Snapphanar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Snapphanar – obelżywa nazwa (synonim słowa rozbójnik, bandyta), używana w XVII w. przez władze szwedzkie na określenie wolnych chłopów oraz różnego rodzaju ludzi luźnych, uczestników powstania antyszwedzkiego w byłych prowincjach duńskich Skåne, Halland[1] i Blekinge, które po traktacie w Roskilde (1658) na stałe przeszły we władanie Szwecji.

Niezadowoleni z nowej sytuacji mieszkańcy utraconych przez Danię prowincji czynnie wspierali stronę duńską w toczonych w 2 poł. XVII w. wojnach duńsko-szwedzkich, przede wszystkim podczas wojny skańskiej 1675-1679, prowadząc działania partyzanckie na tyłach wojsk szwedzkich. Oddziały te same nazywały się „wolnymi strzelcami” (friskyttar) i często były dowodzone przez oficerów duńskich, ściśle współdziałających z regularną armią duńską. Obok nich istniały jednak także zwykłe bandy zbójeckie, trudniące się jedynie rozbojem. Szczególnie silny ruch partyzancki wystąpił w lasach Göinge, na pograniczu Skåne i Småland[2].

Z czasem strona szwedzka, stosując brutalne metody, stłumiła definitywnie powstanie, po którym nastąpił proces tzw. „szwedyzacji” niedawno przyłączonych do Szwecji prowincji. Podczas kolejnej inwazji duńskiej na Skåne w l. 1709-1710 (III wojna północna) nie doszło już do żadnego powstania antyszwedzkiego[3].

Przypisy

  1. Halland przeszedł we władanie Szwecji jako zastaw na 30 lat już w 1645 na mocy traktatu w Brömsebro.
  2. Snapphanekriget 1675-1679 (szw.). [dostęp 2012-10-24].
  3. Ingvar Andersson: Dzieje Szwecji. Warszawa: PWN, 1967, s. 170-172.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]