Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego w Ałmaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Вознесенский Кафедралдық соборы
sobór parafialny
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Kazachstan
Miejscowość Ałmaty
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia astańska i ałmacka
Wezwanie Wniebowstąpienia Pańskiego
Wspomnienie liturgiczne 5. czwartek po Passze
Położenie na mapie Ałmaty
Mapa lokalizacyjna Ałmaty
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Położenie na mapie Kazachstanu
Mapa lokalizacyjna Kazachstanu
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego
Ziemia 43°15′31,64″N 76°57′11,38″E/43,258789 76,953161Na mapach: 43°15′31,64″N 76°57′11,38″E/43,258789 76,953161
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego w Ałmatyprawosławny sobór w Ałmaty, katedra Metropolitalnego Okręgu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego w Republice Kazachstanu w latach 2003-2010.

Sobór został wzniesiony na przełomie XIX i XX w. w stylu eklektycznym. Pierwsze prace nad wzniesieniem soboru w Wiernym[a] podjęto w 1868, jednak zostały one przerwane. W 1872 miasto stało się siedzibą eparchii wierneńskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W związku z tym zdecydowano o niekontynuowaniu poprzedniej budowy, lecz opracowaniu zupełnie nowego projektu świątyni katedralnej, przeznaczonej dla 1500 wiernych[1]. Przeprowadzony w 1882 konkurs na plan budynku wygrał G. Sieriebriannikow, jednak problemy z finansowaniem budowy, śmierć architekta i trzęsienie ziemi w 1887 ponownie sprawiły, że prace budowlane zostały zarzucone. W latach 90. XIX w. opracowano zupełnie nowy projekt soboru. Z inicjatywy biskupa turkiestańskiego Grzegorza, za zgodą generał-gubernatora siemireczeńskiego, na cele budowy świątyni przeznaczono fundusze przekazane miastu drogą z ogólnocerkiewnej zbiórki na rzecz ofiar trzęsienia ziemi z 1887[1]. W 1894 wyznaczono i poświęcono teren pod budowę świątyni, jednak nowy projekt świątyni powstał dopiero cztery lata później. Plan autorstwa architekta Konstantina Borisoglebskiego został wysoko oceniony przez miejscową administrację carską, która podkreślała, że obszerny i wyróżniający się architektonicznie sobór będzie wyraźnym znakiem panowania rosyjskiego w kraju zamieszkiwanym w większości przez muzułmanów. Obiekt miał być wzniesiony z drewna na kamiennym fundamencie. Projekt Borisoglebskiego nie został w pełni zaakceptowany przez Świątobliwy Synod Rządzący[b]. Ostatecznie do wykonania zatwierdzony został opisywany projekt z poprawkami inżyniera Andrieja Zienkowa, który też został kierownikiem budowy. Sobór został ostatecznie zbudowany w latach 1904-1907 i poświęcony w roku ukończenia prac nad jego wznoszeniem. Obiekt przetrwał bez większych strat trzęsienie ziemi w 1911[1]. Ikony dla ikonostasu powstały w kijowskiej pracowni Aleksandra Muraszki. Dzwony (w liczbie ośmiu) zostały przywiezione z Gatczyny[1].

W 1929 z dzwonnicy soborowej zdjęto dzwony, zniszczony został ikonostas soboru, zaś pozostała część wyposażenia – ikony i utensylia liturgiczne – rozkradzione. W latach 30. XX wieku budynek został zaadaptowany przez władze radzieckie na radiostację, a następnie na muzeum krajoznawcze, co wiązało się z poważnymi przekształceniami w jego wnętrzu, niemal zupełnie zacierającymi pierwotne przeznaczenie obiektu[1]. Od lat 70. XX wieku budynek posiadał status zabytku[1].

W 1995 budynek decyzją prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa został zwrócony Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu; zrezygnowano tym samym z pierwotnego planu, by obiekt współdzieliły parafia prawosławna i muzeum. W tym samym roku patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II dokonał ponownego poświęcenia budynku, który w następnych latach został stopniowo w pełni przysposobiony do pełnienia funkcji liturgicznych[1].

Uwagi

  1. Rosyjska nazwa Ałma-Aty funkcjonująca w latach 1867-1921.
  2. Uzyskanie akceptacji dla projektu budynku cerkiewnego było w Imperium Rosyjskim konieczne, by jego fundatorzy mogli ubiegać się o dofinansowanie przez państwo inwestycji.

Przypisy