Skyfos

Skyfos w stylu czarnofigurowym z V wieku p.n.e.

Skyfos w stylu czerwonofigurowym

Skyfos (gr. lp σκύφος skýphos, lm skyphoi) – forma głębokiego pucharu lub kielicha do wina, charakteryzująca się wąską i słabo zaznaczoną podstawą lub jej brakiem i dwoma uchwytami po bokach. Naczynia tego typu były szczególnie popularne w starożytnej Grecji, gdzie powstały, a także w starożytnym Rzymie.

Pierwsze skyphoi wykonywano jeszcze przed VII wiekiem p.n.e. w stylu geometrycznym w Koryncie, ale ostateczną formę naczynia tego typu uzyskały na terenie Attyki w stylu jońskim. Z kolei w imperium rzymskim skyphoi produkowane były z metalów szlachetnych i kamei. Inne rzymskie skyphoi można oglądać w J. Paul Getty Museum w Los Angeles.

Rodzaje

Wyróżnia się kilka wariantów skyphoi:

• koryncki: z krawędziami wygiętymi do wewnątrz;
• attycki typu A: z poziomymi uchwytami po bokach;
• attycki typu B (tzw. glaux): z jednym uchwytem poziomym i jednym pionowym;
• wargowy: z uchwytami umieszczonymi w połowie naczynia i wygiętymi na zewnątrz.

Ciekawostki

Słowo skyphos jest też często naukowym synonimem dla meduz, natomiast pochodnymi słowami są obecnie używane w klasyfikacji biologicznej terminy: Scyphozoa (krążkopławy), scyphomeduzy (podgromada meduz) i Sarcoscyphaceae (grzyby czarkowate).

Zobacz też

• greckie wazy
• kantaros
• komass
• kotyle
• kyliks

Bibliografia

1. Maxwell G. Kanowski, Containers of Classical Greece, Saint Lucia, 1984;
2. Gisela M. A. Richter, Marjorie J. Milne, Shapes and Names of Athenian Vases, New York, 1935.