Skrzelopływka bagienna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skrzelopływka bagienna
Branchinecta paludosa
(O. F. Müller, 1788)
Skrzelopływka bagienna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Gromada skrzelonogi
Rząd bezpancerzowce
Rodzina Branchinectidae
Rodzaj Branchinecta
Gatunek skrzelopływka bagienna

Skrzelopływka bagienna (Branchinecta paludosa) należy, analogicznie jak zadychra, do podrzędu liścionogów właściwych (Euphyllopoda, bezpancerzowce Anostraca).

Gatunek uznany za relikt polodowcowy. Występuje w strefie podbiegunowej od Skandynawii po Grenlandię i od Syberii po Alaskę i Labrador[1]. W Polsce stwierdzono jego występowanie jedynie w Dwoistym Stawie Gąsienicowym w Tatrach. Nie występuje w Alpach. Pozostawało problemem, dlaczego nie występuje on w innych stawach o podobnych warunkach ekologicznych, szczególnie zaś zastanawiające było, dlaczego nie ma go w sąsiednich Gąsienicowych Stawach, wśród 22 tych stawów znalazłby się przecież niejeden podobny. Dopiero badania A. Lityńskiego wyjaśniły, że Dwoisty Staw różni się istotnie od innych stawów tatrzańskich. Mianowicie w zimie, gdy lód skuje powierzchnię stawu, zamyka on tym samym powierzchniowe dopływy wody do stawu. Woda pod lodem stopniowo spływa podziemnymi odpływami. Wskutek tego zamarza dno stawu, mimo że w niektórych miejscach ma on 9 m głębokości. Jaja zaś tego skorupiaka ulegają koniecznemu im do rozwoju przemrożeniu[2] [3]. Takie warunki uniemożliwiają też występowanie w stawie ryb, które w małych stawach mogłyby z łatwością wytępić tego skorupiaka.

Niestety podczas badań w latach 80. naukowcy nie znaleźli go już w tym stawie[4]. Wyginął najprawdopodobniej wskutek nieprzemyślanego zarybienia pstrągiem, jakie po wojnie, w latach 50. i 60 było przeprowadzane w Gąsienicowych Stawach[4]. W niedużym stawie pstrągi podczas lata wyjadły doszczętnie tego skorupiaka, w zimie zaś wyginęły, zarybiający nie wzięli bowiem pod uwagę, że staw ten zamarza do dna. Skorupiak ten występuje jeszcze w jednym miejscu w Tatrach - w słowackim Wyżnim Małym Furkotnym Stawku[5]. Nie występuje w innych jeziorach tatrzańskich, ponieważ tylko w tych dwóch zbiornikach istnieją takie specyficzne warunki.

Przypisy

  1. Tomasz Wilanowski: Bezpancerzowce i tarczowce w akwarium (przedruk elektroniczny z "Akwarium" 3/88) (pol.). [dostęp 13 listopada 2007].
  2. Eugeniusz Grabda (red.), 1985. Zoologia, bezkręgowce, tom II, część pierwsza (wydanie drugie zmienione), PWN, Warszawa 1985,
  3. Czesław Jura "Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy", Wyd. PWN, 1997,
  4. 4,0 4,1 Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
  5. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Szafer: Tatrzański Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.