Sobór Świętych Piotra i Pawła w Petersburgu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sobór Świętych Piotra i Pawła
Собор во имя первоверховных апостолов Петра и Павла (Петропавловский собор)
sobór wojskowy
Rejestr zabytków historii i kultury narodów Federacji Rosyjskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 7810390046[1]
Widok fasady z dzwonnicą
Widok fasady z dzwonnicą
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Petersburg
Miejscowość Petersburg
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Wezwanie św. Piotra i św. Pawła
Wspomnienie liturgiczne 29 czerwca/12 lipca
Położenie na mapie Petersburga
Mapa lokalizacyjna Petersburga
Sobór Świętych Piotra i Pawła
Sobór Świętych Piotra i Pawła
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Sobór Świętych Piotra i Pawła
Sobór Świętych Piotra i Pawła
Ziemia 59°57′00,74″N 30°18′59,52″E/59,950206 30,316533Na mapach: 59°57′00,74″N 30°18′59,52″E/59,950206 30,316533
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sobór Świętych Piotra i Pawła w Petersburguprawosławny sobór w Petersburgu, w kompleksie Twierdzy Pietropawłowskiej.

Budowa cerkwi w obrębie Twierdzy Pietropawłowskiej została podjęta miesiąc po rozpoczęciu prac nad budową fortyfikacji, 23 czerwca 1703. Była to pierwsza świątynia prawosławna w budowanej nowej stolicy Rosji[2]. Według tradycji car Piotr Wielki osobiście wybrał miejsce na cerkiew[2]. Pierwsza cerkiew na terenie Twierdzy była drewniana, wzniesiona na planie krzyża greckiego[2].

8 czerwca 1712 miała miejsce ceremonia położenia kamienia węgielnego nowej, znacznie większej cerkwi. Jej projektantem został włoski architekt Domenico Trezzini[3]. Główną dominantą sylwetki budynku jest dzwonnica o łącznej wysokości 88 metrów, z iglicą o wysokości 34 metrów[4]. Przyczyną wzniesienia tak wysokiego obiektu było życzenie Piotra I, by wieża cerkwi przewyższyła moskiewską dzwonnicę Iwana Wielkiego. W 1718 budowa dzwonnicy została ukończona. W 1724 iglicę pokryto złoconą miedzią, zaś w 1725 na jej szczycie umieszczono figurę anioła z krzyżem w dłoni o wysokości 2 m i 13 cm[4], która pełni rolę wiatrowskazu[5]. Pozostałe części bryły soboru zostały zbudowane w ciągu kolejnych pięciu lat. Poświęcenie gotowego obiektu miało miejsce 29 czerwca 1733[4]. Długość nawy cerkwi wynosiła 59 metrów, szerokość – 23[4]. Iglica, dominująca nad całością bryły, miała być symbolem objęcia przez Rosjan kontroli nad ujściem Newy, zetknięcia się z morzem potężnego państwa[6].

Freski we wnętrzu obiektu wykonali w latach 20. XX wieku F. Worobiew, M. Niegrubow i P. Zybin, pracujący pod kierunkiem ikonografa Andrieja Matwiejewa. Ikonostas dla soboru wyrzeźbił Iwan Zarudnyj, zaś ikony do niego napisali Fiodor Artiemiew i Andriej Merkuriew[4].

W 1756 wskutek uderzenia pioruna sobór poważnie ucierpiał w pożarze, spłonęła górna część dzwonnicy. Prace rekonstrukcyjne w obiekcie zakończono do 1777[4].

Sobór od momentu powstania był uważany za najważniejszą wojskową cerkiew na terytorium Rosji. Dlatego w jego wyposażeniu, obok utensyliów liturgicznych, znajduje się szereg przedmiotów związanych z rosyjskimi podbojami, w tym zdobytych sztandarów i broni[7]. Na terenie świątyni znajdują się również groby wszystkich carów rosyjskich począwszy od Piotra I, z wyjątkiem Piotra II[7].

Po rewolucji październikowej budynek został zamknięty i zamieniony w muzeum. Od lat 50. należał do Państwowego Muzeum Historii Leningradu. Od 2007 w obiekcie na nowo odbywają się regularne prawosławne nabożeństwa, chociaż obiekt pozostał własnością muzeum[8].

Przypisy

  1. Strona rejestru
  2. 2,0 2,1 2,2 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.299
  3. A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., ss.299-300
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.300
  5. Natalia Popowa: Sankt-Petersburg. Petersburg: Wydawnictwo "P-2", 2007, s. 9. ISBN 978-5-93893-097-1.
  6. L. Bazylow, Historia nowożytnej kultury rosyjskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1986, ISBN 83-01-05684-3, s.75
  7. 7,0 7,1 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.301
  8. Возобновление богослужений в Петропавловском соборе ― это возвращение храму его истинного назначения, отмечает Сергей Миронов

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • A. Nizowskij, Samyje znamienityje monastyri i chramy Rossii, Wecze, Moskwa 2000, ISBN 5-7838-0578-5