Sochaczew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sochaczew
Sochaczew – centrum miasta
Sochaczew – centrum miasta
Herb
Herb Sochaczewa
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sochaczewski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie przed 1368
Burmistrz Piotr Osiecki
Powierzchnia 26,19 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość
37 585 Green Arrow Up.svg
1435 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 46
Kod pocztowy 96-500 do 96-503
Tablice rejestracyjne WSC
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Sochaczew
Sochaczew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sochaczew
Sochaczew
Ziemia 52°13′45″N 20°14′19″E / 52.229166666667, 20.238611111111Na mapach: 52°13′45″N 20°14′19″E / 52.229166666667, 20.238611111111
TERC
(TERYT)		 1428011
Urząd miejski
ul. 1 Maja 16
96-500 Sochaczew
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Sochaczew – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim.

Do 1954 roku siedziba wiejskich gmin Chodaków i Kozłów Biskupi. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego. Jest stolicą powiatu sochaczewskiego oraz siedzibą władz gminy wiejskiej Sochaczew.

Jest jednym z najstarszych miast mazowieckich. Domniemane miejsce śmierci Bolesława Krzywoustego[1]. Sochaczew był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2].

Według danych z 2011 r. Sochaczew liczył 37 585 mieszkańców.

Spis treści

Położenie[edytuj]

Położone na Równinie Łowicko-Błońskiej w widłach trzech rzek: Bzury, Pisi i Utraty. Sochaczew leży pomiędzy trzema dużymi kompleksami leśnymi: Puszczą Kampinoską, Puszczą Bolimowską i terenami leśnymi w gminie Młodzieszyn i Iłów. Miasto znajduje się na wysokości 81 m n.p.m.

Według danych z roku 2002[3] Sochaczew ma obszar ok. 26,13 km², w tym:

  • użytki rolne: 61%
  • użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 3,57% powierzchni powiatu.

Etymologia nazwy miasta[edytuj]

Sochaczew – pl.Kościuszki – kościół i ratusz-muzeum

Nazwa miasta prawdopodobnie pochodzi od słowa o prasłowiańskim rodowodzie "socha", które oznaczało drewniane narzędzie służące do uprawy roli (pierwowzór pługa). Nazwa ta jest prawdopodobna ze względu na rolniczy charakter osady wczesnośredniowiecznej. Druga hipoteza proponowana przez prof. Stanisława Rosponda wskazuje na słowo "sochacze" – suche gałęzie drzewa.

W średniowiecznych źródłach nazwa miasta występuje w formie "Sochacew" bądź "Sochaczow".

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2004[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 38 201 100 20 046 52,5 18 155 47,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1462 767,2 694,8
  • Ludność Sochaczewa na przestrzeni stuleci:


W październiku 2007 roku w Sochaczewie było 30588 osób uprawnionych do głosowania.
W październiku 2011 roku w Sochaczewie było 30239 osób uprawnionych do głosowania.

Bezrobocie[edytuj]

Stopa bezrobocia w Sochaczewie i powiecie sochaczewskim w październiku 2012 roku wyniosła 11% wobec 10,3% w województwie mazowieckim.

Części miasta Sochaczew[edytuj]

Tradycyjnie wyróżnia się części miasta[5]:

  • centrum, czyli Sochaczew – centrum handlowo-usługowe położone na prawym, wysokim brzegu Bzury; tutaj można zobaczyć większość zabytków sochaczewskich.
  • Chodaków – północna część miasta, włączona do Sochaczewa w 1977 roku; dzielnica przemysłowa.
  • Trojanów – jedno z najstarszych osiedli ludzkich na terenie Sochaczewa, w średniowieczu istniał tu gród. W chwili obecnej dzielnica mieszkalna oraz rejon trzech cmentarzy.
  • Boryszew – południowa część miasta, przeważa zabudowa jednorodzinna; dzielnica fabryczna.
  • Karwowo – lewobrzeżna, północno-zachodnia część miasta.
  • Rozlazłów – lewobrzeżna, zachodnia część miasta, znajduje się w niej szpital powiatowy.
Ruiny Zamku Książąt Mazowieckich w Sochaczewie
Sochaczew – ohel cadyków Bornsteinów na cmentarzu żydowskim

Historia miasta[edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Sochaczewa.

Historyczne nazwy ulic miasta[edytuj]

  • ul. Toruńska – dawniej ul. Mostowa
  • ul. Traugutta – dawniej ul. Boryszewska
  • ul. Rozlazłowska - dawniej ul. Królewska
  • ul. Senatorska - dawniej ul. Rewolucji Październikowej
  • ul. Staszica – dawniej ul. Trojanowska bądź ul. Wyszogrodzka
  • al. 600-lecia – dawniej ul. Stodólna
  • ul. Batorego – dawniej ul. Brukowa
  • ul. 15 sierpnia – dawniej ul. Dzierżyńskiego
  • ul. Podzamcze – dawniej ul. Staromostowa
  • ul. Chodkiewicza – dawniej ul. Przeskok
  • ul. Grabskiego - dawniej ul. Świerczewskiego (obecnie powrócono do dawnej nazwy ul. Grabskiego).
  • ul. Gawłowska - dawniej ul. Feliksa Matusiaka
  • – dawniej ul. Wodna
  • – dawniej ul. Przechód
  • – dawniej ul. Nowa
  • – dawniej ul. Kozia

Ulice nieistniejące: Bożnicza, Koszarowa

Gospodarka[edytuj]

  • przemysł chemiczny: Boryszew ERG S.A., Uponor Polska Sp. z o.o., Chodakowskie Zakłady Włókien Chemicznych Chemitex (nie istnieją, teren zakładów jest opuszczony[6])
  • przemysł spożywczy: Mars Polska Sp. z o.o.
  • produkcja ceramiki budowlanej: PCB Plecewice S.A.
  • przemysł kosmetyczny: Verona Products Professional Sp. z o.o.
  • przemysł budowlano-konstrukcyjny: Energop Sp. z o.o.
  • inne: Sarens-Polska Sp. z o.o. (baza żurawi i specjalistycznych zestawów transportowych)

Transport[edytuj]

Drogi[edytuj]

Sochaczew jest ważnym węzłem drogowym, krzyżują się tu drogi:

Droga krajowa nr 50 oraz droga krajowa nr 92 omijają miasto otwartą w 2003 r. obwodnicą. W pobliżu miasta przebiega autostrada A2

Kolej[edytuj]

Sochaczew – dworzec kolejowy

W Sochaczewie istnieje czynna stacja kolejowa, skąd można się dostać pociągami osobowymi do: Warszawy, Łowicza Głównego i Płocka. Zatrzymuje się tutaj szereg pociągów pospiesznych i TLK Inter City Express City Euro Night dzięki czemu można dojechać z Sochaczewa do Lublina, Otwocka, Przemyśla, Chełma, Krakowa,Bydgoszczy, Białegostoku, Poznania, Zielonej Góry, Szczecina, Świnoujścia, Kołobrzegu Gdyni i Gdańska. Berlina.Rosji. i innych.

Komunikacja samochodowa[edytuj]

Alternatywą dla pociągów jest rozwinięta komunikacja samochodowa. Do Warszawy można dostać się busami oraz autobusami PKS. Kursują także autobusy rejsowe którymi można dojechać do miast na terenie Mazowsza, Polski i Europy

Komunikacja miejska[edytuj]

Na terenie miasta i okolic funkcjonuje komunikacja miejska prowadzona przez Zakład Komunikacji Miejskiej w Sochaczewie. Została powołana 1 maja 1979 roku i w jej ramach wyznaczono 6 linii autobusowych. Obecnie do dyspozycji mieszkańców przygotowano 12 linii. Linie te obsługiwane są przez 17 autobusów – 8 Jelczy M11, 2 Jelcze M081MB3, 3 Solarisy Urbino 9, 2 Solbus B9,5 oraz 2 Autosan M09LE "Sancity".

Lądowisko[edytuj]

W 2011 oficjalnie otworzono sanitarne lądowisko, przy ul. Batalionów Chłopskich.

Zabytki[edytuj]

Kościół w Trojanowie
Nagrobki na cmentarzu
  • zespół kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia NMP w Trojanowie przy ul. 600-lecia 6; kościół murowany z 1783 roku, odbudowany po pożarze w latach 1916-1919 oraz dzwonnica murowana z XVIII wieku
  • klasycystyczne kramnice miejskie przy skrzyżowaniu ul. Warszawskiej z ul. 1 Maja, proj. Bonifacego Witkowskiego; obiekt murowany, pobudowany w latach 1828-1833 przez Abrahama Szwejcera; odbudowane i nadbudowane po 1914 roku.
  • ratusz miejski – na pl. Kościuszki 2, pobudowany w r. 1828 według proj. Bonifacego Witkowskiego, odbudowany po 1918 roku; obecnie siedziba Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą
  • ruiny zamku książąt mazowieckich wzniesionego około XIV w., zniszczonego przez Szwedów w 1655, restaurowanego w latach 1789-1790, ostatecznie zburzonego przez Prusaków w 1794 roku. Został odgruzowany w latach 1935-1936[7]
  • zespół pałacowy w Czerwonce: klasycystyczny pałac zbudowany około 1800 r. wg proj. Hilarego Szpilowskiego, dobudówka w 1870, skrzydło pd.-wsch. w latach 1984-1985 – obecnie siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia; obora murowana z I poł. XIX wieku; spichlerz murowany z I poł. XIX wieku; park z I poł. XIX wieku z 500-letnim okazem dębu – pomnik przyrody.
  • zespół dworski w Chodakowie przy ul. Chopina 164: pobudowany w I poł. XIX wieku, przebudowany ok. 1920; park z XIX wieku
  • dwór murowany w Gawłowie przy ul. Gawłowskiej 148, pobudowany w latach 1880-1890
  • obiekty cmentarza parafii św. Wawrzyńca przy ul. Traugutta 26: murowana kaplica grobowa rodziny Tomickich – z 1847 roku; murowana kaplica grobowa z poł. XIX wieku; murowana kaplica prawosławna z końca XIX wieku oraz kilkanaście zabytkowych nagrobków z XIX/XX wieku
  • młyn wodny wraz z zabudową z przełomu XVII/WIX wieku w Chodakowie, przy ul. Młynarskiej 4.
  • zespół dworca kolejowego wykonanego wg projektu Czesława Domaniewskiego przy ulicy Sienkiewicza: dworzec murowany z k.XIXw.; murowana wieża ciśnień z 1921r.
  • dom mieszkalny na ul.Farnej 13, murowany z XIX wieku.

Muzea[edytuj]

Muzeum Kolei Wąskotorowej

Edukacja[edytuj]

Przedszkola Miejskie[edytuj]

Przedszkole nr 1 w Sochaczewie

Szkoły Podstawowe[edytuj]

Szkoła Podstawowa nr 4 w Sochaczewie

Gimnazja[edytuj]

Szkoły średnie[edytuj]

Liceum Ogólnokształcące w Sochaczewie

Szkoły wyższe[edytuj]

Inne[edytuj]

Kultura[edytuj]

Sochaczew – Pływalnia Orka
Sochaczew – skatepark

Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji[edytuj]

  • Pływalnia "ORKA" przy ul. Olimpijskiej 3
  • Hala sportowa przy ul. Kusocińskiego 2,
  • Hala sportowa przy ul. Chopina 101,
  • Kompleks boisk przy ul. Chopina 101
  • Integracyjny Ogród Zabaw i Sportu przy al. 600-lecia
  • Skatepark przy ul. Olimpijskiej
  • Lodowisko Miejskie (sezonowe) przy pływalni "ORKA"

Ośrodki kultury[edytuj]

Biblioteki[edytuj]

Kina[edytuj]

Religia[edytuj]

Kościół pw. św. Wawrzyńca

Na terenie miasta działają następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Sport[edytuj]

Sochaczew – MKS Orkan

W Sochaczewie znajduje się tor motocrossowy, położony tuż nad rzeką Bzurą, co czyni go unikatowym torem w skali kraju. Odbywają się tu co roku zawody motocrossowe np. Puchar Niepodległości.

Doroczne imprezy[edytuj]

  • Dni Sochaczewa
  • Rodzinny Rajd Rowerowy im. Tadeusza Krawczyka
  • Ogólnopolski Konkurs Tańca Nowoczesnego
  • Międzynarodowy Festiwal Chopinowski na Mazowszu
  • Wrześniowe Spotkania z Pieśnią Chóralną im. Bohaterów Walk nad Bzurą 1939 r.

"Pamięć – Wdzięczność – Nadzieja"

  • Sochaczewskie Dni Rodziny
  • Biegi Młodych Olimpijczyków
  • Sochaczewski Festiwal Filmowy
  • Przegląd Muzyki i Piosenki Młodzieżowej "Sochaczewska Vena"
  • "Muzyka z serca płynąca
  • Mazowieckie Targi Rolne i Przedsiębiorczości
  • Sochaczewska Wiosna Motocrossowa
  • Sochaczewskie Lato Motocyklowe
  • Sochaczewska Jesień Motocyklowa
  • Miss Sochaczewa (w latach 1993-2007)
  • Rekonstrukcja Bitwy nad Bzurą
  • Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego
  • Patrol Świętego Mikołaja

Sąsiednie gminy[edytuj]

Ludzie związani z Sochaczewem[edytuj]

Fryderyk Chopin

Osoby związane z powiatem sochaczewskim (poza Sochaczewem), patrz artykuł o powiecie sochaczewskim.

Ciekawostki[edytuj]

Sochaczew – godło III Rzeszy Niemieckiej na budynku prezydium partii
  • Na płycie pl. Kościuszki kolorową cegłą zaznaczono zarys fundamentów XVIII-wiecznego ratusza miejskiego.
  • W kwietniu 1556 roku na mocy wyroku sądu arcybiskupiego w Łowiczu spalono na stosie sochaczewian – Żydów i jedną Polkę posądzonych o sprofanowanie hostii.
  • Sochaczew obok Kalisza był najbardziej zniszczonym miastem w Polsce podczas I wojny światowej.
  • Jeszcze do niedawna na elewacji budynku przy ul. Hanki Sawickiej 1 (dawne Prezydium Partii) przez tynk przebijało godło III Rzeszy Niemieckiej (pamiątka po rezydującej tu podczas II wojny światowej NSDAP).
  • Według legendy Góra Zamkowa jest połączona podziemnym tunelem z trojanowskim kościołem. W rzeczywistości jest to Kanał Królewski pochodzący z okresu regulacji miasta (pocz.XIX wieku).
  • Pozostałością po cmentarzu muzułmańskim jest ruina kapliczki z II poł.XIX wieku[9].
  • W Sochaczewie znajduje się jeden z najstarszych cmentarzy żydowskich w Polsce – Żydzi zamieszkiwali tu od 1427 roku[9].

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. ↑ Bardziej prawdopodobnym miejscem śmierci Bolesława Krzywoustego jest opactwo benedyktynów w Sieciechowie, a nieporozumienie powstało z błędnego odczytania nazwy miejscowej
  2. ↑ Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 37.
  3. ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  5. ↑ .Plan miasta Sochaczewa. A.W. MAPLEX, Pruszków 1991
  6. ↑ Zakłady Chemiczne – Chemitex, Sochaczew | Opuszczone.net | zdjęcia opuszczonych miejsc | urban exploration (pol.). [dostęp 2012-10-05].
  7. ↑ Zobacz też: Łukasz Popowski, Tajemnice sochaczewskiego zamku
  8. ↑ [1] na stronie e-Sochaczew
  9. ↑ 9,0 9,1 Lechosław Herz: Puszcza Kampinoska: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006, s. 293-297. ISBN 83-89188-48-1.

Bibliografia[edytuj]

  • pod red.Stanisława Russockiego: Dzieje Sochaczewa i Ziemi Sochaczewskiej. Warszawa: Książka i Wiedza, 1970.
  • Leszek Nawrocki: Kalendarium wydarzeń historycznych na ziemi sochaczewskiej. Sochaczew: 2000. ISBN 83-91-50-50-0-6.
  • Marian Rożej: Zabytki architektury województwa skierniewickiego. Skierniewice: Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Skierniewicach.
  • Lechosław Herz: Puszcza Kampinoska: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006, s. 293-297. ISBN 83-89188-48-1.
  • Aleksander Turczyk: Z Ziemi Sochaczewskiej. Sochaczew: 2002.
  • Aleksander Turczyk: Historie sochaczewskie. Sochaczew: 2001.

Linki zewnętrzne[edytuj]

p • d • e
Powiat sochaczewski
Miasta
Sochaczew
 Herb powiatu sochaczewskiego
Gminy miejskie
Sochaczew
Gminy wiejskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sochaczew&oldid=36729794”