Soay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 57°49′48″N 8°37′54″W/57,830000 -8,631667

Archipelag St Kilda

Soay (gael. Soaigh) – niezamieszkana wyspa w archipelagu St Kilda na północy Oceanu Atlantyckiego. Wyspa wraz z całym archipelagiem jest częścią światowego dziedzictwa UNESCO oraz domem prymitywnej rasy owiec. To najbardziej wysunięta na zachód część Szkocji.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Soay leży ok. 64 km (40 mil) na północny zachód od North Uist, ok. 2 km (3,2 mili) na północny zachód od Hirty – największej wyspy archipelagu, od której oddzielona jest wąską cieśniną Sound of Soay. Wyspę otaczają dwie kolumny: Soay Stac (61 m) oraz Stac Biorach (73 m). Powierzchnia Soay wynosi 96,8 hektarów, najwyższym wzniesieniem są klify wyrastające prosto z wody (378 m).

Wyspa uformowana jest z brekcji gabro i dolerytów[1][2].

Wraz z resztą archipelagu Soay należy do National Trust for Scotland[1]. Najprawdopodobniej nigdy nie była zamieszkana. Ludzie z Hirty pojawiali się tu tylko na strzyżenie owiec[3].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Zdziczała wtórnie owca rasy Soay jest najbardziej prymitywnym z udomowionych w Europie zwierząt, niezmienionym od czasów neolitu. Na wyspie po raz pierwszy pojawiła się ok. 5000 p.n.e.[2], a zdaniem innych, z wikingami w IX lub X wieku n.e.[4] Obecnie zwierzęta te żyją na wolności również na Hircie.

Otaczające wyspę klify są doskonałym miejscem do gniazdowania dla morusów, fulmarów, nawałnikowatych, burzyków popielatych, alk, wydrzyków wielkich oraz nawałników dużych i maskonurów.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 World Heritage Sites Protected Areas Programme – St Kilda. United Nations Environment Programme. [dostęp 6.10.2008].
  2. 2,0 2,1 Haswell-Smith, Hamish. (2004) The Scottish Islands. Edinburgh. Canongate.
  3. Soay Overview. Gazetteer for Scotland. [dostęp 6.10.2008].
  4. Aleksandra Postoła: Czarna owca krótko żyje. dziennik.pl. [dostęp 8 października 2008].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]