Skarb Śląski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skarb Śląski - jeden, obok Sejmu Śląskiego, z organów województwa śląskiego, ustanowiony na mocy Statutu Organicznego Województwa Śląskiego z dnia 15 lipca 1920 roku.

Skarb Śląski miał, na podstawie Statutu Organicznego, prawo do zbierania na terenie województwa podatków oraz wprowadzania do obiegu własnych papierów wartościowych[1], jednak do ich emisji poza granice Śląska potrzebna była zgoda ministra skarbu. Statut Organiczny przewidywał także wprowadzenie osobnego, śląskiego systemu podatkowego[potrzebne źródło].

Dochody z podatków i opłat pobieranych z terenu województwa wpływały w całości do Skarbu Śląskiego, który prowadził za ich pomocą administrację podatkową. Ze swoich dochodów Skarb Śląski przekazywał Skarbowi Państwa część ponad obliczoną na podstawie wzoru ułożonego na zasadze czynnika ludności i siły podatkowej, a zamieszczonego w dodatku do statutu organicznego[2].

c=\frac{ad}{b}

  • a - ludność cywilna województwa
  • b - ludność cywilna państwa
  • c - dochód ogólny z podatków i opłat Skarbu Śląskiego
  • d - dochód ogólny Skarbu Państwa i Śląskiego

Ostatecznie to Śląska Rada Wojewódzka określała, a Rada Ministrów zatwierdzała ostateczną kwotę. W przybliżeniu 60% dochodów zostawało w województwie, a 40% było odprowadzanych do Warszawy[3].

Dochody Skarbu Śląskiego w roku budżetowym 1928/29 wyniosły 131 mln zł[4].

Wydatki Skarbu Śląskiego kształtowały się następująco (lata budżetowe)

  • 1926/27 - 79,06 mln zł[5]
  • 1927/28 - 95,05 mln zł[5]
  • 1928/29 - 91,91 mln zł[5]
  • 1932/33 - 82,464 mln zł
  • 1934/35 - 66,401 mln
  • 1935/36 - 77,805 mln
  • 1936/37 - 82,017
  • 1937/38 - 78,065 mln[a]
  • 1938/39 - 86,334 mln[a]

Zadłużenie Skarbu Śląskiego w 1938 roku wynosiło ponad 72 mln zł[6]).

Skarb Śląski sfinansował budowę gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach, tam też przechowywano skarbiec Skarbu Śląskiego.

Po kampanii wrześniowej i klęsce Polski Niemcy włączyli polski Śląsk do prowincji śląskiej III Rzeszy, a wszelkie instytucje autonomiczne zlikwidowano.

6 maja 1945 roku Krajowa Rada Narodowa uchwaliła ustawę konstytucyjną o likwidacji autonomii województwa śląskiego, w tym także Skarbu Śląskiego[7]..

Uwagi

  1. 1,0 1,1 Planowane

Przypisy

  1. Tekst Statutu Organicznego Województwa Śląskiego
  2. Wojewodztwo Śląskie. 1918 - 1928. Rozwój administracji samorządowej Województwo Śląskiego w zarysie. Informator i przewodnik po wsyatwie Województwa Ślaskiego na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu." Katowice 1929. Nakłdaem Śląskiej Rady Wojewódzkiej w Katowicach
  3. Rocznica uchwalenia konstytucji autonomicznego województwa śląskiego
  4. Mały rocznik statystyczny 1939, wyd. GUS, s.371
  5. 5,0 5,1 5,2 Województwo Śląskie 1918-1928. Informator i Przewodnik, Katowice wyd. Śląska Rada Wojewódzka w Katowicach, 1929 s.213
  6. Mały rocznik statystyczny, GUS 1938, str.374 i 358
  7. Ustawa Konstytucyjna z dnia 6 maja 1945 r. o zniesieniu statutu organicznego województwa śląskiego. (Dz. U. z 1945 r. Nr 17, poz. 92).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]