Smółka pospolita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Smółka pospolita
Smolka pospolita Viscaria vulgaris Plena.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj smółka
Gatunek smółka pospolita
Nazwa systematyczna
Viscaria vulgaris Röhl
Deutschl. Fl. ed. II. ii. 275
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Viscaria vulgaris a1.jpg
Kwiaty

Smółka pospolita, firletka lepka (Viscaria vulgaris Röhl.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w południowej, wschodniej i środkowej Europie oraz w Turcji[2]. W Polsce średnio pospolity, głównie na niżu, jest również uprawiany[3] .

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju lepnica (Silene) i ma nazwę Silene viscaria (L.) Jess.[2]. W innych jeszcze ujęciach zaliczony został do rodzaju firletka (Lychnis) jako firletka lepka (Lychnis viscaria L.)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina o wysokości do 60 cm, przypominająca wyglądem firletkę poszarpaną. Pod ziemią posiada kłącze.
Łodyga
Wzniesiona, o wysokości 15-75 cm. Łodygi poniżej węzłów pokryte lepką wydzieliną, do której często przyklejają się mrówki oraz inne owady.
Liście
Ulistnienie naprzeciwlegle, dolne liście łopatkowate, górne równowąskie. Wszystkie liście całobrzegie, nagie, ewentualnie orzęsione tylko w nasadzie.
Kwiaty
Zebrane w wiechę. Kwiaty promieniste, 5-krotne. Kielich 10-nerwowy, o działkach zrośniętych w długą rurkę. Płatki czerwone, całobrzegie lub płytko wycięte (to najbardziej charakterystyczna cecha różniąca smółkę od firletki poszarpanej) z niewielkim przykoronkiem. Wewnątrz kwiatów 10 pręcików i pojedynczy, górny słupek o długiej szyjce i 5 znamionach. Zdarzają się też kwiaty wyłącznie żeńskie lub wyłącznie męskie[4].
Owoce
Jajowata torebka z pięcioma przegrodami w dolnej części. Nasiona spłaszczone.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na suchych łąkach, na obrzeżach lasów i w świetlistych zaroślach. Kwitnie w maju i czerwcu. Przedprątne kwiaty zapylane są przez motyle[4]. Roślina miododajna, nektar znajduje się na dnie kwiatowym.

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Zastosowanie. Ze względu na ładne kwiaty i obfite kwitnienie jest jest uprawiana na rabatach jako roślina ozdobna. Uprawia się głównie ozdobne kultywary: 'Alba', 'Feuer', 'Plena`, 'Schnee', 'Splendens', 'Thurnau'.
  • Uprawa. Jest w pełni mrozoodporna i łatwa w uprawie. Najlepiej rośnie na żyznej i próchnicznej glebie i na stanowisku słonecznym. Rozmnaża się ją przez nasiona lub przez podział rozrośniętych kep.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-02-12].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. 4,0 4,1 Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  2. František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.