Skrętodziób
| Skrętodziób | |
| Anarhynchus frontalis[1] | |
| Quoy & Gaimard, 1830 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | siewkowe |
| Rodzina | sieweczkowate |
| Podrodzina | czajki |
| Rodzaj | Anarhynchus[2] Quoy & Gaimard, 1830 |
| Gatunek | skrętodziób |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 Zasięg występowania Sezon lęgowy Zimowanie |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Skrętodziób (Anarhynchus frontalis) – gatunek małego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae), jedyny przedstawicielem rodzaju Anarhynchus. Jako jedyny ptak na świecie ma dziób zakrzywiony w bok – stąd nazwa ptaka[4]. Występuje endemicznie w środkowej części Wyspy Południowej i północnej części Wyspy Północnej (Nowa Zelandia). Jest narażony na wyginięcie.
- Charakterystyka
Jest wielkości pliszki siwej, z większą rozpiętością skrzydeł; także cięższy. Brak dymorfizmu płciowego. Dorosłe ptaki w szacie godowej mają szaropiaskową głowę z białą brwią. Dziób jest czarny i na końcu zakrzywiony w prawo, co jest przystosowaniem do wydobywania pokarmu spod kamieni. Ma białe gardło i brzuch, które są od siebie oddzielone czarną półobrożą. Ogon (sterówki), pokrywy ogonowe także białe. Wierzch ciała szaropiaskowy, z jaśniejszymi brzegami piór i ciemniejszymi lotkami pierwszorzędowymi. Dorosłe w szacie spoczynkowej i ptaki młodociane nie mają obroży i pasa na czole.
- Głos
Najczęściej odzywa się łiit, które powtarza w różnym tempie i przenikliwości. W zachowaniach agresywnych wydaje dzwięk czirring. Pieśń godowa jest miękkim trelem złożonym z kłit-łurr.
- Wymiary
Długość ciała: 20 cm Rozpiętość skrzydeł: 50 cm Waga: 42,5-71 g
- Pożywienie
Zjada bezkręgowce wodne: pierścienice, owady, skorupiaki i mięczaki. Także pająki, mniejsze ryby i ich ikrę. W poszukiwaniu jedzenia przeczesuje błoto i wkłada swój zakrzywiony dziób pod kamienie by wyciągać ukrywające się tam skorupiaki.
- Występowanie
Zamieszkuje centralne i północne partie Wyspy Południowej i Wyspy Północnej. Zasięg występowania szacuje się na ok. 9.500 km²[5]. Jest gatunkiem endemicznym.
W zależności od pory roku zasiedla różne biotopy: gniazduje w głębi lądu, nad kamienistymi brzegami rzek Wyspy Południowej, poza lęgami przebywa w ujściach rzek, a także wokół lagun Wyspy Północnej.
- Lęgi
Wyprowadza 2 lęgi w roku. Okres lęgowy trwa od września do października[6], odbywa się w północnej części Wyspy Południowej. Gniazdo ma formę płytkiego dołka wyłożonego kamieniami. Samica składa 2 szarozielonkawe jaja w małe, czarne kropki. Inkubacja trwa 29-36 dni, wysiadują oboje rodzice[6]. Młode są zdolne do lotu po 35-37 dniach od momentu wyklucia.
- Status, zagrożenie i ochrona
Jest narażony na wyginięcie. W ciągu ostatnich 7 lat jego populacja spadła o ok. 20%, obecnie wynosi 4.500 – 5.000 osobników[5]. Zagraża mu głównie niszczenie stanowisk lęgowych oraz introdukowane na Nową Zelandię drapieżniki.
Przypisy
- ↑ Anarhynchus frontalis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Anarhynchus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 16 stycznia 2011]
- ↑ Anarhynchus frontalis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.II. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 259. ISBN 83-214-0043-4.
- ↑ 5,0 5,1 BirdLife International
- ↑ 6,0 6,1 www.arkive.org
Bibliografia [edytuj]
- David Chandler, Dominic Couzens, Euan Dunn, Jonathan Elphic, Rob Hume i inni: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki. Warszawa: MULTICO, 2008, s. 54. ISBN 9788370735838.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
