraków: Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.