Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu
katedra
Distinctive emblem for cultural property.svg 8 z 26.11.1947 oraz 108 z 14.02.1962[1]
Katedra we Wrocławiu od ul. Piaskowej
Katedra we Wrocławiu od ul. Piaskowej
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Wyznanie katolickie
Kościół obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Wezwanie św. Wincentego i św. Jakuba
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we   Wrocławiu
Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we   Wrocławiu
Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiu
Ziemia 51°06′46″N 17°02′17″E/51,112778 17,038056Na mapach: 51°06′46″N 17°02′17″E/51,112778 17,038056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zespół klasztorny przy kościele (obecnie gmach filologii Uniwersytetu)

Sobór św. Wincentego i św. Jakuba we Wrocławiukatedra greckokatolicka we Wrocławiu. Położona przy pl. Nankiera 15.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół został ufundowany przez Henryka Pobożnego wraz z klasztorem dla sprowadzonych z Pragi franciszkanów ok. 1240 (być może już w 1232 lub 1234). Początkowo św. Jakuba i w stylu romańskim; jeszcze w trakcie budowy jego krypta stała się miejscem pochówku fundatora, który w 1241 zginął w bitwie z Mongołami pod Legnicą. W kościele tym, wzmiankowanym w 1254 jako ukończony, ogłoszono 16 grudnia 1261 przywilej lokacyjny Nowego Miasta na prawie magdeburskim, umożliwiający dalszy rozwój Wrocławia. Ten najstarszy kościół był trójnawową halą i posiadał jedno- lub dwuprzęsłowe prezbiterium.

W wiekach XIV i XV poddany poważnej przebudowie i rozbudowie, która z braku środków ciągnęła się bardzo długo i z przerwami. W tym czasie powstała nawa główna kościoła o dł. 77,5 m i wys. 23 m w przeważającym do dziś stylu gotyckim. Czworobok klasztorny przylega do kościoła od północy, co jest nietypowe dla tej części Europy.

Na początku XVI w. franciszkanie w większości albo przeszli na protestantyzm, albo opuścili Wrocław. Ci z nich, którzy pozostali, w 1529 przenieśli się do kościoła św. Doroty. Opuszczony przez franciszkanów kościół przejęli norbertanie (premonstratensi) z przeznaczonego decyzją rady miejskiej do wyburzenia zespołu klasztornego w miejscu obecnego kościoła św. Michała Archanioła na Ołbinie. 3 czerwca 1530 poświęcili go swemu patronowi z Ołbina – świętemu Wincentemu.

W latach 1662-1674 kościół otrzymał bogate wyposażenie barokowe, m.in. w 1667 Franz Zeller i Georg Czermak zbudowali nowy ołtarz. Za rządów opata Andreasa Gebela rozpoczęto w 1673 przebudowę klasztoru w stylu barokowym. Późnobarokowa kaplica pw. Matki Boskiej Bolesnej (później Najświętszego Sakramentu) została natomiast wzniesiona przy południowej elewacji w latach 1723-1727 przez Christopha Hacknera.

Po sekularyzacji zakonu w 1810 kościół przekształcono w parafialny, zaś budynki klasztoru przeznaczono na siedzibę sądu.

W ostatnich dniach II wojny światowej kościół uległ ciężkim zniszczeniom, m.in. zawaliła się wieża, a wraz z nią część ściany bocznej i sklepień. Zachowane w dobrym stanie stalle przeniesiono do chóru katedry. Odbudowany kościół (latarnia i hełm wieży ukończony dopiero w latach 80.) przez jakiś czas służył tymczasowo jako garnizonowy, w zastępstwie odbudowywanego po pożarze kościoła św. Elżbiety.

W 1997 papież Jan Paweł II i kard. Henryk Gulbinowicz przekazali świątynię kościołowi greckokatolickiemu jako siedzibę eparchii wrocławsko-gdańskiej. W latach 1997-1999 ostatecznie ukończono renowację, m.in. przełożono dach.

Parafia greckokatolicka we Wrocławiu istnieje od 1956 roku. Należy do eparchii wrocławsko-gdańskiej.

Inne katedry we Wrocławiu[edytuj | edytuj kod]

Poza greckokatolicką katedrą we Wrocławiu znajdują się jeszcze cztery katedry należące do innych wyznań. Są to:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]