Skopje

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skopje
Panorama Skopja
Panorama Skopja
Herb Flaga
Herb Skopje Flaga Skopje
Państwo  Macedonia
Burmistrz Koce Trajanowski
Powierzchnia 1818 km²
Wysokość 240 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności
• gęstość
668 518Green Arrow Up.svg
279 os./km²
Nr kierunkowy (0)2
Kod pocztowy główny kod 1000
Tablice rejestracyjne SK
Plan Skopje
Plan Skopje
Położenie na mapie Macedonii
Mapa lokalizacyjna Macedonii
Skopje
Skopje
Ziemia 42°00′N 21°26′E / 42, 21.433333333333Na mapach: 42°00′N 21°26′E / 42, 21.433333333333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Skopje w Wikisłowniku
Strona internetowa
migawki ze Skopje
akwedukt Justyniana

Skopje[1][2], dawniej też (obecnie niezalecane) Skopie[3] (maced. Скопје, serb. Скопље – Skoplje, bułg Скопие, alb. Shkup, gr. Σκόπια, tur. Üsküp) – stolica Republiki Macedonii, położona w kotlinie na wschód od Szar Płaniny, nad rzeką Wardar. Ludność: 507 tys. mieszkańców (2002). Główny ośrodek gospodarczy i naukowy kraju, węzeł kolejowy, ze stacją Skopje, drogowy, międzynarodowy port lotniczy.

Spis treści

Pochodzenie nazwy miasta [edytuj]

Obecna nazwa miasta może pochodzić od greckiego słowa σκοπιά - skopia [4], oznaczającego wojskowe obserwacyjne posterunki wartownicze [5]. Ponadto w pobliżu obecnego miasta położone było antyczne miasto greckie Σκουποί[6], zniszczone trzęsieniem ziemi w 520 r. Miasto odbudowane zostało dzięki pomocy cesarza Justyniana I Wielkiego, jego nazwę zmieniono wtedy na na Ιουστινιανή - Justiniani.

Historia [edytuj]

Obecnie w centrum miasta, przy głównym placu (plac Macedonia, mac. Плоштад Македонија) trwa budowa nowego centrum rządowo-kulturalnego. Nad rzeką Wardar wznoszone są nowe budynki (m.in. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Muzeum Archeologiczne), niekiedy nawiązujące do starych obiektów, stojących w tym miejscu do czasu trzęsienia ziemi. W wyniku realizacji projektu Skopje 2014 wokół placu stanęło wiele pomników nawiązujących do macedońskiej historii (m.in. monumentalny pomnik Aleksandra Macedońskiego, cesarza Justyniana I), prowadzone są również prace renowacyjne starszych konstrukcji.

Spór o tradycję historyczną [edytuj]

Skopianie odwołują się do historycznej tradycji starożytnych Makedonów. Znalazło to m.in. wyraz w nazewnictwie międzynarodowego portu lotniczego "Aleksander Wielki", nowej nazwie głównego stadionu sportowego "Filip II", pomnikach Filipa II (Wojownik) i Aleksandra Wielkiego (Wojownik na koniu), publicznych ekspozycji oryginalnych fragmentów starożytnych rzeźb, przed najważniejszymi gmachami państwa itp.[8]. Toteż także w dziedzinie historii trwa spór międzypaństwowy z Grecją, szczególnie emocjonujący mieszkańców greckiej Macedonii. Toteż jest ewenementem lotnictwa na skalę światową, że inny, międzynarodowy port lotniczy, położony obok greckiego, macedońskiego miasta Kawala, także nosi imię "Aleksander Wielki".

Podział administracyjny [edytuj]

Nr Gmina
(Општина)		 Powierzchnia
(km²)		 Populacja
(2002)
1 Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg Centar (Центар) 7,52 45 412
2 Coat of arms of Gazi Baba Municipality.svg Gazi Baba (Гази Баба) 110,86 72 617
3 Coat of arms of Aerodrom Municipality, 2012-present.svg Aerodrom (Аеродром) 21,85 72 009
4 Coat of arms of Čair Municipality.svg Czair (Чаир) 3,52 64 773
5 MMCA(Kisela Voda).png Kisela Voda (Кисела Вода) 34,24 57 236
6 Coat of arms of Butel Municipality.svg Butel (Бутел) 54,79 36 154
7 Coat of arms of Šuto Orizari Municipality.svg Szuto Orizari (Шуто Оризари) 7,48 22 017
8 Coat of arms of Karpoš Municipality.svg Karposz (Карпош) 35,21 59 666
9 Coat of arms of Ǵorče Petrov Municipality.svg G´orcze Petrow (Ѓорче Петров) 66,93 41 634
10 Coat of arms of Saraj Municipality.svg Saraj (Сарај) 229,06 35 408
Total Coat of arms of Skopje.svg Skopje 571,46 506 926

Zabytki i atrakcje turystyczne [edytuj]

  • słabo zachowane ruiny antycznego miasta Skup,
  • akwedukt, według jednej teorii rzymsko-bizantyński z I wieku n.e., rozbudowany w VI wieku n.e. przez Justyniana Wielkiego. Według innej teorii powstał on dopiero w czasach tureckich, ewentualnie z użyciem części starszych konstrukcji[9],
  • twierdza Skopsko Kale ze śladami osadnictwa z epok: neolitu i brązu, a także czasów rzymskich i bizantyjskich (obecnie trwają tam badania archeologiczne),
  • Cerkiew św. Pantelejmona w Nerezi, na przedmieściach Skopia, z 1161 z zachowanymi freskami będącymi wspaniałym przykładem malarstwa bizantyjskiego,
  • kamienny średniowieczny most na rzece Wardar,
  • cerkiew św. Nikity z XIV wieku,
  • architektura z okresu panowania tureckiego (łaźnie, zajazdy, meczety - głównie z XV wieku) w muzułmańskiej części miasta,
  • cerkiew św. Spasa z XVII-XIX wieku,
  • synagoga Beit Jakow.

Nazwa w języku polskim [edytuj]

Nazwa miasta Skopje jest w języku polskim rodzaju nijakiego i odmienia się jak słońce, np. Byłem w Skopju. Jedziemy do Skopja lub pozostaje nieodmieniona, np. Byłem w Skopje. Jedziemy do Skopje.

Przypisy

  1. ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) Nazwy państw świata, ich stolic i mieszkańców, 2007 Wykaz w formacie PDF, s. 26
  2. ↑ Protokół z IV, V i VI posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski, które odbyły się w dniu 20 lutego, 13 marca i 17 kwietnia 2002 roku, s. 4 [1]
  3. ↑ Włodzimierz Pianka, Zuzanna Topolińska, Božidar Vidoeski Słownik macedońsko-polski i polsko-macedoński, wydawcy: PWN i Knigoizdatelstvo "Makedonska kniga", Warszawa - Skopje 1990 r.
  4. ↑ Strona wyszukiwarki Google, jako Σκοπια wymienia jedno miasto na terenie Republiki Macedonii i 4 miejscowości na terenie Republiki Grecji.
  5. ↑ m.in. Podręczny Słownik Grecko-Polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1999, str. 292.
  6. ↑ Σκουποί czyta się po grecku podobnie, jak łacińskie "Scupi"
  7. ↑ Kathryn Spink: Matka Teresa. Autoryzowana biografia. Lublin: Wydawnictwo Gaudium, 2001. ISBN 83-88615-22-X. Cytat: Tak obojętnie podchodziła do chronologii swojego życia i faktycznie tak daleko była od chęci czytania tego, co o niej pisano, że przez wiele lat, a zatem także w wielu książkach błędnie podawano jako datę jej urodzenia 27 sierpnia 1910 r. Ta sama figuruje nawet w rejestrze (...) Zgromadzenia Sióstr Loretanek w Indiach. Tymczasem jak wyznała Eileen Egan, (...) była to data chrztu..
  8. ↑ Artykuł w "The Christian Science Monitor" 2,300 years later, 'Alexander-mania' grips Macedonia ; Artykuł w Der Spiegel (ang.) "Which Macedonia Was Alexander the Great From?"
  9. ↑ Adamczak S., Firlej-Adamczyk K., Bzowski K., Gołębiowski Ł.: Czarnogóra, Serbia, Macedonia, Kosowo i Albania. Praktyczny przewodnik. Bielsko-Biała: Pascal, 2011, s. 388. ISBN 978-83-7513-904-4.

Miasta partnerskie [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

  • Skrót historii regionu Macedonii i Republiki Macedonii.

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Skopje&oldid=36020680”