Sobolów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sobolów
Kościół pw. Wszystkich Świętych i MB Różańcowej
Kościół pw. Wszystkich Świętych i MB Różańcowej
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat bocheński
Gmina Łapanów
Liczba ludności (2012) ok. 2000
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-742
Tablice rejestracyjne KBC
SIMC 0823492
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Sobolów
Sobolów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sobolów
Sobolów
Ziemia 49°54′30″N 20°20′30″E/49,908333 20,341667Na mapach: 49°54′30″N 20°20′30″E/49,908333 20,341667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Szkoła muzyczna w Sobolowie
Dom kultury w Sobolowie

Sobolówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Łapanów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Pod względem geograficznym znajduje się na Pogórzu Wiśnickim. Zabudowania i pola miejscowości znajdują się w większości w dolinie rzeki Stradomka[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze informacje o wsi Sobolów pochodzą już ze wczesnego średniowiecza z kronik królewskich. Jak wynika z treści kroniki wieś została sprzedana miejscowym chłopom przez szlachcica Kuklińskiego, który zdecydował opuścić ziemie polskie by poślubić mołdawską hrabinę Wrgage. Istnieją jednak dowody wcześniejszego osadnictwa na tych ziemiach (najprawdopodobniej z późnego paleolitu), które zostały odkryte w ramach ratunkowych badań archeologicznych dokonanych przez zespół badawczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach przygotowania terenu pod przyszły zbiornik wodny (sobolów). Okres świetności Sobolowa przypada jednak na XIX w. głównie za sprawą miejscowych rzemieślników, którzy wyspecjalizowali się w produkcji ołowianych kół służących w austriackiej armii jako pociski strzeleckie (również armatnie). W okresie wojennym wieś stała się głównym ośrodkiem partyzantki czynnej i biernej. To tu planowana była akcja "wykopki" mająca na celu uwolnienie z więzienia w Nidzicy Kazimierza Zefirka ps."Krzywy". Na rok 2014 planuje się rozpoczęcie prac budowlanych zbiornika wodnego Sobolów. Część mieszkańców jednak sprzeciwia się decyzji.

Parafia Sobolów[edytuj | edytuj kod]

Parafia Sobolów należy do diecezji tarnowskiej w Dekanacie Bochnia - Zachód. Parafia Sobolów z wioskami do niej należącymi: Buczyna, Chrostowa, Grabina, Kamyk, Nieprześnia, Stradomka, leży na obszarze Pogórza Karpackiego - na tzw. Progu Karpackim. Teren parafii to malownicze wzgórza i doliny rozciągające się od doliny rzeki Stradomki do szczytu Zoni.

Pierwsze wzmianki o wsi Sobolów pochodzą z 1262 r. Oficjalnie początki parafii pod wezwaniem Wszystkich Świętych sięgają pierwszej połowy XIV w. Została uposażona w roku 1308. W 1330 r. - wieś otrzymała prawo niemieckie z nadania króla Władysława Łokietka, a w 1326 roku wymieniana jest w rachunkach świętopietrza. Szkoła istniała w parafii w 1596 r.

W grudniu 1914 roku dolina Stradomki, była miejscem tragicznych działań wojennych. Z tego czasu pozostały na terenie parafii liczne cmentarze wojenne.

Od dawna parafia odznaczała się szczególnym kultem Matki Bożej, o czym świadczą między innymi uroczystości różańcowe w dniach 1-3.VI. 1748 r. oraz obrazy Matki Bożej Różańcowej i Wybawiającej z Czyśćca. Patronką parafii jest Matka Boża Różańcowa Łaskawa Wybawicielka z Czyśćca.

Kościół pw. Wszystkich Świętych - jednonawowy, drewniany, przebudowany w charakterze pseudoregionalnym, zrębowy, szalowany, kryty gontem. Zbudowany w drugiej połowie XVI lub pierwszej połowie XVII wieku, powiększony w latach 1923-33, staraniem ks. Michała Jeża - ówczesnego proboszcza, według projektu B. Tretera. Polichromia ornamentalna, malowana przez F. Przebindowskiego w 1929 roku. W prezbiterium fragmenty malowideł barokowych z XVIII wieku. Ołtarz główny barokowy, w nim Matka Boża z Dzieciątkiem, zapewne początek XVII w., odnowiony w 1958 r. przez W. Kasprzyka, w 1740 r określany jako „łaskawy”. Dwa boczne ołtarze, ołtarz w kaplicy św. Anny i ambona rokokowe z drugiej połowy XVIII w. Chrzcielnica marmurowa, barokowa, w. XVII. Dzwonnica wolnostojąca, drewniana, słupowa, szalowana, zbudowana zapewne w XVII w. Na początku XX wieku przesunięta i ustawiona na nowej wysokiej podmurówce, odnowiona w 1997 r. Dzwony: jeden gotycki z 1510 roku i dwa odlane w 1960 r.

Na terenie parafii znajduje się wiele kapliczek i krzyży przydrożnych, m.in.kapliczka św. Jana Nepomucena z XVIII w. w Chrostowej.

Trasa Spacerowa w Parafii Sobolów "Wzgórza wokół Sobolowa"[edytuj | edytuj kod]

Trasa liczy ok. 25km. Wytyczona jest na terenie pogórskim, częściowo zalesionym.

Poprowadzona jest w większości ścieżkami oraz traktami leśnymi, również drogami utwardzonymi, ale o małym nasileniu ruchu samochodowego. Na szlaku sporo jest miejsc odsłoniętych, widokowych a także bogatych w grzyby i jagody lasów. Wytyczoną i oznakowaną trasę spacerową można również pokonać rowerem turystycznym, wykazując się podstawową umiejętnością jazdy w pogórkowatym terenie. Wędrując opisanym szlakiem szlakiem zwiedzimy m.in. :

  • Piękny zabytkowy kościół znajdujący się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.
  • pomniki
  • kapliczki
  • cmentarze z I wojny światowej
  • krzyże przydrożne
  • założenia dworsko-pałacowe itd.

Przypisy

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]