Skarżysko-Kamienna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skarżysko-Kamienna
Herb
Herb Skarżyska-Kamiennej
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat skarżyski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1923
Prezydent Roman Wojcieszek
Powierzchnia 64,39 km²
Wysokość 250 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

47 987
745,25 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 41
Kod pocztowy 26-110
Tablice rejestracyjne TSK
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Skarżysko-Kamienna
Skarżysko-Kamienna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skarżysko-Kamienna
Skarżysko-Kamienna
Ziemia 51°07′N 20°51′E/51,116667 20,850000Na mapach: 51°07′N 20°51′E/51,116667 20,850000
TERC
(TERYT)
2610011
Urząd miejski
Sikorskiego 18
26-110 Skarżysko-Kamienna
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Skarżysko-Kamienna w Wikisłowniku
Strona internetowa
Fot. 1: Fragment osiedla Milica
Fot. 2: Kościół pod wezwaniem NSJ, popularnie zwany "dużym kościołem"
Fot. 3: Zalew Rejów oraz stadion
Fot. 4: Rzeka Kamienna na pd-zach rubieżach miasta

Skarżysko-Kamiennamiasto i gmina w północnej części województwa świętokrzyskiego, siedziba władz powiatu skarżyskiego. Położona na Wyżynie Kieleckiej, nad rzeką Kamienną.

Według danych z 31 grudnia 2012, miasto miało 47 987 mieszkańców[1].

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Do 24 kwietnia 1928 r. miasto nosiło nazwę Kamienna[2]; zwyczajowo i potocznie określane jest pierwszym członem nazwy – Skarżysko.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Skarżysko-Kamienna położone jest nad rzeką Kamienną oraz jej dopływami Kamionką, Bernatką i Oleśnicą, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego i Garbu Gielniowskiego oraz na północnym obrzeżu Gór Świętokrzyskich. Graniczy bezpośrednio z województwem mazowieckim; jeden z największych ośrodków miejskich województwa.

Skarżysko-Kamienna jest położone na wysokości 250 m n.p.m.[potrzebne źródło]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 64,39 km²[3].

Miasto jest węzłem komunikacyjnym – leży na przecięciu głównych szlaków drogowych oraz kolejowych z Warszawy do Krakowa i z Łodzi do Rzeszowa.

Skarżysko-Kamienna jest punktem początkowym szlak turystyczny czerwony czerwonego Szlaku Milenijnego prowadzącego do Kałkowa, szlak turystyczny zielony zielonego szlaku turystycznego prowadzącego na Wykus, szlak turystyczny żółty żółtego szlaku turystycznego prowadzącego poprzez okolice miasta, szlak rowerowy czarny czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Mostek oraz szlak rowerowy niebieski niebieskiego szlaku rowerowego prowadzącego do Ostrowca Świętokrzyskiego.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Skarżysko-Kamienna usytuowane jest w otoczonej zalesionymi wzniesieniami kotlinie, dodatkowo przeciętej doliną Kamiennej i jej dopływów. Podłoże stanowią głównie gleby piaszczyste i piaszczysto gliniaste; w dolinie Kamiennej występują żyźniejsze osady rzeczne z pokładami gleb torfowych. Znaczna część nurtu rzeki przebiegającego przez obszar miasta jest nieuregulowana, tworząc zawiłe meandry wyznaczające skomplikowaną granicę południowo-wschodniej części Skarżyska. Na południowo-zachodnich krańcach miasta wzdłuż rzeki rozciągają się łąki będące jej naturalnym rozlewiskiem, znajdujące się pod wodą po wiosennych roztopach i długotrwałych opadach w sezonie wiosenno-letnim.

Lasy[edytuj | edytuj kod]

Miasto okalają rozległe kompleksy leśne, których znaczną część obejmują obszary chronionego krajobrazu oraz parki krajobrazowe (w tym Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy i Sieradowicki Park Krajobrazowy). Dominujące gatunki lasotwórcze w obrębie Nadleśnictwa Skarżysko-Kamienna to sosna (ok. 70% powierzchni) oraz jodła (ok. 20%). Inne powszechnie spotykane gatunki to brzoza, olcha, dąb, świerk, modrzew, buk oraz grab.[4] Powierzchnia lasów w granicach administracyjnych miasta wynosi 2571 ha (2005).

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

MESKO S.A. (wcześniej Bumar Amunicja, dawniej Zakłady Metalowe MESKO)[edytuj | edytuj kod]

MESKO S.A. – nierozerwalnie zwiazane z historią i rozwojem miasta, największe przedsiębiorstwo, kontynuuje tradycje przedsiębiorstwa powołanego w 1922 r., a działającego od 25 sierpnia 1924 r. początkowo jako Państwowa Fabryka Amunicji następnie Zakłady Metalowe MESKO SA. jest firmą wiodącą dywizji Bumar Amunicja SA, w skład której wchodzą Dezamet, FPS, Z. Ch. Nitrochem, BZE Belma i Kraśnik

MESKO S.A. jest częścią Narodowego Koncernu Polski Holding Obronny (dawniej Bumar).

PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.(dawniej ZEORK)[edytuj | edytuj kod]

PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. dawniej ZEORK- Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko Kieleckiego.

Skarżyska Strefa Gospodarcza[edytuj | edytuj kod]

Skarżyska Strefa Gospodarcza Sp. z o.o. utworzona została w dniu 28 lutego 2003r, powołana Uchwałą nr 3/26/2002 Rady Miasta, jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanych w dzielnicy "Zachodnie", obejmuje m.in. tereny poprzemysłowe Zakładów Metalowych „MESKO SA”.

Skarżyski Inkubator Technologiczny[edytuj | edytuj kod]

Inkubator powstał na terenie dawnego Z3 ZM Mesko przy ulicy Asfaltowej. Nowy budynek inkubatora składa się z dwóch hal o przeznaczeniu produkcyjno-magazynowym, oraz części socjalno-biurowej o łącznej powierzchni użytkowej 3,5 tys. m². Utworzenie Skarżyskiego Inkubatora Technologicznego realizowane jest w ramach Działania 1.4 "Wsparcie inwestycyjne dla instytucji otoczenia biznesu" Osi 1 "Rozwój przedsiębiorczości" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013.

Tereny Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Skarżyska-Kamiennej znajdują sie tereny należące do Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Skarżysko-Kamienną cechuje położenie na przecięciu szlaków drogowych i kolejowych, dzięki czemu możliwy jest relatywnie łatwy dojazd do wielu ośrodków miejskich w kraju. To jeden z węzłów kolejowych i drogowych w tej części kraju. W 2011 oddano do użytku nowy odcinek S7 między Skarżyskiem Kamienną a Kielcami. W związku z organizacją w Polsce Euro 2012 planowany jest również remont torowiska pomiędzy Warszawą a Skarżyskiem. Intensywnie modernizowana jest infrastruktura dworca PKP w mieście. Budowany jest nowy dworzec dla autobusów dalekobieżnych oraz busów komunikacji regionalnej.

Kolej[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się jedna stacja kolejowa – Skarżysko-Kamienna, oraz dwa przystanki kolejowe – Skarżysko Milica (od 1 sierpnia 2009 linia nieczynna dla ruchu pasażerskiego) i Skarżysko Zachodnie; w granicach administracyjnych miasta jest także przystanek kolejowy miejscowości Skarżysko Kościelne. Skarżysko-Kamienna jest jednym z największych towarowych węzłów kolejowych w kraju, stanowiącym skrzyżowanie linii Warszawa ZachodniaKraków Główny oraz Łódź KaliskaDębica. W północno-wschodniej części miasta znajduje się duża stacja rozrządowa, jedna z kilku na sieci PKP. Skarżysko-Kamienna jest siedzibą zakładu przewozów towarowych oraz zakładu taboru spółki PKP Cargo. Od 2011 r. PKP Cargo notuje zyski, co nie miało miejsca w latach poprzednich.

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiegają następujące trasy:

W 2005 roku zakończono pierwszy etap budowy węzła drogowo-kolejowego, umożliwiającego bezkolizyjny przejazd DK7, uprzednio krzyżującą się z DK42 oraz linią kolejową do Tomaszowa Mazowieckiego. Drugi etap budowy został zakończony w 2007 roku.

W 2011 r. oddano do użytku odcinek S7 na odcinku Skarżysko-Kamienna – Występa. Prace obejmowały przebudowę istniejącej drogi krajowej nr 7 oraz budowę drugiej, nowej jezdni o długości 16,67 km o parametrach drogi ekspresowej wraz z budową nowych obiektów mostowych, wiaduktów drogowych na węzłach, kładek dla pieszych, przepustów, urządzeń bezpieczeństwa ruchu oraz ochrony ekologicznej, budowę nowej i przebudowę istniejącej infrastruktury podziemnej i nadziemnej (roboty wyburzeniowe, przebudowa gazociągu, linii energetycznych, instalacji telekomunikacyjnych i instalacji wodno – kanalizacyjnych). W latach następnych planowana jest budowa S7 na odcinku od Skarżyska – Kamiennej do granicy województwa mazowieckiego.

Komunikacja MKS[edytuj | edytuj kod]

W Skarżysku-Kamiennej funkcjonuje Miejska Komunikacja Samochodowa, obsługująca 21 linii na terenie miasta oraz pobliskich miejscowości (w tym linię "A" do Starachowic, będącą wspólnym przedsięwzięciem komunikacyjnym obu miast). W szczytowym okresie działalności, przypadającym na koniec lat osiemdziesiątych XX wieku, spółka (wówczas pod nazwą MPK) obsługiwała 37 linii (plus dodatkowo warianty poszczególnych linii) – od tamtej pory jednak wiele połączeń i kursów zostało zlikwidowanych.

Komunikacja PKS[edytuj | edytuj kod]

Połączenia podmiejskie oraz dalekobieżne obsługiwane były przez Państwowe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Skarżysku, a następnie, po przeprowadzonej w 2003 roku prywatyzacji, przez PKS-Iwopol spółka z o.o. Przedsiębiorstwo, pomimo zmiany właściciela, było w coraz gorszej kondycji finansowej. Wyraźnym początkiem ostatecznego upadku było zajęcie części taboru na pokrycie długów wobec wierzycieli. Na początku 2007 r. likwidacja spółki stała się nieunikniona – PKS-Iwopol przestał istnieć z dniem 1 kwietnia, a pozostały tabor, kursy oraz część załogi przejął starachowicki PKS który sam ma coraz poważniejsze problemy ekonomiczne.

Prywatny transport osobowy[edytuj | edytuj kod]

W warunkach gospodarki wolnorynkowej dotychczasowi monopoliści w sektorze usług przewozowych – MKS i PKS – stopniowo tracili swą pozycję na rzecz prywatnej konkurencji. Obecnie większość połączeń realizowanych jest przez prywatne "busy" – istnieje około 20 linii, w tym także dwie dalekobieżne do Krakowa i Katowic. Inne ośrodki miejskie regionu posiadające połączenie ze Skarżyskiem-Kamienną to Kielce (najbardziej uczęszczana linia), Radom, Starachowice oraz Końskie.

TAXI[edytuj | edytuj kod]

W Skarżysku-Kamiennej funkcjonuje kilka firm świadczących usługi przewozowe TAXI, zarówno osobowe jak i bagażowe.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoły podstawowe i gimnazja:
    • Szkoła Podstawowa nr 1, im. Tadeusza Kościuszki
    • Szkoła Podstawowa nr 2 (obecnie Zespół Placówek Oświatowych)
    • Szkoła Podstawowa nr 3, im. Henryka Sienkiewicza
    • Szkoła Podstawowa nr 5, im. Jana Pawła II
    • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 7, im. Obrońców Westerplatte (ob. Zespół Placówek Oświatowych nr 5 w skład którego wchodzi SP 7 i Przedszkole Publiczne nr 7 im. Janusza Korczaka)
    • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 8, im. Stefana Żeromskiego
    • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 9, im. ks. prof. Włodzimierza Sedlaka
    • Zespół Szkół Publicznych nr 1 (Gimnazjum nr 1, Szkoła Podstawowa nr 13, im. mjr Henryka Dobrzańskiego „Hubala”)
    • Prywatny Zespół Szkół w Skarżysku-Kamiennej (Prywatne Gimnazjum, Prywatna Szkoła Podstawowa)
    • Gimnazjum nr 2, im. Powstańców Warszawy
    • Gimnazjum nr 3, im. Antoniego Hedy„Szarego”
    • Zespół Szkół Publicznych Nr 4 (Gimnazjum nr 4, Szkoła Podstawowa nr 4, Przedszkole nr 2)
  • Szkoły średnie i zawodowe:
    • I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego
    • II Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza
    • III Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica
    • Zespół Szkół Ekonomicznych im. Mikołaja Kopernika
    • Zespół Szkół Transportowo-Mechatronicznych nr 6 im. Partyzantów Ziemi Kieleckiej
    • Zespół Szkół Technicznych im. Armii Krajowej
    • Zespół Szkół Samochodowo-Usługowych
  • Szkoły policealne:
    • Policealna Szkoła Pracowników Służb Społecznych im. prof. Mieczysława Michałowicza
    • Centrum Kształcenia Praktycznego
    • Centrum Edukacji Zawodowej
    • Towarzystwo Wiedzy Powszechnej
    • Zakład Doskonalenia Zawodowego w Kielcach. Centrum Kształcenia Zawodowego w Skarżysku-Kamiennej
    • Centrum Kształcenia "Awans"
  • Kolegia:
  • Szkoły wyższe:
    • Społeczna Akademia Nauk w Łodzi, Wydział zamiejscowy w Skarżysku-Kamiennej
  • Szkoły Specjalne:
    • Zespołu Placówek Edukacyjno-Wychowawczych
      • Klasy specjalne dla upośledzonych
      • Przedszkole
      • Szkoła Podstawowa
      • Gimnazjum
      • Liceum Uzupełniające
      • Liceum Ogólnokształcące
      • Klasy Zawodowe
      • Internat

Sport[edytuj | edytuj kod]

Skarżysko ma tradycje wioślarskie związane z klubem KW Rejów, jaki istniał na terenie zbiornika Rejów.

Obiekty sportowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie szkół w Skarżysku-Kamiennej znajdują boiska Orlik. Poza tym przy ulicy Sienkiewicza znajduje się Hala Sportowa na 550 miejsc, wykorzystywane do celów sportowych, ale i również do imprez miejskich. Przy ulicy Konarskiego, w sąsiedztwie hali znajduje się Lodowisko Miejskie im. Mieczysława Filipowskiego na 276 widzów o wymiarach 30x60 m, czynne w okresie zimowym. Latem może być zużytkowywane jako skate-park. Posiada wypożyczalnię łyżew, kasę, szatnię i pomieszczenia socjalne.

W Skarżysku-Kamiennej znajduje się także kryta pływalnia 6-torowa, o wymiarach 25x13 m i głębokości od 0,7m do 1,65 m. Wyposażona jest w szatnie, prysznice i minibar. W tym samym budynku w podpiwniczeniu znajduje się siłownia. Pływalnia ma połączenie ze Szkołą Podstawową nr 13 i Gimnazjum nr 1. Umożliwia to korzystanie z niej przez uczniów. Dla uczniów klas II wszystkich szkół w Skarżysku-Kamiennej odbywają się lekcje pływania z instruktorem.

Wszystkimi powyższymi obiektami zarządza Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji (MCSiR) w Skarżysku-Kamiennej. Ponadto MCSiR jest właścicielem obiektu rekreacyjnego i kortów tenisowych "Planty"[5].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Skarżyska swoją działalność prowadzą następujące wspólnoty wyznaniowe:

Atrakcyjność turystyczna[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

  • Stafford Anglia – kontakty z tym miastem zostały zapoczątkowane we wrześniu 1993 r. 10 marca 1994 roku Rada Miasta Skarżyska-Kamiennej podjęła uchwałę w sprawie nawiązania kontaktów i współpracy. W dniach 6-10 maja 1994 r. podczas pobytu władz Stafford w Skarżysku-Kamiennej podpisana została "Deklaracja o przyjaźni pomiędzy Okręgiem Stafford w Anglii i miastem Skarżysko-Kamienna w Polsce." W dniu 7 listopada 1994 roku, podczas rewizyty naszej delegacji podpisano w Stafford drugą deklarację o współpracy obu miast, potwierdzającą wcześniejsze ustalenia[7].
  • Żmerynka Ukraina – w styczniu 2001 roku w Skarżysku-Kamiennej został podpisany "List intencyjny w sprawie umowy o partnerstwie", a 28 lutego 2001 r. Rada Miasta powzięła uchwałę o nawiązaniu współpracy. 5 lipca 2001 r. podpisano umowę o partnerstwie handlowo-ekonomicznym, naukowo-technicznym i kulturalnym."[8]
  • Kawarna Bułgaria – kontakty zostały nawiązane w 2004 roku za pośrednictwem konsulatów. W dniach 12 – 16 lutego 2005 roku w Skarżysku-Kamiennej przebywała delegacja władz miasta Kawarna. Podczas wizyty została podpisana umowa o wzajemnej współpracy, która obejmuje partnerstwo w dziedzinie kultury, oświaty, sportu i ekologii oraz działania w ramach tworzenia i realizacji projektów unijnych. Dodatkową płaszczyzną porozumienia są zagadnienia dotyczące gospodarki i ochrony środowiska[9].

Znane postacie związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Artyści[edytuj | edytuj kod]

Jakub Kawalec, wokalista, gitarzysta i autor tekstów zespołu happysad
  • Ireneusz Dydliński – polski aktor teatralny i filmowy. Wychował się i mieszkał przez kilkanaście lat w Skarżysku.
  • Zbigniew Jaremko – (ur. 27 maja 1946 r. w Skarżysku-Kamiennej) – polski saksofonista tenorowy i sopranowy, klarnecista, kompozytor i aranżer, także twórca muzyki teatralnej i filmowej. Absolwent Wydziału Muzykologii Średniowiecznej na ATK oraz Wydziału Teorii i Kompozycji warszawskiej PWSM.
  • Jakub Kawalec – (ur. 3 kwietnia 1978 r. w Skarżysku-Kamiennej) – wokalista, gitarzysta i autor tekstów zespołu happysad.
  • Maria Kowalik – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, pisarka. Urodzona w Skarżysku-Kamiennej.
  • Zbigniew Książek – poeta, artysta kabaretowy.
  • Zygmunt Malawski – polski aktor, urodzony w Skarżysku-Kamiennej.
  • Włodzimierz Plaskota – muzyk, kompozytor i kabareciarz. Sprawował funkcję szefa muzycznego Studia 202 oraz kabaretu Elita. Urodzony w Skarżysku-Kamiennej.
  • Leopold Staff – polski poeta. W ostatnich latach życia przyjeżdżał do Skarżyska na wypoczynek i tutaj zmarł w 1957 roku.

Politycy[edytuj | edytuj kod]

Pozostali[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. Stan w dniu 31 XII. [dostęp 2013-06-05].
  2. Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17 kwietnia 1928 r. w sprawie zmiany nazwy miasta Kamienna w powiecie koneckim województwie kieleckim. (M.P. z 1928 r. Nr 96, poz. 152)
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  4. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu – Nadleśnictwo Skarżysko-Kamienna
  5. Obiekty sportowe w Skarżysku, źródło informacji o hali sportowej i lodowsku
  6. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 25 maja 2014.
  7. Stafford (Anglia)
  8. Żmerynka (Ukraina)
  9. Kawarna (Bułgaria)
  10. Polityka i politycy: Głowacki Stanisław

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]