Skylon (pojazd)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy bezzałogowego kosmicznego samolotu. Zobacz też: Skylon (album) - album Otta.
Skylon

Skylon - projektowany bezzałogowy orbitalny statek kosmiczny, mogący zabierać pasażerów oraz ładunek na niską orbitę okołoziemską.

Skylon będzie samolotem kosmicznym, który będzie startował i lądował na pasie startowym jak zwykły samolot, w odróżnieniu od promów kosmicznych STS, które startowały jak rakieta - pionowo, oraz od innych rozwijanych obecnie projektów, w których statek kosmiczny jest wstępnie wynoszony na odpowiednią wysokość w atmosferze. Będzie to więc pierwszy statek kosmiczny typu SSTO (single stage to orbit).

Skylon ma pełnić funkcję promu kosmicznego. Ma on obniżyć koszt wynoszenia ładunków w kosmos z obecnych 15 tys. dolarów za kilogram do mniej niż tysiąca dolarów[1]. Ma wynosić w kosmos ładunek o masie do 12 ton. Samolot jest projektowany przez brytyjską firmę Reaction Engines Limited (REL).

Pojazd ma być gotowy do startu około roku 2019.

Skylon

Parametry techniczne statku Skylon C2[2][edytuj | edytuj kod]

  • Załoga: bezzałogowy, zdalnie kierowany z Ziemi
  • Liczba pasażerów: do 24
  • Ładowność: do 15,0 t
  • Długość: 83,3 m
  • Rozpiętość skrzydeł: 25,4 m
  • Masa pustego statku: 53,0 t
  • Masa załadowanego statku: 345,0 t
  • Silniki: 2 x SABRE o ciągu po 1350 kN

Badania i rozwój[edytuj | edytuj kod]

Skylon oparty jest na wcześniejszym projekcie Alana Bonda, znanym jako HOTOL. Program budowy HOTOL rozpoczął się w 1982 roku, kiedy technologia kosmiczna rozwijała się w stronę systemów wielokrotnego użytku, którego przykładem były amerykańskie promy kosmiczne. We współpracy z British Aerospace i Rolls-Royce, stworzono projekt tak obiecujący, że brytyjski rząd przyznał 2 miliony funtów na dalsze prace. Jednakże w 1988 następny rząd anulował finansowanie, przez co projekt został zarzucony. W wyniku tego Alan Bond postanowił założyć własną firmę - Reaction Engines Limited, z nadzieją na znalezienie prywatnego inwestora.

Kiedy udało się znaleźć wymagane środki, projekt doczekał się mocnego przeprojektowania na początku lat 90. W ostatniej dekadzie, Reaction Engines pracował z Uniwersytetem w Bristolu nad silnikami, które pozwolą zakończyć projekt sukcesem. Silniki STRICT/STERN, stworzone na potrzeby programu zostały uznane za bardzo obiecujące. Następnym krokiem było rozpoczęcie prac nad pełnoskalowym silnikiem o nazwie SABRE.

Projekt Skylon znacznie różni się od swojego protoplasty. Przykładowo, HOTOL startować miał z tzw. sani rakietowych, podczas gdy Skylon korzystać ma ze zwykłego chowanego podwozia. Skylon używa również innego projektu silnika, który ma być znaczniej wydajniejszy niż ten w HOTOL.

W lutym 2009 Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zdecydowała się zainwestować milion euro w rozwój tego projektu. Dotacja ta pomoże przetestować kluczowe technologie i rozwiązania, jakie mają być zastosowane w Skylonie, między innymi innowacyjny silnik Sabre[3].

13 kwietnia 2011 ogłoszono, że projekt Skylon przeszedł liczne, rygorystyczne i niezależne testy, a upubliczniony 24 maja raport ESA wykonany dla Brytyjskiej Agencji Kosmicznej stwierdził, że projekt jest wykonalny, oraz że nie znaleziono w nim żadnych przeszkód i krytycznych problemów dla realizacji projektu[4].

W kwietniu 2012 poinformowano, że ESA przeprowadziła pomyślnie testy systemu chłodzenia, krytycznego z punktu widzenia mechanizmu działania silnika. Jego sprawność była najtrudniejszym problemem w projekcie pojazdu Skylon. W listopadzie 2012 silnik SABRE przeszedł pomyślnie testy.

Silnik SABRE[edytuj | edytuj kod]

Silnik SABRE (Synergistic Air-Breathing Rocket Engine) projektowany również przez Reaction Engines Limited, będzie silnikiem działającym zarówno w atmosferze jak i próżni. Będzie napędzany ciekłym wodorem, utleniacz w początkowej fazie lotu będzie stanowiło powietrze z atmosfery (jak w zwykłych silnikach odrzutowych), natomiast od wysokości 26 km (gdzie statek osiągnie prędkość 5 Ma) – ciekły tlen.

Parametry silnika:

  • Ciąg w próżni: ok. 1800 kN
  • Ciąg na poziomie morza: ok. 1350 kN
  • Stosunek ciągu do masy (w atmosferze): do 14
  • Impuls właściwy w próżni: 460 s
  • Impuls właściwy na poziomie morza: 3600 s

Przypisy

  1. Brytyjczycy zbudują rewolucyjny prom kosmiczny?. Gazeta Wyborcza. [dostęp 2011-05-24].
  2. M. Hempsell, R. Longstaff, 2010. Skylon User Manual Rev. 1.1. Reaction Engines Ltd. [dostęp 2012-10-08]
  3. Brytyjczycy zbudują kosmiczny samolot, Dziennik.pl [dostęp 2012-10-08]
  4. Confidence in SKYLON (ang.). UK Space Agency, 2011-05-24. [dostęp 2012-10-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]