Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
katedra diecezjalna
rejestr zabytków
Distinctive emblem for cultural property.svg 11 z 27.11.1947. oraz A/288/15 z 23.10.1961.
Katedra prawosławna we Wrocławiu
Katedra prawosławna we Wrocławiu
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miejscowość Herb wroclaw.svg Wrocław
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja wrocławsko-szczecińska
Wezwanie Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Wspomnienie liturgiczne 8/21 września
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Ziemia 51°06′42″N 17°01′26″E/51,111667 17,023889Na mapach: 51°06′42″N 17°01′26″E/51,111667 17,023889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zabytek
Wejście od ul. św. Mikołaja/Wszystkich Świętych
Wejście od ul. Wszystkich Świętych
Ikonostas przed ołtarzem bocznym

Sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy we Wrocławiukatedra prawosławna będąca główną świątynią diecezji wrocławsko-szczecińskiej oraz siedzibą 2 wrocławskich parafii: Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy (w dekanacie Wrocław) i Podwyższenia Krzyża Pańskiego (wojskowej). Sobór mieści się przy ulicy św. Mikołaja.

Dawna świątynia św. Barbary powstała na przeł. XV i XVI w. jako kościół filialny i pogrzebowy parafii św. Elżbiety. Wcześniej na jego miejscu znajdowała się kaplica cmentarna z XIII w., która spłonęła jeszcze przed 1400, kiedy zaczęto odbudowę i rozbudowę świątyni. Zbudowana w stylu gotyckim trójnawowa bryła z cegły, długości 32,7 i szerokości 24,6 metrów. Ma od strony zachodniej (dziś ul. Wszystkich Świętych, biegnąca na tyłach sąsiadującego z kościołem Wojewódzkiego Szpitala im. Józefa Babińskiego) dwie wieże o kwadratowej podstawie, ale tylko jedna z nich (południową, na rogu ul. św. Mikołaja) osiągnęła planowaną wysokość, druga nie przewyższa murów kościoła.

W 1526 przeszła w ręce ewangelików, w latach 1741-1920 kościół garnizonowy. Zniszczenia z okresu II wojny światowej sięgnęły 70%, kościół stracił całe swoje wyposażenie i średniowieczne polichromie, spłonęły dachy, runęły sklepienia. Zabezpieczony tuż po wojnie, odbudowany w latach 1959-1961. Przekazany Kościołowi prawosławnemu w czerwcu 1963 i ustanowiony katedrą diecezji wrocławsko-szczecińskiej. Wpisany do rejestru zabytków 27 listopada 1947 pod nr 11 oraz 23 października 1961 pod nr A/288/15[1].

Elewację świątyni odrestaurowano w latach 1963-1965. W 1985 ukończono remont wież, a do 1994 wymieniono pokrycie dachu.

Mimo wielu przebudów i zniszczeń do dziś zachowało się kilka dzieł, które niegdyś tworzyły wystrój tegoż kościoła. Najcenniejszym z nich jest gotyckie retabulum ołtarza głównego ze scenami z Żywota św. Barbary oraz Pasji i triumfu Chrystusa. Obecnie zdekompletowany w MNW. Również w zbiorach warszawskich datowane na 1410 epitafium Barbary Polani z wizerunkami Marii i Vir Dolorum. W zbiorach MNWr obraz Veraicon z ok. połowy XV wieku.

W świątyni znajdują się dwa ikonostasy: przed ołtarzem głównym – współczesny (z ikonami autorstwa Jerzego Nowosielskiego, Adama Stalony-Dobrzańskiego i Sotirisa Adamopulosa) oraz przed ołtarzem bocznym – pochodzący z Sosnowca, z rozebranej w 1938 cerkwi św. Mikołaja. Wnętrze katedry zdobią freski wykonane pod kierunkiem Jerzego Nowosielskiego.

Inne katedry we Wrocławiu[edytuj | edytuj kod]

Poza prawosławną katedrą we Wrocławiu znajdują się jeszcze cztery katedry należące do innych wyznań. Są to:

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]