Sobór św. Dymitra Sołuńskiego we Włodzimierzu
| Sobór św. Dymitra Sołuńskiego | |||||||||||
| cerkiew dworska, następnie parafialna | |||||||||||
Widok ogólny |
|||||||||||
| Państwo | |||||||||||
| Obwód | |||||||||||
| Miejscowość | Włodzimierz | ||||||||||
| Wyznanie | prawosławne | ||||||||||
| Kościół | Rosyjski Kościół Prawosławny | ||||||||||
|
|||||||||||
|
|||||||||||
Sobór św. Dymitra (Demetriusza) Sołuńskiego we Włodzimierzu – prawosławny sobór we Włodzimierzu nad Klaźmą.
Fundatorem cerkwi był Wsiewołod III Wielkie Gniazdo, który wzniósł świątynię w kompleksie swojego dworu. Prace budowlane nad obiektem zakończyły się w 1197[1]. Budynek pełnił funkcje świątyni dworskiej do XV wieku; w połowie XIX wieku, po remoncie przeprowadzonym w latach 1838–1847 stała się cerkwią parafialną. W 1883 cerkiew została ocieplona, zaś w jej najbliższym sąsiedztwie, od strony południowej, dobudowano dzwonnicę (niezachowaną do naszych czasów)[1].
W 1919 cerkiew została zamknięta i stała się jednym z obiektów muzeum we Włodzimierzu. Od tego czasu była jeszcze kilkakrotnie remontowana. Ostatnia renowacja miała miejsce w latach 1999–2004, gdy zabezpieczono płaskorzeźby i wymieniono krzyż na kopule. Budynek nadal pełni funkcje muzealne[1].
Sobór św. Dymitra jest cerkwią jednokopułową, wzniesioną z białego kamienia, bogato dekorowaną zewnętrznie (płaskorzeźby, półkolumny). Od strony wschodniej zlokalizowane jest pomieszczenie ołtarzowe z trzema absydami. Do 1838 cerkiew posiadała bezpośrednie połączenie z budynkiem dworu, które po wymienionej dacie zostało rozebrane[1]. Obiekt wieńczy pojedyncza złocona kopuła na bogato dekorowanym bębnie[1]. Łącznie na ścianach obiektu znajduje się 1300 płaskorzeźb z motywami roślinnymi, zwierzęcymi oraz z całymi scenami z historii oraz mitologii. Widoczne są w nich zarówno tradycje pogańskie, jak i wpływy sztuki zachodniej (romańskiej), sztuki bizantyjskiej, wreszcie ludowa tradycja ziemi włodzimierskiej[2].
Sobór jest określany w literaturze jako najwybitniejsze dzieło architektury sakralnej na ziemi włodzimierskiej i suzdalskiej[2].