Slovenská strela
| M 290.0 Slovenská strela |
|
 Slovenská strela w muzeum Tatry |
|
| Producent | Tatra  |
| Lata budowy | 1936 |
| Długość całkowita | 25,1 |
| Szerokość | 2,85 |
| Wysokość | 3,66 |
| Liczba i moc silników | 2 × 123 kW |
| Prędkość konstrukcyjna | 130 (148) |
Slovenská strela (pol. Słowacka strzała) – unikatowy pociąg czechosłowacki, wybudowany w roku 1936. Jego oficjalna nazwa to Motorový vůz řady M 290.0 lub M 290.001-002.
W zakładach Tatry w Kopřivnicach wybudowano tylko dwa egzemplarze, używane na trasie szybkiego połączenia pomiędzy Pragą a Bratysławą w latach 30. XX wieku. Pokonywały tę trasę w 4 godziny i 28 minut, z maksymalną prędkością 85 km/h. Możliwości pociągu były jednak większe – 130 km/h, a egzemplarz M290.002 podczas jazdy próbnej osiągnął aż 148 km/h.
Każdy pociąg składał się z dwóch klas (z oddzieloną częścią dla palących i niepalących) oraz bufetu. Pomalowany był na wiśniowy kolor, a z tyłu i z przodu znajdował się duży herb Czechosłowacji. Długi na ponad 25 metrów, pusty ważył 36 ton, natomiast z kompletem pasażerów już 42,5 tony[1]. Napędzany był dwoma silnikami Tatra 123 kW. Do 130 km/h przyśpieszał w około 3 minuty[2].
Stacją macierzystą była Bratysława. Regularne kursy pociągu trwały do 1939, kiedy po likwidacji Czechosłowacji oba składy przez kilka lat były nieużywane. Po II wojnie światowej używano pociągów rzadko i nieregularnie – głównie do przewożenia partyjnych aparatczyków (m.in. na proces norymberski). Wóz numer M 290.001 wycofano z użytku w 1953, natomiast M 290.002 około roku 1960. Pierwszy nie przetrwał do dnia dzisiejszego, drugi sprzedano do muzeum technicznego w Kopřivnicach, gdzie nadal można go oglądać.
W 2010 został uznany za narodowy zabytek kultury (Národní kulturní památka).
W 2006 nazwę Slovenská strela nadano połączeniu kolejowemu EuroCity relacji Praga – Bratysława – Praga, które standardowo obsługiwane jest (wyjąwszy sezon 2009/2010) zespołami trakcyjnymi Pendolino.
