Smółka pospolita
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Smółka pospolita | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | goździkowce |
| Rodzina | goździkowate |
| Rodzaj | smółka |
| Gatunek | smółka pospolita |
| Nazwa systematyczna | |
| Viscaria vulgaris Röhl Deutschl. Fl. ed. II. ii. 275 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Smółka pospolita, firletka lepka (Viscaria vulgaris Röhl.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w południowej, wschodniej i środkowej Europie oraz w Turcji[2]. W Polsce średnio pospolity, głównie na niżu, jest również uprawiany[3] .
Spis treści |
Systematyka [edytuj]
Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju lepnica (Silene) i ma nazwę Silene viscaria (L.) Jess.[2]. W innych jeszcze ujęciach zaliczony został do rodzaju firletka (Lychnis) jako firletka lepka (Lychnis viscaria L.)[3].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Roślina o wysokości do 60 cm, przypominająca wyglądem firletkę poszarpaną. Pod ziemią posiada kłącze.
- Łodyga
- Wzniesiona, o wysokości 15-75 cm. Łodygi poniżej węzłów pokryte lepką wydzieliną, do której często przyklejają się mrówki oraz inne owady.
- Liście
- Ulistnienie naprzeciwlegle, dolne liście łopatkowate, górne równowąskie. Wszystkie liście całobrzegie, nagie, ewentualnie orzęsione tylko w nasadzie.
- Kwiaty
- Zebrane w wiechę. Kwiaty promieniste, 5-krotne. Kielich 10-nerwowy, o działkach zrośniętych w długą rurkę. Płatki czerwone, całobrzegie lub płytko wycięte (to najbardziej charakterystyczna cecha różniąca smółkę od firletki poszarpanej) z niewielkim przykoronkiem. Wewnątrz kwiatów 10 pręcików i pojedynczy, górny słupek o długiej szyjce i 5 znamionach. Zdarzają się też kwiaty wyłącznie żeńskie lub wyłącznie męskie[4].
- Owoce
- Jajowata torebka z pięcioma przegrodami w dolnej części. Nasiona spłaszczone.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Rośnie na suchych łąkach, na obrzeżach lasów i w świetlistych zaroślach. Kwitnie w maju i czerwcu. Przedprątne kwiaty zapylane są przez motyle[4]. Roślina miododajna, nektar znajduje się na dnie kwiatowym.
Zastosowanie i uprawa [edytuj]
- Zastosowanie. Ze względu na ładne kwiaty i obfite kwitnienie jest jest uprawiana na rabatach jako roślina ozdobna. Uprawia się głównie ozdobne kultywary: 'Alba', 'Feuer', 'Plena`, 'Schnee', 'Splendens', 'Thurnau'.
- Uprawa. Jest w pełni mrozoodporna i łatwa w uprawie. Najlepiej rośnie na żyznej i próchnicznej glebie i na stanowisku słonecznym. Rozmnaża się ją przez nasiona lub przez podział rozrośniętych kep.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-02-12].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
- ↑ 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ 4,0 4,1 Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
Bibliografia [edytuj]
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
