Sobków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobków
Herb
Herb Sobkowa
Ruiny pałacu w Fortalicji Sobkowskiej
Ruiny pałacu w Fortalicji Sobkowskiej
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat jędrzejowski
Gmina Sobków
Liczba ludności ok. 870
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-305
Tablice rejestracyjne TJE
SIMC 0270604
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Sobków
Sobków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sobków
Sobków
Ziemia 50°41′51″N 20°27′15″E/50,697500 20,454167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kościół św. Stanisława. Wcześniej zbór ariański braci polskich. Od 1570 po przebudowie użytkowany jako kościół[1]

Sobkówosada w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków[2].
Według zapisu w Dzienniku Ustaw 2013 poz.200 t.2 Sobków posiada status osady (miejskiej)[3].

W latach 1563-1869 posiadał Sobków prawa miejskie.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Sobków.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest na lewym brzegu Nidy. Znajduje się częściowo w obszarze Doliny Nidy, częściowo zaś na Wzgórzach Sobkowsko-Korytnickich. Występują tu złoża wapieni jurajskich, wydobywanych w kamieniołomie położonym w północnej części miejscowości.

Sobków znajduje się około 12 km na północny wschód od Jędrzejowa. 3 km na północny zachód od miejscowości znajduje się stacja kolejowa Sobków na trasie KrakówKielce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założycielem miasta był Stanisław Sobek z Sulejowa, starosta małogoski i podskarbi wielki koronny. Od jego nazwiska pochodzi nazwa miasta. Sobków powstał na gruntach wsi Nida. Przywilej lokacyjny wydał w 1563 król Zygmunt August. Przywilej zwalniał miasto od ceł wewnętrznych, ustanawiał targ i dwa jarmarki w roku. Zapewniał także mieszkańcom 15 lat wolnizny. Fundator Sobkowa wzniósł tu także zamek. Sobków wraz z zamkiem przeszedł na własność rodziny Drohojewskich, a później był kolejno własnością rodów: Wielopolskich, Sarbiewskich, Myszkowskich, a od 1725 Szaniawskich. Ci ostatni przebudowali zamek na pałac.

Rozwój miasta hamowało sąsiedztwo konkurencyjnych Chęcin i Jędrzejowa. W 1667 były tu zaledwie 32 domy oraz 270 mieszkańców (włącznie z dworem). W 1827 115 domów i 1003 mieszkańców. W 1869 Sobków utracił prawa miejskie. W czasie I wojny światowej w 1915 osada została doszczętnie spalona.

W 1960 Sobków zamieszkiwało około 600 osób.

Pod Sobkowem znaleziono pozostałości osady kultury łużyckiej sprzed 3,5 tysiąca lat, oraz kultury przeworskiej. Wśród znalezisk są m.in. cztery szydła, wisiorek, siekiera oraz liczący 2000 lat naparstek, prawdopodobnie najstarszy w Polsce i jeden z najstarszych w Europie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s. 85
  2. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-01-04].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. Dziennik Ustaw 2013 poz.200. [dostęp 2014-01-05].
  4. Wokół fortalicji Stanisława Sobka. Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Miasta polskie w Tysiącleciu, przewodn. kom. red. Stanisław Pazyra, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław - Warszawa - Kraków, 1965-1967
  • Michał Jurecki, Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Kraków 2004, ISBN 83-89676-16-8

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]